BÀI 17. NGÀNH NGHỀ TRONG LĨNH VỰC KỸ THUẬT ĐIỆN

Quan sát Hình
17.1 và cho biết
người làm nghề
lắp đặt và sửa
chữa điện cần có
những đặc điểm
gì?

Hình 17.1. Nghề lắp đặt và sửa chữa thiết bị điện

Hình 17.1. Nghề lắp đặt và sửa chữa thiết bị
điện

Người làm nghề lắp đặt và sửa chữa điện cần có những đặc
điểm:
- Bảo trì máy phát điện và lắp đặt các thiết bị. Có thể bao
gồm những việc như sửa chữa, lắp đặt và bảo dưỡng các loại
máy phát điện như máy phát điện 1 pha, sửa chữa mạch điện
tự động chạy trong các thiết bị, máy móc,…
- Thực hiện những công việc vận hành động cơ, không đồng
bộ 3 pha bằng cách lắp đặt các bộ phận, đầu dây, lắp đặt để
tạo chiều quay cho các động cơ điều chỉnh cho động cơ xoay
chiều đảo mà không gặp những trục trặc hay bất lợi gì.
- Tiến hành sửa chữa những đường dây bị đứt, có thể là nối
dây, đi dây điện, lập các công tắc và bảng điện điều khiển
lắp đặt hệ thống ống luồn. Xây dựng và thiết kế hệ thống ổ
cắm điện. Phục vụ mọi người lắp đặt các đường dây và hệ
thống đèn cao áp, đèn chiếu sáng tại các ngõ, ngách, theo
yêu cầu,…
- Sửa chữa các đồ gia dụng trong gia đình như: tivi, tủ lạnh,
điều hòa, bếp, quạt điện, đèn, bình nước nóng,…
- Phục vụ và chịu trách nhiệm lắp đặt các thiết bị điều khiển,
cảnh báo. Tiến hành lắp đặt các mạch điện và đường dây để
nhấn kịp thời cho việc báo cháy, lắp các thiết bị chiếu sáng,
chống trộm, các loại khóa cửa,…

1. Hãy cho biết những ngành nghề dưới đây, ngành nghề nào thuộc lĩnh
vực cơ khí?
Kỹ sư cơ khí
Kỹ thuật viên máy tự động
Kỹ thuật viên máy của tàu thủy
Kỹ sư luyện kim
Kỹ thuật viên cơ khí
Thợ hàn

Thợ cơ khí và sửa chữa máy móc
Kỹ sư cơ học
Thợ luyện kim loại
Kỹ thuật viên nông ngiệp
Thợ lắp đặt máy móc, thiết bị
Kỹ thuật viên cơ khí hàng không

PHIẾU HỌC TẬP 1
1.Theo em, Hình 12.2 mô tả công việc của những ngành nghề nào trong lĩnh vực kĩ thuật điện?

a) Vận hành hệ thống điện

b) Kiểm tra phần cứng máy tính

d) Thiết kế hệ thống điện
c) Bảo trì thiết bị điện
Hình 12.2. Một số công việc của ngành nghề thuộc lĩnh vực kỹ thuật điện
2. Hãy kể những ngành nghề trong lĩnh vực kỹ thuật điện mà em biết.

2. So sánh sự khác nhau về đặc điểm của một số ngành nghề thuộc lĩnh vực
kĩ thuật điện trong Bảng 17.1.
STT Ngành nghề
1
 
Kĩ sư điện

2

3

Kỹ thuật viên
kỹ thuật điện

Đặc điểm của nghề
Tiến hành nghiên cứu, tư vấn, thiết kế, chỉ đạo xây
dựng và vận hành hệ thống điện, linh kiện, động cơ và
thiết bị; tư vấn và chỉ đạo vận hành bảo trì và sửa chữa;
nghiên cứu và tư vấn về các khía cạnh công nghệ của
vật liệu, sản phẩm kỹ thuật điện và các quy trình.

Thực hiện các nhiệm vụ kỹ thuật để hỗ trợ nghiên cứu
kỹ thuật điện và thiết kế, sản xuất, lắp ráp, xây dựng,
vận hành, bảo trì và sửa chữa thiết bị điện, cơ sở và hệ
thống phân phối.
Thợ lắp đặt và Lắp đặt, bảo trì hệ thống điện, máy móc điện, các thiết
sửa chữa thiết bị bị điện, đường dây và dây cáp cung cấp và truyền tải
điện
điện.

2. So sánh sự khác nhau về đặc điểm của một số ngành nghề thuộc lĩnh vực
kĩ thuật điện trong Bảng 17.1.
2.
- Kĩ sư điện: Tiến hành nghiên cứu, tư vấn, thiết kế, chỉ đạo xây dựng và vận
hành hệ thống điện, linh kiện, động cơ và thiết bị; tư vấn và chỉ đạo vận hành
bảo trì và sửa chữa; nghiên cứu và tư vấn về các khía cạnh công nghệ của vật
liệu, sản phẩm kỹ thuật điện và các quy trình.
- Kỹ thuật viên kỹ thuật điện: Thực hiện các nhiệm vụ kỹ thuật để hỗ trợ
nghiên cứu kỹ thuật điện và thiết kế, sản xuất, lắp ráp, xây dựng, vận hành,
bảo trì và sửa chữa thiết bị điện, cơ sở và hệ thống phân phối.
- Thợ lắp đặt và sửa chữa thiết bị điện: Lắp đặt, bảo trì hệ thống điện, máy
móc điện, các thiết bị điện, đường dây và dây cáp cung cấp và truyền tải điện.

I.Đặc điểm cơ bản của một số nghề trong lĩnh vực kỹ thuật điện
- Kĩ sư điện: Tiến hành nghiên cứu, tư vấn, thiết kế, chỉ đạo xây dựng và vận
hành hệ thống điện, linh kiện, động cơ và thiết bị; tư vấn và chỉ đạo vận hành bảo
trì và sửa chữa; nghiên cứu và tư vấn về các khía cạnh công nghệ của vật liệu,
sản phẩm kỹ thuật điện và các quy trình.
- Kỹ thuật viên kỹ thuật điện: Thực hiện các nhiệm vụ kỹ thuật để hỗ trợ nghiên
cứu kỹ thuật điện và thiết kế, sản xuất, lắp ráp, xây dựng, vận hành, bảo trì và sửa
chữa thiết bị điện, cơ sở và hệ thống phân phối.
- Thợ lắp đặt và sửa chữa thiết bị điện: Lắp đặt, bảo trì hệ thống điện, máy móc
điện, các thiết bị điện, đường dây và dây cáp cung cấp và truyền tải điện.

1. Nêu những yêu cầu về năng lực và phẩm chất của ngành nghề trong lĩnh
vực kĩ thuật điện.
2. Quan sát bảng 17.2. trình bày yêu cầu về năng lực đối với một ngành
nghề thuộc một số lĩnh vực.
Ngành nghề
Kỹ sư điện

Kỹ thuật viên kĩ
thuật điện

Thợ lắp đặt và sửa
chữa thiết bị điện

Yêu cầu về năng lực
Có trình độ chuyên môn sâu tương ứng với trình độ đại học; có sức
khỏe, tác phong nhanh nhẹn, hoạt bát, chịu được áp lực và cường độ làm
việc cao; có khả năng làm việc nhóm; có kỹ năng như phân tích, tổng
hợp, tư duy sáng tạo, giải quyết vân đề, tổ chức quản lý công việc…
Có trình độ chuyên môn bậc trung tương ứng với trình độ trung cấp
hoặc cao đẳng; có sức khỏe, tác phong nhanh nhẹn, hoạt bát, chịu được
áp lực và cường độ làm việc cao; có khả năng làm việc nhóm; có kỹ
năng như phân tích, tổng hợp, tư duy sáng tạo, giải quyết vân đề, tổ chức
quản lý công việc…
Có trình độ chuyên môn nhất định tương đương sơ cấp; có sức khỏe, tác
phong nhanh nhẹn, có khả năng làm việc độc lập và nhóm; có kỹ năng
giải quyết vân đề, tổ chức quản lý công việc…

1.- Về phẩm chất: Cẩn thận, chăm chỉ, trách nhiệm; yêu thích công việc, đam mê kỹ thuật; có
tinh thần hợp tác; có ý thức tuân thủ tuyệt đối an toàn lao động
- Về năng lực: có kiến thức chuyên môn; có sức khỏe, tác phong nhanh nhẹn, hoạt bát, chịu
được áp lực và cường độ làm việc cao; có khả năng làm việc độc lập và làm việc nhóm; có kỹ
năng như phân tích, tổng hợp, tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề, tổ chức quản lý công việc…..
2.
- Kỹ sư điện: Có trình độ chuyên môn sâu tương ứng với trình độ đại học; có sức khỏe, tác
phong nhanh nhẹn, hoạt bát, chịu được áp lực và cường độ làm việc cao; có khả năng làm việc
nhóm; có kỹ năng như phân tích, tổng hợp, tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề, tổ chức quản lý
công việc…
- Kỹ thuật viên kĩ thuật điện: Có trình độ chuyên môn bậc trung tương ứng với trình độ trung
cấp hoặc cao đẳng; có sức khỏe, tác phong nhanh nhẹn, hoạt bát, chịu được áp lực và cường độ
làm việc cao; có khả năng làm việc nhóm; có kỹ năng như phân tích, tổng hợp, tư duy sáng tạo,
giải quyết vân đề, tổ chức quản lý công việc…
- Thợ lắp đặt và sửa chữa thiết bị điện : Có trình độ chuyên môn nhất định tương đương sơ cấp;
có sức khỏe, tác phong nhanh nhẹn, có khả năng làm việc độc lập và nhóm; có kỹ năng giải
quyết vân đề, tổ chức quản lý công việc…

II. Một số yêu cầu đối với người lao động trong lĩnh vực kỹ thuật điện
- Về phẩm chất: Cẩn thận, chăm chỉ, trách nhiệm; yêu thích công việc, đam mê kỹ thuật; có tinh
thần hợp tác; có ý thức tuân thủ tuyệt đối an toàn lao động
- Về năng lực: có kiến thức chuyên môn; có sức khỏe, tác phong nhanh nhẹn, hoạt bát, chịu được
áp lực và cường độ làm việc cao; có khả năng làm việc độc lập và làm việc nhóm; có kỹ năng nh
phân tích, tổng hợp, tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề, tổ chức quản lý công việc…..
- Kỹ sư điện: Có trình độ chuyên môn sâu tương ứng với trình độ đại học; có sức khỏe, tác phong
nhanh nhẹn, hoạt bát, chịu được áp lực và cường độ làm việc cao; có khả năng làm việc nhóm; có
kỹ năng như phân tích, tổng hợp, tư duy sáng tạo, giải quyết vân đề, tổ chức quản lý công việc…
- Kỹ thuật viên kĩ thuật điện: Có trình độ chuyên môn bậc trung tương ứng với trình độ trung cấp
hoặc cao đẳng; có sức khỏe, tác phong nhanh nhẹn, hoạt bát, chịu được áp lực và cường độ làm
việc cao; có khả năng làm việc nhóm; có kỹ năng như phân tích, tổng hợp, tư duy sáng tạo, giải
quyết vân đề, tổ chức quản lý công việc…
- Thợ lắp đặt và sửa chữa thiết bị điện : Có trình độ chuyên môn nhất định tương đương sơ cấp;
có sức khỏe, tác phong nhanh nhẹn, có khả năng làm việc độc lập và nhóm; có kỹ năng giải quyế
vân đề, tổ chức quản lý công việc…

Dựa vào một số gợi ý trong Bảng 17.5 dưới đây, hãy lập bảng liệt kê những sở
thích và khả năng của bản thân có thể phù hợp đối với ngành nghề trong lĩnh
vực kĩ thuật điện.
Sở thích
- Về nghề thuộc lĩnh vực kỹ thuật điện:
+ Có quan tâm và muốn tìm hiểu về nghề nào
không?
+ Có muốn theo đuổi nghề nào không?
-Về những nhiệm vụ của những nghề thuộc lĩnh
vực điện:
+ Có thấy hoạt động nào đáng làm không?
+ Có thích làm, có hứng thú để làm một hoạt
động đáng làm không?
+ Có thích làm, có hứng thú để làm một hoạt
động nào không?
+ Có thích nghiên cứu, tìm hiểu nhiều hơn về
hoạt động nào không?

Khả năng
- Về khả năng đáp ứng yêu cầu chuyên môn với nghề
thuộc lĩnh vực kỹ thuật điện:
+ Có thể thực hiện tốt hoạt động liên quan đến kĩ thuật
điện không?
+ Có dễ dàng trình bày về các vấn đề liên quan đến kỹ
thuật điện không?
+ Có năng khiếu học tập, tìm hiểu về các nội dung liên
quan đế kỹ thuật điện không?
-Về những kĩ năng cần thiết đối với nghề thuộc lĩnh vực kỹ
thuật điện:
+Có kỹ năng phân tích, tổng hợp không?
+ Có kỹ năng tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề không?
+ Có kỹ năng tổ chức, quản lý công việc không?

III.Sự phù hợp của bản thân với ngành nghề trong lĩnh vực kỹ thuật điện
Căn cứ vào sở thích và khả năng của mình, mỗi người có thể tìm hiểu về sự phù hợ
của bản thân với những ngành nghề trong lĩnh vực điện.

LUYỆN TẬP
Bài tập 1. Dựa vào đặc điểm, các yêu cầu của một số ngành nghề trong lĩnh
vực kĩ thuật điện, em hãy tự đánh giá sự phù hợp của bản thân với một
nghề cụ thể mà em mong muốn.

LUYỆN TẬP
Bài 2.  Với mỗi yêu cầu của nghề ở cột bên trái, hãy xác định nội dung mô
tả yêu cầu tương ứng ở cột bên phải trong Bảng 17.3.
Bảng 17.3. Mô tả một số yêu cầu đối với người lao động trong lĩnh vực kỹ thuật điện

Tên yêu cầu
A.Kiến thức chuyên môn
B. Kỹ năng cập nhập kiến thức chuyên môn
C. Kỹ năng phân tích, tổng hợp số liệu
D. Kỹ năng tư duy sáng tạo
E. Kỹ năng giải quyết vấn đề
G. Kỹ năng tổ chức quản lý công việc

Nội dung mô tả yêu cầu
1.Có khả năng tổ chức, quản lý và phân công công
việc.
2.Có khả năng linh hoạt, nhạy bén phát hiện và chủ
động xử lý, giải quyết vấn đề liên quan đến hệ thống
điện, các thiết bị điện.
3.Có thể đưa ra một số giải pháp, đề xuất phương án,
sáng tạo đổi mới, nhằm cải thiện hệ thống, quy trình sử
dụng điện và các thiết bị điện.
4. Có thể tiếp thu, cập nhập những kiến thức chuyên
môn liên quan đáp ứng yêu cầu công việc.
5. Có thể thiết lập, xây dựng, dự trù kế hoạch cải thiện,
đổi mới hệ thoogns điện, thiết bị điện dựa trên việc
phân tích và tổng hợp các số liệu liên quan.
6.Có kiến thức chuyên môn liên quan đến kỹ thuật
điện, điện tử.

LUYỆN TẬP
Bài 2.  Với mỗi yêu cầu của nghề ở cột bên trái, hãy xác định nội dung mô
tả yêu cầu tương ứng ở cột bên phải trong Bảng 17.3.
Bảng 17.3. Mô tả một số yêu cầu đối với người lao động trong lĩnh vực kỹ thuật điện

Tên yêu cầu
Nội dung mô tả yêu cầu
A.Kiến thức chuyên 1.Có khả năng tổ chức, quản lý và phân công công việc.
môn
B. Kỹ năng cập nhập 2.Có khả năng linh hoạt, nhạy bén phát hiện và chủ động xử lý,
kiến thức chuyên môn giải quyết vấn đề liên quan đến hệ thống điện, các thiết bị điện.
C. Kỹ năng phân tích, 3.Có thể đưa ra một số giải pháp, đề xuất phương án, sáng tạo đổi
tổng hợp số liệu
mới, nhằm cải thiện hệ thống, quy trình sử dụng điện và các thiết
bị điện.
D. Kỹ năng tư duy
4. Có thể tiếp thu, cập nhập những kiến thức chuyên môn liên quan
sáng tạo
đáp ứng yêu cầu công việc.
E. Kỹ năng giải quyết 5. Có thể thiết lập, xây dựng, dự trù kế hoạch cải thiện, đổi mới hệ
vấn đề
thoogns điện, thiết bị điện dựa trên việc phân tích và tổng hợp các
số liệu liên quan.
G. Kỹ năng tổ chức
6.Có kiến thức chuyên môn liên quan đến kỹ thuật điện, điện tử.
quản lý công việc

Bài 2.
A- 6
B-4
C-5
D-3
E-2
G–1

LUYỆN TẬP

Bài 3. Dựa vào một số gợi ý trong Bảng 17.5 dưới đây, hãy lập bảng liệt kê
những sở thích và khả năng của bản thân có thể phù hợp đối với ngành
nghề trong lĩnh vực kĩ thuật điện.
Một số sở thích, khả năng phù hợp với ngành nghề trong lĩnh vực kỹ thuật điện
Sở thích Có quan tâm hoặc muốn tìm hiểu về các nghề liên quan đến kỹ thuật điện không?
Có thích và muốn tương lai sẽ làm một nghề nghiệp cụ thể thuộc lĩnh vực kỹ thuật điện không
Sở thích Có thích quan sát, tìm hiểu cách sử dụng và sửa chữa các đồ dùng điện trong gia đình không?
Có thấy các hoạt động lắp ráp mạch điện điều khiển là hữu ích hay không?
Có hứng thú tham gia các hoạt động lắp rap mạch điện điều khiển không?
Có thích tìm tòi mở rộng các kiến thức liên quan đến mạch điện, mạch điện điều khiển không?
Khả
Có sử dụng các đồ dùng điện trong gia đình đúng cách và an toàn không?
năng
Có hiểu và dễ dàng trình bày về các nội dung liên quan đến mạch điện, mạch điện điều khiển
không?
Có lắp ráp được các mạch điện điều khiển đúng cách và an toàn không?
Có phân tích được mô đun cảm biến và mạch điện điều khiển sử dụng mô đun cảm biến
không?
Có đề xuất phương án mới để ứng dụng cho các mạch điện sử dụng mô đun cảm biến trong gia
đình mình không?
Có khả năng tổ chức, quản lý và phân công công việc phù hợp trong hoạt động nhóm không?

 
 
 
 
 
 
 
 

Có

 
 
 
 
 
 
 
 

 
 

 
 

 

 

 

 

Không

VẬN DỤNG
1. Kể tên một số công ty, xí nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kỹ thuật điện.
2. Kể tên trường trung cấp, cao đẳng, đại học ở địa phương có đào tạo
ngành nghề thuộc lĩnh vực kĩ thuật điện.
3. Hãy tìm hiểu về công việc cụ thể của một người làm nghề trong lĩnh vực
kỹ thuật điện ở khu vực nơi em sống và phân tích sự phù hợp của bản
thân đối với nghề đó.

VẬN DỤNG
1. Công ty cổ phần nhiệt điện Phả Lại.
- Công ty cổ phần nhiệt điện Quảng Ninh.
- Công ty cổ phần điện Gia Lai.
- Nhà máy điện rác Sóc Sơn.
- Công ty TNHH Điện tử ABECO Việt Nam.
- Công ty Thiết bị Điện tử DAEWOO Việt Nam.
- Công ty TNHH Kỹ thuật Điện tử TH.
2: Kể tên trường trung cấp, cao đẳng, đại học ở địa phương có đào tạo ngành nghề thuộc lĩnh vực
kĩ thuật điện.
- ĐH Bách Khoa Hà Nội.
- ĐH Bách Khoa TP. HCM.
- ĐH Giao thông vận tải.
- Trường Cao Đẳng Duyên Hải.
- Trường Cao Đẳng Điện Tử – Điện Lạnh Hà Nội.
- Trường Cao Đẳng Điện Lực Miền Bắc.
- Trường trung cấp nghề kĩ thuật công nghệ Hùng Vương.
3. HS căn cứ vào những yêu cầu phẩm chất, năng lực với người lao động làm việc trong lĩnh vực
kĩ thuật điện để trả lời câu hỏi.