Đọc 1 đoạn thơ/
bài thơ Bác viết về
trăng mà em đã
học, đã đọc. Nêu
cảm nhận của em
về tình cảm của
Bác với trăng

Ngắm trăng
_Hồ Chí Minh_

I.Tìm
hiểu
chung

1. Tác giả

Là vị lãnh tụ thiên tài của dân
tộc và nhà thơ lớn của đất
nước.
Là chiến sĩ cộng sản quốc tế.
Hồ Chí Minh
(1890 -1969)

Là danh nhân văn hoá thế giới.

2. Văn bản
Trích trong tập thơ “ Nhật kí trong tù “( 133 bài thơ chữ
Xuất xứ: Hán), khi Người bị bắt giam và giải tới các nhà lao của
tỉnh Quảng Tây - Trung Quốc.

2. Tác phẩm
Trích trong tập thơ “ Nhật kí trong tù “( 133 bài thơ
Xuất xứ: chữ Hán), khi Người bị bắt giam và giải tới các nhà
lao của tỉnh Quảng Tây - Trung Quốc.
Đọc, chú thích

Vọng nguyệt
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.

望月  
獄 中 無 酒 亦 無 花，
對 此 良 宵 奈 若 何。
人 向 窗 前 看 明 月，
Ngắm trăng
月 從 窗 隙 看 詩 家。 Trong tù không rượu cũng không hoa,

Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?
Người hướng ra trước song ngắm trăng sáng,
Từ ngoài khe cửa, trăng ngắm nhà thơ.

2. Tác phẩm
Xuất xứ:

Trích trong tập thơ “ Nhật kí trong tù “( 133 bài thơ
chữ Hán), khi Người bị bắt giam và giải tới các nhà
lao của tỉnh Quảng Tây - Trung Quốc.

Đọc, chú thích
Khai (Mở ra)
Thể loại: Thơ thất ngôn tứ tuyệt Thừa (Phát triển, nâng cao câu khai)
Chuyển (Chuyển ý)
Hợp (Tổng hợp)

II. Tìm hiểu
văn bản

1.

Hai câu đầu

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
(Trong tù không rượu cũng không hoa,
Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?)
Hoàn cảnh ngắm trăng của Bác có gì
đặc biệt?
Tâm trạng của Bác trước đêm trăng
thể hiện thế nào? Đối chiếu bản Phiên
âm, Dịch nghĩa, Dịch thơ và cho biết
câu thơ dịch đã thể hiện chính xác
tâm trạng của Bác chưa?

1.

Hai câu đầu

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa
+ Điệp ngữ “vô” - Nhấn mạnh sự thiếu thốn của người tù.

Không
rượu

Không
hoa

Không
tự do

Bị xiềng
xích

1.

Hai câu đầu

Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Câu hỏi tu từ
Tâm trạng bối rối, rung cảm trước
thiên nhiên
Người tù

Ung dung; tình cảm tự nhiên, mãnh liệt

2. Hai câu cuối

Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt
Nguyệt tòng song khích khán thi gia

(Người hướng ra trước song ngắm trăng sáng,
Từ ngoài khe cửa, trăng ngắm nhà thơ.)

Cho nhận định sau: “Hai câu thơ cuối
không chỉ cho thấy sự hòa hợp giữa con
người và thiên nhiên mà còn cho thấy
cuộc vượt ngục về tinh thần của người
chiến sĩ cách mạng.” Em có đồng ý với
nhận định đó không? Giải thích.

2. Hai câu cuối

Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt
Nguyệt tòng song khích khán thi gia
Cấu trúc đăng đối + Điệp từ, nhân hóa
Giao hoà đặc biệt, người và trăng chủ
động tìm đến nhau bất chấp song sắt
nhà tù
Tinh thần thép: Phong thái ung dung,
vượt lên sự tàn bạo của kẻ thù, tư
tưởng tự do của Bác

Qua bài thơ, ta thấy
Bác là người như thế
nào ?

Thi sĩ yêu thiên nhiên
Người chiến sĩ với chất
thép sáng ngời
Người có phong thái ung
dung tự tại, vượt lên trên
sự khắc nghiệt của nhà tù.

III. Tổng kết

1. Nghệ thuật

Thể thất ngôn tứ tuyệt giản dị mà hàm súc
Kết hợp hài hòa giữa cổ điển và hiện đại
Sử dụng BPTT vừa giản dị vừa hàm súc

2. Nội dung

Tình yêu thiên nhiên tha thiết của người tù
Phong thái ung dung tự tại, sức mạnh tinh
thần kì diệu
Bài thơ là một cuộc vượt ngục tinh thần
đặc biệt của người tù Hồ Chí Minh.

“NGẮM TRĂNG
TRÒN, THẤY
ƯỚC MƠ”

Tập thơ Nhật kí trong tù được sáng
tác trong hoàn cảnh nào?
A. Khi Bác Hồ bị giam trong nhà tù
của Tưởng Giới Thạch ở Quảng Tây
(Trung Quốc)

B. Khi Bác Hồ đang hoạt động cách
mạng ở Pháp.

C. Trong thời gian Bác Hồ ở Việt
Bắc để lãnh đạo cuộc kháng chiến
chống Pháp của nhân dân ta

D. Trong thời gian Bác Hồ ở Hà Nội
để lãnh đạo nhân dân ta kháng chiến
chống Mĩ

Nhật kí trong tù được sáng tác bằng
chữ gì ?

A. Chữ Nôm     

B. Chữ Hán     

C. Chữ quốc ngữ

D. Chữ Pháp

Tập thơ “Nhật kí trong tù” gồm bao nhiêu bài
thơ và phần lớn được viết theo thể thơ nào?

A. Gồm 143 bài – được viết chủ
yếu theo thể thơ tứ tuyệt

B. Gồm 135 bài – được viết chủ
yếu theo thể thơ thất ngôn bát cú
Đường luật.

C. Gồm 134 bài – được viết chủ
yếu theo thể thơ song thất lục bát

D. Gồm 133 bài – được viết chủ
yếu theo thể thơ tứ tuyệt

Mục đích của Bác Hồ khi viết tập thơ
“Nhật kí trong tù” là gì?

A. Để lên án sự cai trị áp bức bóc lột
của thực dân Pháp ở nước ta, kêu
gọi sự ủng hộ của nhân dân thế giới

B. Để giác ngộ cho các tầng lớp thanh
niên, nâng cao trình độ hoạt động
cách mạng cho họ

C. Để giải khuây trong những ngày
ở tù.

D. Để tuyên truyền cách mạng, vận
động quần chúng nhân dân hăng hái
tham gia cách mạng

Bài “Ngắm trăng” thuộc thể thơ gì ?

A. Lục bát    

B. Thất ngôn tứ tuyệt    

C. Song thất lục bát

D. Thất ngôn bát cú

Trong những bài thơ sau của Chủ tịch Hồ
Chí Minh, bài thơ nào không xuất hiện hình
ảnh trăng ?

A. Tin thắng trận

B. Cảnh khuya

C. Rằm tháng giêng

D. Chiều tối

Câu “Trước cảnh đẹp đêm nay biết
làm thế nào ?” là kiểu câu gì ?

A. Câu trần thuật 

B. Câu nghi vấn

C. Câu cầu khiến

D. Cả A, B, C đều sai

Dòng nào nói đúng nhất hoàn cảnh ngắm
trăng của Bác Hồ trong bài thơ “Ngắm
trăng” ?

A. Trong khi đang đàm đạo
việc quân trên thuyền.

B. Trong đêm không ngủ vì lo
lắng cho vận mệnh đất nước

C. Trong nhà tù thiếu thốn
không rượu cũng không hoa.

D. Trên đường đi hiu quạnh từ
nhà tù này sang nhà tù khác

Hai câu thơ “Nhân hướng song tiền khán
minh nguyệt – Nguyệt tòng song khích khán
thi gia” sử dụng biện pháp nghệ thuật gì ?

A. Ẩn dụ    

B. Hoán dụ    

C. So sánh

D. Đối xứng

Dòng nào dưới đây nói đúng nhất tâm trạng
của Bác trước cảnh đẹp ở bài thơ Ngắm trăng?

A. Xao xuyến, bối rối 

B. Buồn bã, chán nản

C. Mừng rỡ, niềm nở     

D. Bất bình, giận dữ

Nhận định nào nói đúng nhất hình ảnh Bác
Hồ hiện lên qua bài thơ Ngăm trăng?

A. Một con người có khả
năng nhìn xa trông rộng

B. Một con người có bản lĩnh
cách mạng kiên cường

C. Một con người yêu thiên
nhiên và luôn lạc quan

D. Một con người giàu lòng
yêu thương

Giá trị nội dung của "Nhật ký trong
tù” là gì?
A. Miêu tả hiện thực cuộc sống
khổ cực trong nhà tù thực dân
Pháp

B. Bản cáo trạng đanh thép tố
cáo chế độ nhà tù Tưởng Giới
Thạch

C. Bức chân dung tự hoạ của Hồ
Chí Minh

D. Cả A, B, C

Thơ của Bác
đầy trăng

Ôn lại bài + Học
thuộc bài thơ

Sưu tầm một số
bài thơ của Bác
viết về trăng

Hướng
dẫn tự
học

Soạn bài “Đi
đường”

Sưu tầm 1 số tấm
gương vượt khó

Hẹn gặp
lại các em
vào tiết
học sau