Violet
Baigiang

Tìm kiếm theo tiêu đề

Tin tức thư viện

Khắc phục hiện tượng không xuất hiện menu Bộ công cụ Violet trên PowerPoint và Word

12099162 Kính chào các thầy, cô. Khi cài đặt phần mềm , trên PowerPoint và Word sẽ mặc định xuất hiện menu Bộ công cụ Violet để thầy, cô có thể sử dụng các tính năng đặc biệt của phần mềm ngay trên PowerPoint và Word. Tuy nhiên sau khi cài đặt phần mềm , với nhiều máy tính sẽ...
Xem tiếp

Quảng cáo

Hỗ trợ kĩ thuật

Liên hệ quảng cáo

  • (024) 66 745 632
  • 096 181 2005
  • contact@bachkim.vn

Tìm kiếm Bài giảng

Bài 23. Mùa xuân nho nhỏ

Wait
  • Begin_button
  • Prev_button
  • Play_button
  • Stop_button
  • Next_button
  • End_button
  • 0 / 0
  • Loading_status
Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ...
Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Thuý
Ngày gửi: 22h:08' 24-03-2020
Dung lượng: 1'012.0 KB
Số lượt tải: 654
Số lượt thích: 1 người (Trịnh Thị Hải Hà)
“Nếu là con chim, chiếc lá,
Con chim phải hót, chiếc lá phải xanh
Lẽ nào vay mà không trả,
Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình.”
(Tố Hữu)
Tố Hữu - nhà thơ cùng quê hương xứ Huế với Thanh Hải - đã viết trong bài “Một khúc ca xuân” những lời tâm niệm thật chân thành, giản dị và tha thiết. Còn Thanh Hải, trước lúc ra đi, ông đã giãi bày tấm lòng tha thiết yêu mến và gắn bó với quê hương, với đất nước, với cuộc đời qua bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”
- Thanh Hải -
Ngữ văn. Tiết 118. Văn học
Mùa xuân nho nhỏ
- Thanh Hải -
I. Đọc - tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
- Thanh Hải (1930 – 1980)
- Tên thật là Phạm Bá Ngoãn
- Quê: Thừa Thiên Huế
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
Ngữ văn. Tiết 118. Văn học
I. Đọc - tìm hiểu chung:
2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh sáng tác:
- Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” được viết tháng 11 năm 1980, khi tác giả đang nằm trên giường bệnh, khoảng một tháng trước khi nhà thơ qua đời. Khi đó đất nước vừa thống nhất, còn nhiều khó khăn.
b. Đọc, chú thích:
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
Ngữ văn. Tiết 118. Văn học
MÙA
XUÂN
NHO
NHỎ
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.

Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy quanh lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao…

Ðất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Ðất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.

Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.

Mùa xuân ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế.
Tháng 11 - 1980
(Thanh Hải, trong Thơ Việt Nam 1945 - 1985)


I. Đọc - tìm hiểu chung:
2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh sáng tác:
- Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” được viết tháng 11 năm 1980, khi tác giả đang nằm trên giường bệnh, khoảng một tháng trước khi nhà thơ qua đời. Khi đó đất nước vừa thống nhất, còn nhiều khó khăn.
b. Đọc, chú thích:
c. Thể thơ:
5 chữ
d. Phương thức biểu đạt:
Biểu cảm, miêu tả, tự sự
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
Ngữ văn. Tiết 118. Văn học
I. Đọc - tìm hiểu chung:
2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh sáng tác
b. Đọc, chú thích
c. Thể thơ
d. Phương thức biểu đạt
e. Ý nghĩa nhan đề:
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
Ngữ văn. Tiết 118. Văn học
Ý
- Là một đề tài quen thuộc
Nghĩa
- Là một sáng tạo độc đáo, mới mẻ: Sự kết hợp giữa một danh từ trừu tượng là “mùa xuân” với một tính từ cụ thể là “nho nhỏ”, biến mùa xuân vốn trừu tượng trở lên hữu hình, cụ thể.
Nhan
- Thể hiện ước nguyện, khát vọng khiêm nhường mà cao đẹp: Ông ước muốn làm “mùa xuân nho nhỏ”, nghĩa là đem tất cả những gì tốt đẹp nhất, tinh túy nhất - dù bé nhỏ - của mình để hòa vào mùa xuân lớn của cuộc đời, của đất nước.
Đề
Nhan đề bài thơ cũng thể hiện quan niệm về sự thống nhất giữa cái tôi và cái ta, giữa cá nhân và cộng đồng.
I. Đọc - tìm hiểu chung:
2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh sáng tác
b. Đọc, chú thích
c. Thể thơ
d. Phương thức biểu đạt
e. Ý nghĩa nhan đề
g. Mạch cảm xúc:
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
Ngữ văn. Tiết 118. Văn học
Mùa xuân thiên nhiên
Mùa xuân đất nước
Tâm nguyện của tác giả
Ngợi ca
quê hương
Mạch cảm xúc
I. Đọc - tìm hiểu chung:
2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh sáng tác:
b. Đọc, chú thích:
c. Thể thơ:
d. Phương thức biểu đạt:
e. Mạch cảm xúc:
g. Ý nghĩa nhan đề:
h. Bố cục:
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
Ngữ văn. Tiết 118. Văn học
MÙA XUÂN NHO NHỎ
Phần 1
Phần 2
Phần 3
Phần 4
KHổ 1
Khổ 2, 3
Khổ 4, 5
Khổ 6
Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời.
Cảm xúc về mùa xuân của đất nước, con người.
Suy nghẫm và khát vọng của tác giả.
Lời ngợi ca quê hương, đất nước.
II. Đọc - tìm hiểu văn bản:
1. Khổ 1: Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời:
a. Bức tranh tươi đẹp:
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
- Hình ảnh chọn lọc nhưng thân quen, bình dị: dòng sông, bông hoa, con chim
=> Không gian được mở ra cao vời, thoáng đãng từ dòng sông đến bầu trời.
- Sắc màu tươi tắn, hài hòa: sắc xanh (bầu trời, dòng sông), gam màu tím biếc (bông hoa)
=> sắc màu đặc trưng của xứ Huế.
- Âm thanh rộn rã, tươi vui: Chim chiền chiền hót vang trời (biện pháp nói quá)
=> âm thanh làm xáo động cả không gian, đất trời.
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
Ngữ văn. Tiết 118. Văn học
b. Bức tranh tràn đầy sức sống:
II. Đọc - tìm hiểu văn bản:
1. Khổ 1: Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời:
a. Bức tranh tươi đẹp:
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng
- Nghệ thuật đảo ngữ: Động từ “mọc” được đảo lên đầu câu: Nhấn mạnh sức sống mạnh mẽ của bông đang vươn lên, trỗi dậy giữa dòng nước.
- Các động từ: “mọc, hót, rơi”: Mùa xuân không tĩnh tại mà vận động, sinh sôi
- Các từ cảm thán “ơi, chi mà” => biệp pháp nói quá: Giọng điệu trò chuyện, tâm tình, trìu mến, thiết tha.
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
Ngữ văn. Tiết 118. Văn học
b. Không chỉ tươi đẹp mà bức tranh còn tràn đầy sức sống:
II. Đọc - tìm hiểu văn bản:
1. Khổ 1: Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời:
a. Bài thơ mở ra là một bức tranh thiên nhiên mùa xuân tươi đẹp:
c. Cảm xúc của nhà thơ:
- Cảm nhận tinh tế, bằng nhiều giác quan: Thị giác, thính giác, xúc giác:
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng
Từ âm thanh tiếng chim (thính giác) đến giọt nước long lanh (thị giác) và đưa tay hứng (xúc giác)
=> Nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác => Cảm giác say sưa, ngây ngất.
- Điệp từ “tôi” kết hợp với động từ “hứng”: Sự trân trọng, nâng niu
* Sự lạc quan, yêu đời của nhà thơ.
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
Ngữ văn. Tiết 118. Văn học
b. Không chỉ tươi đẹp mà bức tranh còn tràn đầy sức sống:
II. Đọc - tìm hiểu văn bản:
1. Khổ 1: Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời:
a. Bài thơ mở ra là một bức tranh thiên nhiên mùa xuân tươi đẹp:
c. Cảm xúc của nhà thơ:
- Cảm nhận tinh tế, bằng nhiều giác quan: Thị giác, thính giác, xúc giác:
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng
- Từ âm thanh tiếng chim (thính giác) đến giọt nước long lanh (thị giác) và đưa tay hứng (xúc giác) => Nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác => Cảm giác say sưa, ngây ngất.
- Điệp từ “tôi” kết hợp với động từ “hứng”: Sự trân trọng, nâng niu
=> Sự lạc quan, yêu đời của nhà thơ.
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
Ngữ văn. Tiết 118. Văn học
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
Ngữ văn. Tiết 118. Văn học
II. Đọc - tìm hiểu văn bản:
2. Khổ 2,3: Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân đất nước, con người:
a. Mùa xuân của con người:
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao...
- Hình ảnh «người cầm súng»: bảo vệ Tổ quốc
- Hình ảnh «người ra đồng»: xây dựng đất nước
- Lộc:
+ Nghĩa thực: Chồi non, lá mới (cành lá ngụy trang của người chiến sĩ, mầm mạ xanh non của người nông dân)
+ Nghĩa ẩn dụ: Sự sinh sôi, nảy nở; sự may mắn, tốt lành
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
Ngữ văn. Tiết 118. Văn học
II. Đọc - tìm hiểu văn bản:
2. Khổ 2,3: Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân đất nước, con người:
a. Mùa xuân của con người:
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao...
- Điệp từ «mùa xuân», «lộc», «người» kết hợp với từ «giắt đầy», «trả dài»: Gợi màu xanh bất tận, gợi một sức xuân dâng tràn trên khắp mọi miền đất nước.
- Điệp ngữ «tất cả như» kết hợp với từ láy tượng hình «hối hả», từ láy tượng thanh «xôn xao», dấu ...: Gợi sự lan tỏa của nhịp sống sôi động, hối hả, khẩn trương trong nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ đất nước.
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
Ngữ văn. Tiết 118. Văn học
II. Đọc - tìm hiểu văn bản:
2. Khổ 2,3: Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân đất nước, con người:
a. Mùa xuân của con người:
b. Mùa xuân của đất nước:
Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.
- Hình ảnh «đất nước bốn ngàn năm» kết hợp tính từ «vất vả», «gian lao»: Gợi hình ảnh đầy thăng trầm, thử thách của đất nước trong quá khứ.
- Hình ảnh sao sánh: «đất nước như vì sao»: Gợi sự bất diệt, trường tồn
- Nhân hóa «cứ đi lên»: Gợi sự vận động, phát triển không ngừng.
=> Cảm xúc lạc quan, tin tưởng, ngợi ca sức sống của quê hương, đất nước khi mùa xuân về.
- Thanh Hải -
Ngữ văn. Tiết 119. Văn học
Mùa xuân nho nhỏ (TT)
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
II. Đọc - tìm hiểu văn bản:
3. Khổ 4+5: Suy nghẫm và khát vọng của tác giả:
a. Khát khao hòa mình:
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến
Chuyển đại từ “tôi” sang đại từ “ta”: Chuyển từ cái “tôi” khao khát tận hưởng
cái “ta” khao khát tận hiến
- Điệp cấu trúc: ta làm, ta nhập: Nhấn mạnh quá trình hóa thân, hòa nhập
con chim:
cành hoa:
nốt trầm:
- Hình ảnh:
Cất cao tiếng hót làm vui cho đời
Cành hoa tô sắc thắm cho cuộc đời
Góp vào bản hòa ca muôn điệu của cuộc sống
Kết cấu đối ứng: Khẳng định lẽ sống tự nhiên, tất yếu
=> Khát khao hóa thân của nhà thơ giản dị nhưng chân thành và tha thiết.
 - Từ“một”: khát khao mong ước giản dị nhưng ý nghĩa.
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng
Ngữ văn. Tiết 119. Văn học
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
II. Đọc - tìm hiểu văn bản:
3. Suy nghẫm và khát vọng của tác giả:
Khát khao hòa mình:
b. Ước nguyện cống hiến:
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc
- Hình ảnh ẩn dụ: “một mùa xuân nho nhỏ:
+ Mùa xuân: Những gì tinh túy, đẹp đẽ nhất trong cuộc đời
+ Số từ “một”, tính từ “nho nhỏ”: Sự khiêm nhường, giản dị của nhà thơ
- Tính từ “lặng lẽ” kết hợp từ “dâng”: Sự dâng hiến tự nguyện, âm thầm không ồn ào, khoa trương.
- Điệp cấu trúc: “dù là”, hình ảnh hoán dụ, tương phản “tuổi hai mươi” <=> “khi tóc bạc”: Sự cống hiến bất chấp thời gian, tuổi tác.
=> Lời thơ như lời hứa, lời tự nhủ, lời tâm niệm với lòng của tác giả.
Ngữ văn. Tiết 119. Văn học
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
II. Đọc - tìm hiểu văn bản:
4. Lời ngợi ca quê hương đất nước:
Mùa xuân ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế.
- Câu “Nam ai” là khúc nhạc buồn thương, da diết để gợi con đường đầy hi sinh, gian khổ mà đất nước đã đi qua.
- Câu “Nam bình” là khúc nhạc êm ái, dịu ngọt để gợi mùa xuân hiện tại với cuộc sống thanh bình, no ấm.
- “Nhịp phách tiền” là điệu nhạc rộn ràng để khép lại bài thơ, đó là giai điệu của cuộc sống mới, sức sống mới của dân tộc.
=> Yêu mến, tự hào về quê hương, đất nước; niềm lạc quan, yêu đời, yêu cuộc sống.
Ngữ văn. Tiết 119. Văn học
- Thanh Hải -
III. Tổng kết:
1. Giá trị nội dung:
- Bài thơ bộc lộ cảm xúc của tác giả trước mùa xuân của thiên nhiên, đất nước và khát vọng đẹp đẽ muốn làm một “mùa xuân nho nhỏ” dâng hiến cho đời.
2. Giá trị nghệ thuật:
- Bài thơ theo thể thơ năm tiếng, có nhạc điệu trong sáng, thiết tha gần gũi với dân ca, nhiều hình ảnh đẹp, giản dị, gợi cảm, nhiều so sánh và ẩn dụ sáng tạo.
VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
Ngữ văn. Tiết 119. Văn học
- Học thuộc lòng bài thơ.
- Trình bày được những nét chính về tác giả, tác phẩm.
- Trình bày được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật.
- Soạn bài: Viếng lăng Bác:
+ Tìm hiểu những nét chung về tác giả, tác phẩm
+ Học thuộc bài thơ
+ Trả lời câu hỏi đọc hiểu trong SGK
HƯỚNG DẪN HỌC
Bài
học
đến
đây
kết
thúc!
 
Gửi ý kiến