Theo các em, cần cẩu điện hút được các vật nặng bằng sắt, thép có phải nhờ
nam châm vĩnh cửu không?

Nam châm trong cần cẩu điện
không phải là nam châm vĩnh
cửu mà là nam châm điện.

Nam châm điện là gì?

BÀI 21

NAM CHÂM ĐIỆN

BÀI 21:
NAM
CHÂM
ĐIỆN

I. NAM CHÂM ĐIỆN
II. ẢNH HƯỞNG CỦA DÒNG ĐIỆN
ĐẾN TỪ TRƯỜNG CỦA NAM
CHÂM ĐIỆN
III. LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG

I. NAM CHÂM ĐIỆN.
Thí nghiệm về nam châm điện

Dụng cụ thí nghiệm:

- Dây dẫn điện có vỏ cách điện
- Một đinh vít
- Hộp đựng hai viên pin 1,5 V
- Công tắc
- Các kẹp giấy bằng sắt.

I. NAM CHÂM ĐIỆN.
Thí nghiệm về nam châm điện

Tiến hành thí nghiệm:

Bước 1: Quấn dây dẫn điện xung quanh
đinh vít, khoảng 40 – 60 vòng.
Bước 2: Nối hai đầu dây dẫn với hai cực của
pin. Bật công tắc và đưa đinh vít đến gần
kẹp giấy
Bước 3: Ngắt công tắc.
Các nhóm thực hiện thí nghiệm và trả lời các câu hỏi trên PHIẾU HỌC TẬP

PHIẾU HỌC TẬP
1. Mô tả hiện tượng xảy ra giữa đinh vít và các kẹp giấy trong hai trường hợp có
dòng điện và không có dòng điện đi qua ống dây.
Khi không có dòng điện đi qua ống dây, các kẹp giấy không bị
hút. Nhưng khi có dòng điện qua ống dây thì các kẹp giấy đã
bị hút vào đinh vít.
2. Nếu xem đinh vít trở thành nam châm khi có dòng điện đi qua ống dây, làm thế
nào để xác định các cực của nam châm này?
Có thể sử dụng la bàn (hoặc kim nam châm) để xác định các cực của
đinh vít, từ đó có thể xem đinh vít trở thành một nam châm thẳng.
3. Vì sao khi ngắt dòng điện, đinh vít không còn hút các kẹp giấy?
Khi ngắt dòng điện, dòng điện không qua ống dây, đinh vít
không trở thành nam châm điện nên không hút các vật bằng
sắt.

I. NAM CHÂM ĐIỆN.

- Nam châm điện gồm một ống dây dẫn
có dòng điện chạy qua và bên trong
ống dây có lõi sắt.
- Khi có dòng điện đi qua ống dây, lõi
sắt trở thành nam châm và có khả năng
hút các vật bằng sắt, thép.

BÀI 21:
NAM
CHÂM
ĐIỆN

I. NAM CHÂM ĐIỆN
II. ẢNH HƯỞNG CỦA DÒNG ĐIỆN
ĐẾN TỪ TRƯỜNG CỦA NAM
CHÂM ĐIỆN
III. LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG

II. ẢNH HƯỞNG CỦA DÒNG ĐIỆN
ĐẾN TỪ TRƯỜNG CỦA NAM CHÂM
Khảo sát ảnh hưởng của độ lớn dòngĐIỆN
điện đến từ trường của nam châm điện.

Thực hiện lại thí nghiệm hình 21.1 nhưng tăng độ mạnh của dòng điện bằng cách sử
dụng hai viên pin như hình 21.2

Ta có thể kết luận
gì về lực từ và từ
trường của nam
châm điện khi sử
dụng hai viên pin
thay vì một viên
pin?

II. ẢNH HƯỞNG CỦA DÒNG ĐIỆN
ĐẾN TỪ TRƯỜNG CỦA NAM CHÂM
Khảo sát ảnh hưởng của độ lớn dòngĐIỆN
điện đến từ trường của nam châm điện.
Giải thích vì sao chiếc cần cẩu đã nêu ở đầu bài học có
thể tạo ra lực từ mạnh
Sở dĩ cẩn cẩu có thể hút các vật nặng
bằng sắt vì có dòng điện rất lớn đi qua
nam châm điện

Khi tăng (giảm) độ lớn của dòng điện, thì độ lớn lực từ của
nam châm điện cũng tăng (giảm).

II. ẢNH HƯỞNG CỦA DÒNG ĐIỆN
ĐẾN TỪ TRƯỜNG CỦA NAM CHÂM
Khảo sát ảnh hưởng của độ lớn dòngĐIỆN
điện đến từ trường của nam châm điện.
Giải thích vì sao chiếc cần cẩu đã nêu ở đầu bài học có
thể tạo ra lực từ mạnh
Sở dĩ cẩn cẩu có thể hút các vật nặng
bằng sắt vì có dòng điện rất lớn đi qua
nam châm điện

Khi tăng (giảm) độ lớn của dòng điện, thì độ lớn lực từ của
nam châm điện cũng tăng (giảm).

II. ẢNH HƯỞNG CỦA DÒNG ĐIỆN
ĐẾN TỪ TRƯỜNG CỦA NAM CHÂM
Khảo sát ảnh hưởng của chiều dòngĐIỆN
điện đến từ trường của nam châm điện

Hoạt động nhóm tiến hành thí nghiệm theo
hình 21.3.
Lặp lại thí nghiệm hình 21.1 nhưng đổi chiều
dòng điện bằng cách đảo dây nối các cực của pin

- Nhận xét về lực hút của nam
châm điện trong trường hợp này.
- Mô tả chiều của dòng điện trong
Hình 21.3
- Đặt một kim nam châm bên cạnh
đầu đinh vít. Quan sát và nhận
xét chiều của kim nam châm trước

II. ẢNH HƯỞNG CỦA DÒNG ĐIỆN
ĐẾN TỪ TRƯỜNG CỦA NAM CHÂM
Khảo sát ảnh hưởng của chiều dòngĐIỆN
điện đến từ trường của nam châm điện
Khi đổi chiều dòng điện thì từ trường của nam châm điện cũng
đổi chiều và độ lớn của lực từ không đổi..

Mở rộng kiến thức: Một biện pháp khác để tăng lực từ của
nam châm điện là tăng số vòng dây quấn quanh lõi sắt.

BÀI 21:
NAM
CHÂM
ĐIỆN

I. NAM CHÂM ĐIỆN
II. ẢNH HƯỞNG CỦA DÒNG ĐIỆN
ĐẾN TỪ TRƯỜNG CỦA NAM
CHÂM ĐIỆN
III. LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG

III. LUYỆN TẬP – VẬN
duy bài họcDỤNG
thể hiện được các

Vẽ sơ đồ tư
nội dung
sau:
- Cấu tạo và công dụng của nam châm điện?
- Có thể thay đổi độ mạnh của nam châm điện bằng cách
nào?
- Có thể thay đổi cực của nam châm điện bằng cách nào?

III. LUYỆN TẬP – VẬN
Quan sát sơ đồ cấu tạo của một
chuông điện đơn giản. Giải thích
DỤNG

vì sao khi nhấn và giữ công tắc thì nghe tiếng chuông reo liên
tục cho đến khi thả ra (loại công tắc trong hình chỉ đóng mạch
điện khi nhấn và giữ nút)
Khi ấn và giữ công tắc, mạch điện
đóng, nam châm điện hoạt động hút
lá thép khiến búa đập vào chuông
gây ra tiếng kêu.
Cùng lúc đó, tiếp điểm bị hở, mạch
điện ngắt, lá thép đàn hổi quay về vị
cũ khiến tiếp điểm đóng lại, dòng
điện lại chạy qua mạch, búa đập
vào chuông, cứ như thế tiếp tục.