Ngữ văn 7
Quan sát những bức ảnh dưới đây và cho biết chúng thể hiện không khí mùa xuân của những miền nào trên đất nước ta
Mùa xuân của tôi
Tiết 53 + 54
Phiếu học tập số 1
I.
Tìm hiểu chung
a. Tác giả : Vũ Bằng
- Tên khai sinh: Vũ Đăng Bằng
- Quê quán: Hà Nội
- Là nhà văn, nhà báo nổi tiếng từ trước năm 1945
- Sở trường: truyện ngắn, tùy bút, bút kí.
- Sau năm 1954, ông vừa viết văn, làm báo và hoạt động cách mạng


1913-1984
1. Tác giả, tác phẩm
b.Tác phẩm
- Xuất xứ: Trích trong tập tuỳ bút - bút kí “Thương nhớ mười hai”.
- Hoàn cảnh sáng tác: Đất nước bị chia cắt, tác giả sống trong vùng kiểm soát của Mĩ Nguỵ, xa quê đất Bắc.
TỪ KHÓ
2. Đọc, tìm hiểu từ khó

-Thể loại:
Tùy bút

- PTBĐ:
Biểu cảm, tự sự, miêu tả


3. Thể loại, phương thức biểu đạt
Tình cảm của con người đối với mùa xuân
Cảnh sắc đất trời mùa xuân từ sau rằm tháng giêng
Cảnh sắc và không khí mùa xuân
1
2
3
 Bài văn có sự liên kết chặt chẽ theo dòng cảm xúc hồi tưởng của tác giả.
4. Bố cục:
3 phần
II.
Phân tích
1. Tình cảm của con người đối với mùa xuân
Tự nhiên như thế: ai cũng chuộng mùa xuân. Mà tháng giêng là tháng đầu của mùa xuân, người ta càng trìu mến, không có gì lạ hết. Ai bảo được non đừng thương nước, bướm đừng thương hoa, trăng đừng thương gió; ai cấm được trai thương gái, ai cấm được mẹ yêu con; ai cấm được cô gái còn son nhớ chồng thì mới hết được người mê luyến mùa xuân.
1. Tình cảm của con người đối với mùa xuân
Từ ngữ : Chuộng, trìu mến, mê luyến
 Biểu cảm trực tiếp
1. Tình cảm của con người đối với mùa xuân
- Tự nhiên…. Ai cũng chuộng
-Ai bảo được non đừng thương nước, bướm đừng thương hoa, trăng đừng thương gió; ai cấm được...
( Điệp từ, điệp ngữ và điệp kiểu câu)
 Nhấn mạnh tình cảm của con người đối với mùa xuân mang tính quy luật.
 Thể hiện sự nâng niu, trân trọng, thương nhớ, thuỷ chung với mùa xuân.
2. Cảnh sắc và không khí mùa xuân đất Bắc
Liệt kê các chi tiết trong văn bản gợi tả hình ảnh mùa xuân miền Bắc qua ngòi bút của tác giả vào bảng theo mẫu dưới đây:
Phiếu học tập số 2
Không khí tết đến , xuần về
2. Cảnh sắc và không khí mùa xuân đất Bắc
(điệp từ, liệt kê và dấu chấm lửng ở cuối câu)
 Dấu hiệu điển hình , nét riêng biệt, thơ mộng và đầy ấp tình người của mùa xuân đất Bắc – mùa xuân Hà Nội.
a. Cảnh sắc mùa xuân
- Mưa riêu riêu, Gió lành lạnh
- tiếng nhạn kêu, tiếng trống chèo, câu hát huê tình
Nhang trầm, đèn nến, bầu không khí gia đình đoàn tụ êm đềm
2. Cảnh sắc và không khí mùa xuân đất Bắc
(điệp từ, liệt kê và dấu chấm lửng ở cuối câu)
 Dấu hiệu điển hình , nét riêng biệt, thơ mộng và đầy ấp tình người của mùa xuân đất Bắc – mùa xuân Hà Nội.
(so sánh, )
a. Cảnh sắc mùa xuân
- Mưa riêu riêu, Gió lành lạnh
- tiếng nhạn kêu, tiếng trống chèo, câu hát huê tình
Nhang trầm, đèn nến, bầu không khí gia đình đoàn tụ êm đềm
b. Cảm xúc trong lòng người
Nhựa sống ở trong người căng lên
Tim người ta dường như cũng trẻ hơn và đập mạnh hơn…
…. thèm khát yêu thương thực sự ….
Trong lòng cảm như … hoa mới nở, bướm ra ràng… mở hội liên hoan
-> Cảnh vật hồi sinh, lòng người náo nức, xốn xang, yêu đời
3. Cảm nhận về mùa xuân sau rằm tháng giêng
Thảo luận nhóm
So sánh cảnh sắc, hương vị và không khí mùa xuân trước và sau rằm tháng giêng
Phiếu học tập số 2
3. Cảm nhận về mùa xuân sau rằm tháng giêng
3.Cảnh sắc và hương vị mùa xuân Hà Nội sau ngày rằm tháng giêng.
- Đào hơi phai, nhụy vẫn còn phong
-Cỏ sực mùi hương man mác.
-Trời hết nồm, mưa xuân.
-Những vệt xanh tươi trên nền trời
-> Cảnh thiên nhiên nhẹ nhàng, trong sáng
-Bữa ăn giản dị, màn điều đã hạ xuống, trò chơi kết thúc, đã làmlễ hoá vàng.
-Cuộc sống êm đềm thường nhật trở lại.
-> Trở lại nếp sống giản dị thường ngày
(Tính từ, so sánh)
=> Sự chuyển hóa của cảnh sắc mùa xuân và sinh hoạt con người sau ngày rằm tháng giêng
III.
Tổng kết
1. Nghệ thuật
Mạch cảm xúc lôi cuốn, say mê
Lựa chọn từ ngữ câu văn linh hoạt, biểu cảm, giàu hình ảnh
Có nhiều so sánh, liên tưởng phong phú, độc đáo, giàu chất thơ.
2. Nội dung, ý nghĩa
Nội dung: Văn bản đem đến cho người đọc cảm nhận về vẻ đẹp của mùa xuân trên quê hương miền Bắc hiện lên trong nỗi nhớ của người con xa quê
Ý nghĩa: Sự gắn bó máu thịt giữa con người với quê hương, xứ sở - một biểu hiện cụ thể cỉa tình yêu quê hương đất nước
IV.
Vận dụng
Vẽ tranh về mùa xuân
H
O
A
Đ
À
O
M
Ư
A
P
H
Ù
N
N
H
Ạ
N
H
À
N
Ộ
I
N
H
A
N
G
T
R
Ầ
M
C
Â
U
Đ
Ố
I
Đ
Ỏ
B
Á
N
H
C
H
Ư
N
G
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
Câu 1: Tên loài Hoa biểu tượng cho mùa xuân miền Bắc?
Câu 2: Mưa hạt nhỏ, nhẹ hay xuất hiện vào ngày xuân?
Câu 3: Loại chim xuất hiện trong bài học, kêu vào ban đêm?
Câu 4: Địa danh được nói đến trong bài, quê hương của Vũ Bằng?
Câu 5: Tên loại nhang ngày tết ở miền Bắc?
Câu 6: Biểu tượng của mùa xuân, mọi nhà hay dán trước bàn thờ?
Câu 7: Loại bánh người Bắc hay dùng để cúng tổ tiên, hình vuông?
1
2
3
4
5
6
7
ĐA 1
ĐA 2
ĐA 3
ĐA 4
ĐA 5
ĐA 6
ĐA 7
Kể những bài hát/ tác phẩm văn học có nội dung về mùa xuân. Theo em, vì sao mùa xuân đem đến nhiều cảm hứng sáng tác cho các nghệ sĩ?
Hướng dẫn tự học
01
Đọc bài đọc thêm Xuân về (Nguyễn Bính, tr178) và cho biết trong bài thơ, bức tranh mùa xuân miền Bắc được nhà thơ miêu tả ntn?
02
Viết 1 đoạn văn khoảng 10 câu thể hiện cảm xúc của em về những vẻ đẹp riêng của mùa xuân trên quê hương em.
03
Tạm biệt các em!