BÀI 36
NĂNG LƯỢNG LIÊN KẾT HẠT NHÂN. PHẢN ỨNG HẠT NHÂN.
I. Lực hạt nhân :
a/Định nghĩa
Lực hạt nhân là lực hút giữa các nuclôn trong hạt nhân.
b. Bản chất, đặc tính
L?c h?t nhân là lực tương tác mạnh.
- Chỉ phát huy tác dụng trong phạm vi kích thước hạt nhân (~10-15 m)
2mp + 2mn = 4,03188 u
mHe = 4,00150u
- Hãy so sánh khối lượng của hạt nhân với tổng khối lượng các nuclôn riêng rẽ tạo thành hạt nhân đó? Cho mp=1,00728u; mn=1,00866u
- Rút ra nhận xét.
mFe = 55,91728u
mU = 234,9933u
26mp + 30mn = 56,44908 u
92mp + 143mn = 236,90814 u
II. Năng lượng liên kết của hạt nhân
1. Độ hụt khối:
- Nhận xét: Kh?i lu?ng c?a m?t h?t nhân luôn nhỏ hơn tổng khối lượng các nuclôn tạo thành hạt nhân đó.

Độ chênh giữa hai khối lượng đó được gọi là độ hụt khối của hạt nhân ?m
2mp + 2mn = 4,03188 u
mHe = 4,00150u
Tính độ hụt khối?
mFe = 55,91728u
mU = 234,9933u
26mp + 30mn = 56,44908 u
92mp + 143mn = 236,90814u
Định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng còn đúng không?
Năng lượng nghỉ của hạt nhân :
E= mhn.c2
Năng lượng nghỉ của các nuclôn khi đứng riêng rẽ :
E0=[Zmp+(A-Z)mn].c2


Wlk + E = E0
?Wlk = E0 - E
Wlk = [Zmp+(A-Z)mn -mhn]c2
=>Nang lu?ng liên k?t.
E < Eo
2. Năng lượng liên kết
- Là năng lượng tối thiểu cần thiết cần cung cấp cho một hạt nhân để phá vỡ h?t nh�n dĩ thành các nuclôn đứng riêng rẽ.
2mp + 2mn = 4,03188 u
mHe = 4,00150u
Tính nang lu?ng liên k?t? Biết 1u.c2=931.5 Mev
mFe = 55,91728u
mU = 234,9933u
26mp+30mn=56,44908 u
92mp+143mn=236,90814u
Wlk=28,29897 MeV
Wlk=1783,67346 MeV
Wlk= 495,3717 MeV
3. Năng lượng liên kết riêng
- Năng lượng liên kết tính trên 1 nuclôn:
Năng lượng liên kết riêng
Wlk=28,29897 MeV
Wlk= 495.3717 MeV
Wlk=1783,67346 MeV
= 7,07 MeV/nuclôn
= 8,85 MeV/nuclôn
= 7,59 MeV/nuclôn
3. Năng lượng liên kết riêng
- Năng lượng liên kết tính trên 1 nuclôn:
Năng lượng liên kết riêng
- Ý nghĩa: Năng lượng liên kết riêng càng lớn thì hạt nhân càng bền vững và ngược lại
* Lực hạt nhân là lực tương tác giữa các nuclôn (tương tác hạt nhân hay tương tác mạnh)
* Năng lượng liên kết của hạt nhân: naêng löôïng toái thieåu caàn thieát caàn cung caáp cho moät haït nhaân ñeå phaù vôõ noù thaønh caùc nucloân ñöùng rieâng reõ
Wlk = Δm.c2
* Năng lượng liên kết cho 1 hạt nuclôn gọi là
Năng lượng liên kết riêng :Wlk /A
NL liên kết riêng càng lớn thì hạt nhân càng bền vững.
CỦNG CỐ
Câu 1: Ch?n câu đúng?
Bản chất lực tương tác giữa các nuclôn trong hạt nhân là
A. Lực tĩnh điện
B. Lực hấp dẫn
C. Lực điện từ
D. Lực tương tác mạnh
CỦNG CỐ
Câu 2: Hãy chọn câu đúng?
Năng lượng liên kết riêng
A. giống nhau với mọi hạt nhân.
B. lớn nhất với các hạt nhân nhẹ
C. lớn nhất với các hạt nhân trung bình.
D. lớn nhất với các hạt nhân nặng.
Câu 3: Khối lượng của hạt nhân là 15,99041u. Tính năng lượng liên kết và năng lượng liên kết riêng của ?
(Chú ý đôi khi đề cho khối lượng nguyên tử:
mhn = mngt - Z.me)
Bg
NL liên kết Wlk = ?m.c2 = 0,13711.931,5 MeV
~ 27,72 MeV
Độ hụt khối ?m = (8mp + 8mn -mO)
= (8.1,00728+8.1,00866-15,99041)u
= 0,13711 u