ĐỊA LÍ CÁC NGÀNH KINH TẾ
MỘT SỐ VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ NÔNG NGHIỆP
BÀI 28
Vốn đất và việc sử dụng vốn đất
I. VỐN ĐẤT ĐAI
* Ý nghĩa:
* Đặc điểm:
Bảng 28.Hiện trạng sử dụng đất của cả nước, năm 2005
- Đặc điểm:
+ Bình quân đất tự nhiên trên đầu người thấp (0,4ha)
+ Xu hướng thay đổi trong cơ cấu sử dụng:
Đất nông nghiệp có xu hướng tăng, song khả năng mở rộng không nhiều.
Đất lâm nghiệp tăng nhanh nhưng vẫn còn ít so với yêu cầu của một đất nước nhiều đồi núi.
Đất chuyên dùng, đất ở tăng và có xu hướng tiếp tục tăng nhanh, ảnh hưởng xấu tới đất nông nghiệp
Đất chưa sử dụng đang thu hẹp ở cả miền đồi núi và đồng bằng.
+ Vốn đất đai ở mỗi vùng của nước ta rất khác nhau về quy mô, cơ cấu và bình quân trên đầu người
II. VẤN ĐỀ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP
Đất nông nghiệp được chia thành 5 loại chính:
- Đất trồng cây hàng năm
- Đất vườn tạp
- Đất trồng cây lâu năm
- Đất cỏ dùng cho chăn nuôi
- Đất có mặt nước nuôi trồng thủy sản
II. VẤN ĐỀ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP
a. Ở đồng bằng
- Đặc điểm
- Khả năng sử dụng
- Hiện trạng sử dụng
+ Đồng bằng sông Hồng:
Đông dân, bình quân đất nông nghiệp trên đầu người thấp, khả năng mở rộng hạn chế, trình độ thâm canh cao.
Đang thực hiện chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, đẩy mạnh phát triển vụ đông, mở rộng diện tích cây ăn quả, đẩy mạnh nuôi trồng thủy sản

II. VẤN ĐỀ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP
+ Đồng bằng sông Cửu Long:
Diện tích đất nông nghiệp lớn gấp 3,5 lần đồng bằng sông Hồng, bình quân 0,15ha/người, có nhiều diện tích đất nhiễm phèn, nhiễm mặn, hệ số sử dụng ruộng đất còn thấp
Vấn đề sử dụng hợp lí đất nông nghiệp gắn liền với quy hoạch thủy lợi, cải tạo đất, thay đổi cơ cấu mùa vụ, đa dạng hóa cây trồng, phát triển nuôi trồng thủy sản.

II. VẤN ĐỀ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP
+ Các đồng bằng nhỏ hẹp duyên hải miền Trung:
Ở Nam Trung Bộ thường xảy ra hạn hán về mùa khô cần giải quyết tốt khâu thủy lợi để nâng cao hệ số sử dụng ruộng đất, mở rộng diện tích và thay đổi cơ cấu cây trồng.
Ở Bắc Trung Bộ cần chống nạn cát bay, ngăn chặn sự di chuyển của các cồn cát do gió.
Việc sử dụng đất cát biển để nuôi thủy sản theo quy mô công nghiệp đang là vấn đề lớn trong sử dụng đất ở nhiều tỉnh Duyên hải miền Trung.
II. VẤN ĐỀ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP
b. Ở trung du và miền núi
- Đặc điểm: đất dốc, dễ bị xói mòn, việc làm đất và thủy lợi gặp nhiều khó khăn
- Khả năng sử dụng: thích hợp với trồng cây công nghiệp lâu năm, chăn nuôi gia súc lớn và trồng rừng
- Hiện trạng còn một số diện tích nương rẫy trồng cây lương thực.
- Phương hướng:
+ Đẩy mạnh thâm canh ở những nơi có khả năng tưới tiêu.
+ Chuyển nương rẫy thành vườn cây ăn quả, cây công nghiệp, phát triển các mô hình sản xuất nông, lâm kết hợp.
+ Phát triển các vùng chuyên canh cây công nghiệp, chăn nuôi gia súc lớn với sự hỗ trợ tích cực của công nghiệp chế biến.
+ Cần chú ý việc bảo vệ và phát triển rừng, nhất là ở Tây Nguyên.