Ngữ văn 7
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Tìm hiểu chung


NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Hạ Tri Chương (659-744)
Quê: ChiÕt Giang- Trung Quốc
Làm quan ở kinh đô Trường An hơn 50 năm. Năm 86 tuổi mới trở về quê hương
Ông còn để lại 20 bài thơ.
1. Tác giả
Ông là nhà thơ lớn đời đầu thời Đường cùng với Đỗ phủ, Lý Bạch. Bạn vong niên của Lý Bạch.
-Hoàn cảnh sáng tác:
năm 744 khi tác giả về quê sau 50 năm xa cách.
Thể thơ:
Thất ngôn tứ tuyệt- Dịch thơ: thể thơ lục bát
Phương thức biểu:
Biểu cảm, kết hợp tự sự, miêu tả
2. Tác phẩm
Đọc- hiểu văn bản


NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ

(HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ)
Phiên âm
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức
Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
Dịch nghĩa
Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về,
Giọng quê không đổi, nhưng tóc mai đã rụng.
Trẻ con gặp mặt, không quen biết,
Cười hỏi: Khách ở nơi nào đến?
Dịch thơ
Khi đi trẻ, lúc về già
Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao.
Trẻ con nhìn lạ không chào
Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?
( Phạm Sĩ Vĩ dịch, trong Thơ Đường,
Tập1 NXB Văn học, Hà Nội, 1987)
Trẻ đi, già trở lại nhà,
Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu.
Gặp nhau mà chẳng biết nhau
Trẻ cười hỏi: Khách từ đâu đến làng?
(Trần Trọng San dịch, trong Thơ Đường,
tập I Bắc Đẩu, Sài Gòn, 1966)
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức,
Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
Bố cục


















HAI CÂU THƠ ĐẦU
Tình cảm quê hương của tác giả


HAI CÂU THƠ SAU
Tâmtrạng của tác giả khi về quê hương




II. Doc- hi?u van b?n
1. Hai cõu d?u
Thi?u ti?u li gia, lóo d?i h?i,
Huong õm vụ c?i, m?n mao t?i.
(R?i nh� t? lỳc cũn tr? ,gi� m?i quay v?,
Gi?ng quờ khụng d?i, nhung túc mai dó r?ng.)


Chỉ ra phép đối trong 2 câu đầu và tác dụng của nó?
Khái quát ngắn gọn cuộc đời xa quê rất lâu của tác giả.
Làm nổi bật tình cảm gắn bó với quê hương.
1. Hai câu thơ đầu:
"Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
Hưuơng âm vô cải, mấn mao tồi."
(Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về,
Giọng quê không đổi, nhưng tóc mai đã rụng.)
Phộp ti?u d?i
+ Thiếu tiểu >< lão đại.
+ li gia >< hồi.
+ vô cải >< t?i.
Sự thay đổi : vóc dáng, tuổi tác, mái tóc.

Không đổi: giọng nói quê huương.
- Sử dụng phưuơng thức: Kể và tả (kể làchính).
=> Khỏi quỏt ng?n g?n cu?c d?i xa quờ r?t lõu c?a tỏc gi?.
- Làm nổi bật tình cảm gắn bó với quê hưuơng.
2/ Hai câu thơ cuối
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức
Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
- Giọng điệu:
Bi hài, ngậm ngùi.
- Tình huống:
Trẻ con chào hỏi khách từ đâu đến chơi
-> bị xem là khách lạ giữa quê hương.
- Tâm trạng:
Lúc đầu ngạc nhiên bất ngờ ? buồn tủi
? ngậm ngùi ?xót xa cùng ập đến.
-> Tình cảm với quê hương thật bền bỉ, sâu nặng, thiêng liêng nhất.
Tổng kết
1. Nghệ thuật:
- S? d?ng cỏc y?u t? t? s?, tỡnh hu?ng d?c dỏo.
- S? d?ng bi?n phỏp ti?u d?i hi?u qu?.
- Cú gi?ng di?u bi h�i th? hi?n ? hai cõu cu?i.
2. Nội dung:
- Bài thơ thể hiện tình yêu thắm thiết của tác giả với quê huương.


3. í nghia:
- Tỡnh quờ huong l� m?t trong nh?ng tỡnh c?m lõu b?n v� thiờng liờng nh?t c?a m?i con ngu?i.
III. Tổng kết
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Bài thơ Hồi hương ngẫu thư thuộc thể thơ nào?
A. Ngũ ngôn tứ tuyệt
B. Thất ngôn tứ tuyệt
C. Tự do
D. Lục bát
Thể thơ của bài thơ Hồi hương ngẫu thư cùng thể thơ với bài nào sau đây ?
A. Qua Đèo Ngang
B. Cảnh Khuya
C. Sông núi nước Nam
D. Bánh trôi nước
Câu 1 và 2 trong bài Hồi hương ngẫu thư thuộc sử dụng BPNT nào?
A. So sánh
B. Ẩn dụ
C. Hoán dụ
D. Đối lập, tương phản
Phương thức biểu đạt chủ yếu trong bài thơ " Hồi hương ngẫu thư " là gì ?
A. Tả cảnh ngụ tình      
B. Tự sự           
C. Biểu cảm         
D. Miêu tả
Trong văn bản Hồi hương ngẫu thư có:
A. 1 cặp từ trái nghĩa
B. 2 cặp từ trái nghĩa
C. 3 cặp từ trái nghĩa
D. 4 cặp từ trái nghĩa
Tâm trạng của tác giả trong bài thơ " H?i huong ng?u thu là gì?
A. Vui mõng, h¸o høc khi trë vÒ quª.
B. . Buån th­ư¬ng tr­ưíc c¶nh quª h­ư¬ng nhiÒu ®æi thay.
C. NgËm ngïi, hÉng hôt khi trë thµnh kh¸ch l¹ gi÷a quª h­u¬ng.
D. §au ®ín, luyÕn tiÕc khi ph¶i xa chèn kinh thµnh .


CÙNG CHIA SẺ
Viết đoạn văn ngắn ( 6 – 8 câu), nêu cảm nhận của em về tình cảm quê hương.
Hướng dẫn tự học
Học thuộc bài thơ + Phần ghi nhớ.
Làm BT :Viết đoạn văn ngắn ( 6 – 8 câu), nêu cảm nhận của em về tình cảm quê hương.
Vẽ sơ đồ tư duy về nội dung bài học
Soạn bài : Thành ngữ