Tiết 49: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
- Thạch Lam -
I. Đọc - Tìm hiểu chú thích:
1. Đọc:
  2. Chú thích: SGK/161 – 162.
a. Tác giả:
Thạch Lam là nhà văn nổi tiếng thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn
b. Tác phẩm:
Trích từ tập tùy bút “Hà Nội băm sáu phố phường”(1943)
3. Bố cục: 3 phần
Tiết 49: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
- Thạch Lam -
I. Đọc - Tìm hiểu chú thích:
II. Đọc – Hiểu văn bản:
1. Nội dung:
a. Sự hình thành của hạt cốm:
- Cảm hứng được gợi lên từ hương thơm của lá sen trong làng gió mùa hạ, lướt qua vùng sen của mặt hồ. Hương thơm ấy gợi nhắc đến hương vị của cốm thức quà đặc biệt của lúa non.
- Huy động nhiều cảm giác để cảm nhận về đối tượng đặc biệt là khứu giác để cảm nhận hương thơm thanh khiết của cánh đồng lúa, của lá sen, của lúa non.
- Từ ngữ: lướt qua, nhuần thấm, thanh nhã, tinh khiết, tươi, thơm mát, phảng phất, trong sạch
- Từ ngữ chọn lọc
-> Cốm là thứ quà của lúa non của bàn tay khéo léo.
Tiết 49: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
- Thạch Lam -
II. Đọc – Hiểu văn bản:
1. Nội dung:
a. Sự hình thành của hạt cốm:
b. Giá trị đặc sắc của cốm:
- Cốm là sản vật của tự nhiên, thức dâng đặc biệt thanh khiết của đất trời, đặc sản của đất nước. 
 - Việc dùng hồng, cốm làm kĩ vật sêu tết thật thích hợp và có ý nghĩa sâu xa bởi cốm là thức dâng của trời. Cốm cùng với hồng lại càng hòa hợp tốt đôi.
- Sự hòa hợp tương xứng của hai thứ ấy được phân tích trên hai phương diện:
+ Màu sắc: Tác giả so sánh.
. Cốm xanh như màu xanh ngọc thạch.
. Hồng đỏ thắm như ngọc lựa già.
+ Hương vị: hồng: ngọt thanh đạm, cốm: ngọt sắc.
-> Hạnh phúc bền lâu.
- Cốm gắn liền với phong tục lễ tết thiêng liêng của dân tộc, với ước mong hạnh phúc của con người.
Tiết 49: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
- Thạch Lam -
II. Đọc – Hiểu văn bản:
1. Nội dung:
a. Sự hình thành của hạt cốm:
b. Giá trị đặc sắc của cốm:
c. Bàn về sự thưởng thức cốm:
… ăn cốm phải ăn từng chút thong thả và ngẫm nghĩ mới thấy thu cả hương vị …của lúa mới, của hoa cỏ dại.
-> Cách thưởng thức ẩm thực thanh nhã, cao sang.
2. Nghệ thuật:
- Lời văn trang trọng, tinh tế, đầy cảm xúc, giàu chất thơ.
- Chi tiết chọn lọc gợi nhiều liên tưởng.
- Sáng tạo trong lời văn xen kể và tả.
3. Ý nghĩa văn bản:
Bài văn là sự thể hiện thành công những cảm giác lắng đọng, tinh tế mà sâu sắc của Thạch Lam về văn hóa và lối sống của người Hà Nội.
* Ghi nhớ: SGK/163.
Hồng cốm tốt đôi.

Hướng dẫn học tập:
 Đối với bài học tiết này:
- Học thuộc lòng ghi nhớ SGK/163, nội dung bài.
- Đọc diễn cảm bài văn nhiều lần.
 Đối với bài học tiết sau: Chuẩn bị bài: “Ôn tập tác phẩm trữ tình (tt)”.
- Đọc, soạn các câu hỏi bài “Ôn tập tác phẩm trữ tình tiếp theo”.
- Làm bài tập SGK.