TIẾT 42: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VÊ QUÊ
(Hồi hương ngẫu thư)
- Hạ Tri Chương-
TRƯỜNG THCS NGUYỄN QUANG BÍCH
GV : Nguyễn Thị Bích Thùy
Tiết 42: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê.
- Hạ Tri Chương-
I - Tiếp xúc văn bản:
1 - Đọc:
- Giọng trầm, buồn, ngậm ngùi, xót xa. Nhịp 4/3; 2/5.
2 - Tìm hiểu chú thích:
* Tác giả (659- 744)
SGK T127
* Tác phẩm:
- Bài thơ được viết ngay khi tác giả đặt chân về đến quê nhà.
- Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt
3 - Chủ đề:
Bài thơ thể hiện tình quê hương thắm thiết của nhà thơ - người xa con quê lâu ngày, nay được trở về quê cũ.
Tiết 42: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê.
- Hạ Tri Chương-
II. Phân tích văn bản:
* Ý nghĩa nhan đề:
- Ngẫu thư: ngẫu nhiên viết (chứ không phải tình cảm bộc lộ một cách ngẫu nhiên)
 Tác giả không chủ định làm thơ nhưng do ngày trở về quê hương gặp phải tình huống trớ trêu, đầy bi hài nên ngẫu hứng viết bài thơ này.
 Tình cảm quê hương sâu nặng, luôn thường trực trong tâm hồn nhà thơ. Tình cảm ấy như một dây đàn căng hết mức, chỉ cần khẽ chạm là ngân lên, ngân lên mãi.
- Cũng là tiếng nói tình quê, nhưng nếu LB ở nơi xa trông trăng mà nhớ quê, thì HCT đứng ngay trên mảnh đất quê nhà mà giãi bày tấm lòng tha thiết với quê hương.
Tiết 42: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê.
- Hạ Tri Chương-
II. Phân tích văn bản:
1. Hai câu đầu:
NT:
- Biểu cảm qua tự sự.
- Sử dụng phép đối chỉnh:
Thiếu tiểu >< lão
Li gia >< đại hồi.
Hương âm >< mấn mao.
Vô cải >< tồi.
-Dùng yếu tố thay đổi để làm nổi bật yếu tố không thay đổi.

 Giới thiệu khái quát quãng đời xa quê làm quan của tác giả. Khi trở về thì tuổi đã cao nhưng tình cảm gắn bó của tác giả đối với quê hương không thay đổi.
Tiết 42: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê.
- Hạ Tri Chương-
II. Phân tích văn bản.
2. Hai câu sau:
NT:
- Nhi đồng: Lớp người mới (tượng trưng cho cái mới ở quê hương.)
  - tương kiến bất tương thức: gặp nhưng không biết ai, (Các em nhỏ ngây thơ vô tư bao nhiêu thì cõi lòng nhà thơ lại tan nát bấy nhiêu)
 - Biểu cảm qua tự sự
- Giọng điệu bi hài ẩn sau những lời tường thuật hóm hỉnh.
- Dùng những hình ảnh, âm thanh tươi vui để thể hiện một tình huống bất ngờ, trớ trêu: Tg giật mình nhận ra mình xa quê hương đã quá lâu và trở thành khách lạ trên chínhquê hương mình.
 Tâm trạng ngậm ngùi, buồn tủi: Trở về quê hương nhưng bị xem như là khách lạ, trở thành người xa lạ ngay trên chính quê hương mình .(Nỗi buồn kín đáo về sự thay đổi của quê hương. Đi xa quá lâu nên chính quê hương cũng không còn thân thuộc với tg.)
 
 
Tiết 42: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê.
- Hạ Tri Chương-
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Nghệ thuật đối.
- Giọng điệu hóm hỉnh mà ngậm ngùi.
2. Ý nghĩa:Bài thơ biểu hiện một cách chân thực mà sâu sắc tình yêu quê huơng thắm thiết của một người sống xa quê lâu ngày, trong khoảnh khắc vừa mới đặt chân về quê cũ.
*. Ghi nhớ: SGK T128.
 
Tiết 42: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê.
- Hạ Tri Chương-
IV - Luyện tập:
Bài tập SGK T 128
- Điểm giống nhau:
+ Cả hai bản dịch đều chuyển thể lục bát.
+ Cả hai bản dịch đều giữ được nghệ thuật đối.
- Khác nhau: có sự khác nhau về cách gieo vần, ngắt nhịp.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học bài,
- Soạn bài “Cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng”.
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT