V
Ậ
T
L
Ý
7
TRƯỜNG TH VÀ THCS TRẦN HỮU DỰC
CHỦ ĐỀ:
CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN (Tiết 1)
Câu 1: Hãy nêu quy ước về chiều dòng điện ?
Bài tập: Trong các sơ đồ mạch điện dưới đây: sơ đồ mạch điện nào biểu diễn đúng chiều dòng điện qua bóng đèn:
KIỂM TRA BÀI CŨ
I. Tác dụng nhiệt
a. Khi đèn sáng, bóng đèn có nóng lên không ?
b. Bộ phận nào của đèn bị đốt nóng mạnh và phát sáng khi có dòng điện chạy qua?
1. Tác dụng nhiệt
c.Khi đèn sáng bình thường, dây tóc
của đèn có nhiệt độ khoảng 25000C
Bảng bên, cho biết nhiệt độ nóng chảy của các chất. Cho biết vì sao dây tóc của bóng đèn thu?ng du?c làm bằng Vonfram?
Dây sắt
Mảnh giấy nhỏ
Cầu chì
C3. Các em hãy quan sát thí nghiệm theo hình 22.2

Sau khi quan sát thí nghiệm hãy cho biết:
a.Có hiện tượng gì xảy ra với các mảnh giấy khi đóng công tắc?
b.Từ quan sát trên, hãy cho biết dòng điện đã gây tác dụng gì với dây sắt?
-Từ thí nghiệm trên rút ra kết luận về tác dụng nhiệt của dòng điện?
- Các thiết bị điện này hoạt động dựa trên tác dụng n�o c?a dòng điện?
- Cho biết ứng dụng của nó?
-Khi có dòng điện chạy qua, các vật dẫn bị . . . . . . . .
-Dòng điện chạy qua dây tóc bóng đèn làm dây tóc nóng tới. . . . . . . . . cao và. . . . . . . . . . .
nóng lên
nhiệt độ
phát sáng
Kết luận:
Ứng dụng:
Chế tạo các dụng cụ và thiết bị điện đốt nóng bằng điện
C4: Nếu trong mạch điện với dây dẫn bằng đồng có nối xen một đoạn dây chì ( gọi là cầu chì) thì trong một số trường hợp do tác dụng nhiệt của dòng điện, dây dẫn có thể nóng lên trên 327oC. Hỏi khi đó có hiện tượng gì xảy ra với đoạn dây chì và với mạch điện?
Khi đó cầu chì nóng lên tới nhiệt độ nóng chảy và bị đứt. Mạch điện bị hở (bị ngắt mạch),tránh hư hại và bảo vệ mạch điện.
Sự cố do chập điện
C5
Kết luận: Dòng điện chạy qua chất khí trong bóng đèn của bút thử điện làm chất khí này…………...
II. Tác dụng phát sáng
1.Bóng đèn bút thử điện
Hãy quan sát bóng đèn này và cho nhận xét về hai đầu dây bên trong nó.
phát sáng
2. Đèn Điôt phát quang (LED)
a. Hãy quan sát ảnh của đèn điôt phát quang để nhận biết hai bản kim loại to, nhỏ khác nhau ở bên trong đèn và hai đầu dây bên ngoài nối với chúng.
(+)
(-)
Nhận biết cực âm và dương ở bản lớn và nhỏ ở đèn LED
- Bản lớn cực (-)
- Bản nhỏ cực (+)
b.Thắp sáng đèn điôt phát quang bằng cách nối hai đầu dây của đèn vào hai cực của nguồn điện theo hình 22.5. Quan sát xem đèn có sáng không ?
Đèn sáng
(-)
(+)
(+)
(-)
Nối bản cực to của đèn với cực dương của nguồn điện.
Đèn không sáng
(+)
(-)
(-)
(+)
*Nhận xét: Ñeøn ñioât phaùt quang saùng khi baûn kim loaïi nhoû noái vôùi cöïc döông cuûa nguồn vaø baûn kim loaïi lôùn noái vôùi cöïc aâm.
*Kết luận : Đèn điôt phát quang (LED) chỉ cho dòng điện đi qua theo ..........nhất định và khi đó đèn sáng.
*Ứng dụng ở các loại đèn điện: Đèn led, đèn huỳnh quang…
Cho biết ứng dụng của tác dụng phát sáng?
một chiều
III. Tác dụng từ
* Tính chất từ của nam châm:
Nam châm có tính chất từ vì nó có khả năng hút các vật bằng sắt hoặc thép. Mỗi nam châm có hai từ cực, tại đó các vật bằng sắt hoặc thép bị hút mạnh nhất.
* Nam châm điện:
Lõi sắt non
+ -
K
C1 -a:
Thanh sắt (thép)
Thanh đồng
Thanh nhôm
+ -
K
C1-b:
1. Cuộn dây dẫn quấn quanh lõi sắt non có dòng điện chạy qua là …………………………
2. Nam châm điện có ……………......... vì nó có khả năng làm quay kim nam châm và hút các vật bằng sắt hoặc thép.
nam châm điện
tính chất từ
Kết luận:
Nam châm điện là gì? Nó hoạt động dựa trên tác dụng nào của dòng điện?
Ứng dụng: chế tạo ra nam châm điện dùng trong cần cẩu điện, chuông điện, Rơle điện từ …
Nam châm điện
V
Ậ
T
L
Ý
7
TRƯỜNG TH VÀ THCS TRẦN HỮU DỰC
CHỦ ĐỀ:
CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN (Tiết 2)
K
Hình 23.3
IV. Tác dụng hoá học
2 Thỏi than
Dung dịch muối đồng sunfat
Quan sát thí nghiệm
24
Thí nghiệm về tác dụng hóa học của dòng điện
Kết luận: Dòng điện đi qua dung dịch muối đồng làm cho thỏi than nối với cực âm được phủ một lớp ……….
Hiện tượng đồng tách khỏi dung dịch muối đồng khi có dòng điện chạy qua chứng tỏ dòng điện có tác dụng hóa học.
đồng
Ứng dụng tác dụng hóa học trong việc mạ điện: mạ đồng, mạ vàng, mạ thiếc, để chống gỉ, làm đẹp các đồ trang sức…
Nếu sơ ý để cho dòng điện đi qua cơ thể người thì dòng điện sẽ làm các cơ co giật, có thể làm tim ngừng đập, ngạt thở, thần kinh tê liệt. Đó là tác dụng sinh lí của dòng điện.
V. Tác dụng sinh lí
Trong y học ta ứng dụng tác dụng sinh lí của dòng điện để chữa một số bệnh: Chạy điện, châm cứu điện, …
Dùng điện bắt cá
5. Tác dụng sinh lí
Lưu ý: Phải hết sức thận trọng khi dùng điện, nhất là với mạng điện ở gia đình.
Những nguyên nhân có thể gây tai nạn điện
Cho trẻ nhỏ cầm ,nắm … những vật mang điện
Chơi ở gần đường dây dẫn điện …
Những nguyên nhân có thể gây tai nạn điện
Do đến gần dây dẫn có điện bị đứt và rơi xuống đất
Những nguyên nhân có thể gây tai nạn điện
Leo trèo lên cột điện hoặc xây nhà gần đường dây tải điện
Những nguyên nhân có thể gây tai nạn điện
CỦNG CỐ KIẾN THỨC
C8. Dòng điện không gây ra tác dụng nhiệt trong các dụng cụ nào dưới đây khi chúng hoạt động bình thường:
A. Bóng đèn bút thử điện.
B. Đèn điôt phát quang.
C. Quạt điện.
E. Không có trường hợp nào.
D. Đồng hồ dùng pin.
VẬN DỤNG
Câu C8, C9 bài 22 (sgk tr.62)
Cách làm: Nối bản cực nhỏ của đèn điôt phát quang vào phía đầu A của chiếc pin, nối bản cực to vào phía đầu B.
C9:
- Trường hợp đóng công tắc, đèn sáng thì A là cực dương (+) của pin.
- Trường hợp: đèn không sáng thì B là cực dương (+) của pin.
Nêu cách làm khi sử dụng đèn điôt phát quang (LED) để xác định xem A hay B là cực (+) của pin và chiều dòng điện trong mạch.
C7: Vật nào dưới đây có tác dụng từ?
A. Một pin còn mới đặt riêng trên bàn
B. Một mảnh nilông đã được cọ xát mạnh
C.Một cuộn dây dẫn có dòng điện chạy qua
D. Một đoạn băng dính
C8: Dòng điện không có tác dụng nào dưới đây?
A. Làm tê liệt thần kinh
B. Làm quay kim nam châm
C. Làm nóng dây dẫn
D. Hút các vụn giấy
Câu C7, C8 bài 23 (sgk tr.65)
Bài tập 1:
Tác dụng nhiệt của dòng điện là gì? Nêu tên 5 dụng cụ điện hoạt động dựa trên tác dụng nhiệt của dòng điện.
BÀI TẬP KIỂM TRA CUỐI CHỦ ĐỀ
Bài tập 2:
Tác dụng từ được ứng dụng như thế nào trong thực tế?
Bài tập 3:
Cho biết biểu hiện tác dụng hóa học của dòng điện. Nêu một vài ứng dụng mà em biết.
- Ghi và học thuộc ghi nhớ .
- Làm bài tập từ bài 22 v� b�i 23 SBT
Đọc phần có thể em chưa biết
Ch? d? t?i: Hi?u di?n th?.
TRINH THE DUY
YÛDTRTG
41
TRINH THE DUY
YÛDTRTG
42
Ảnh chụp cần cẩu dùng nam châm điện
Nam châm điện là gì? Nó hoạt động dựa trên tác dụng nào của dòng điện?
1. Tác dụng nhiệt
Dây đốt nóng: thường làm bằng hợp kim Niken - Crom chịu được nhiệt độ cao 1000oc đến 1100oc.
– Khi có dòng điện chạy qua dây đốt nóng của bàn là sẽ nóng lên.
c.Khi đèn sáng bình thường, dây tóc
của đèn có nhiệt độ khoảng 25000C
Bảng bên, cho biết nhiệt độ nóng chảy của các chất. Cho biết vì sao dây tóc của bóng đèn thu?ng du?c làm bằng Vonfram?
Trảlời: Vì vonfram có nhiệt độ nóng chảy cao hơn 2500oC
1. Tác dụng nhiệt
Dịng di?n ch?y qua d�y tĩc bĩng d�n l�m d�y tĩc bĩng d�n nĩng t?i nhi?t d? cao v� ph�t s�ng.
TRINH THE DUY
YÛDTRTG
46
+ -
K
Nguồn điện
Chốt kẹp
Lá thép đàn hồi
Miếng sắt
Tiếp điểm
Chuông
Cuộn dây quấn quanh lõi sắt non
Hình 23.2
* Tìm hiểu chuông điện (HS nghiêm cứu sgk)
3. Tác dụng từ