Banner-baigiang-1090_logo1
Banner-baigiang-1090_logo2

Tìm kiếm theo tiêu đề

Tìm kiếm Google

Quảng cáo

Hướng dẫn sử dụng thư viện

Hỗ trợ kĩ thuật

Liên hệ quảng cáo

  • (024) 66 745 632
  • 036 286 0000
  • contact@bachkim.vn

Bài 25. Nghĩa tường minh và hàm ý (tiếp theo)

Wait
  • Begin_button
  • Prev_button
  • Play_button
  • Stop_button
  • Next_button
  • End_button
  • 0 / 0
  • Loading_status
Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ...
Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: La Trọng Nguyên
Ngày gửi: 17h:24' 16-03-2014
Dung lượng: 5.8 MB
Số lượt tải: 863
Số lượt thích: 0 người
Giáo viên: La Trọng Nguyên
Tập thể lớp 9 trường THCS Đường Thượng
Chào mừng các thầy cô giáo về thăm lớp dự giờ !
Kiểm tra bài cũ
? Em hãy phân biệt nghĩa trường minh và hàm ý?
?Nêu 1 VD về hàm ý?

- Nghĩa tường minh: là phần thông báo được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu.


- Hàm ý: là phần thông báo tuy không đựơc diễn đạt trực tiếp trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy.
VD: ...
Phân biệt:
.
Tiết 128 Bi 25
Nghĩa tường minh
và hàm ý
( Tiếp theo)
I. ĐIỀU KIỆN SỬ DỤNG HÀM Ý
1. Ví dụ ( sgk tr 90)
Tiết 128 Bài 25
NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý ( Tiếp theo)
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
Chị Dậu vừa nói vừa mếu:
- Thôi u không ăn, để phần cho con. Con chỉ được ăn ở nhà bữa này nữa thôi. U không muốn ăn tranh của con. Con cứ ăn thật no, không phải nhường nhịn cho u.
Cái Tí chưa hiểu hết ý câu nói của mẹ, nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống cuống:
- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu?
Điểm thêm một giây nức nở, chị Dậu ngó con bằng cách xót xa:
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.
Cái Tí nghe nói giãy nảy, giống như sét đánh bên tai, nó liệng củ khoai vào rổ và oà lên khóc:
- U bán con thật đấy ư? Con van u, con lạy u, con còn bé bỏng, u đừng đem bán con đi, tội nghiệp. U để cho con ở nhà chơi với em con.
( Ngô Tất Tố, Tắt đèn )

Ti?t 128 Bi 25
NGHIA TU?NG MINH V HM í ( Ti?p theo)
I. Điều kiện sử dụng hàm ý
Ví dụ: (SGK 90)
Nhận xét
-Con ch? du?c an ? nh b?a ny n?a thụi."
Sau b?a com ny con s? khụng du?c an ? nh v?i th?y u n?a. m? dó bỏn con.
Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị Thôn Đoài
Mẹ đã bán con cho nhà cụ Nghị thôn Đoài.
1. Ví d? (SGK 90)
2. Nhận xét:
?Cả hai lời nói của chị Dậu (in đậm) có điểm chung gì?
-Hai lụứi noựi in ủaọm ủeu chửựa haứm ý.
?Hàm ý trong câu nói nào của chị Dậu rõ hơn?
-Hàm ý ở câu 2 rõ hơn.
Ngô Tất Tố
I. Điều kiện sử dụng hàm ý
Ti?t 128 Bi 25
NGHIA TU?NG MINH V HM í ( Ti?p theo)


ĐIỀU KIỆN SỬ DỤNG HÀM Ý
1. Ví dụ: (SGK tr 90)
2. Nhaọn xeựt:
? Vì sao chị Dậu phải nói rõ hơn như vậy?
Vì cái Tí không hiểu được câu nói thứ nhất, nên nó mới hỏi lại mẹ: "Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu?"
? Chi tiết nào trong đoạn trích cho thấy cái Tí đã hiểu hàm ý trong câu nói của mẹ?
Sự "giãy nảy" và câu nói trong tiếng khóc của cái Tí: "U bán con thật đấy ư?" chứng tỏ Tí đã hiểu ý mẹ.
Ti?t 128 Bi 25
NGHIA TU?NG MINH V HM í ( Ti?p theo)
I. iỊu kiƯn sư dơng hm
1. Ví d?: (SGK tr 90)
2. Nhận xét:
? Vậy theo em để sử dụng 1 hàm ý cần có những điều kiện nào?
* Điều kiện:
Người nói (người viết) có ý thức đưa hàm ý vào câu nói.
Người nghe (người đọc) có năng lực giải đoán hàm ý.
* Ghi nhớ: (SGK - trang 91)
Ti?t 128 Bi 25
NGHIA TU?NG MINH V HM í ( Ti?p theo)


I. Điều kiện sử dụng hàm ý
* Ghi nhớ: (SGK - trang 91)
Ti?t 128 Bi 25
NGHIA TU?NG MINH V HM í ( Ti?p theo)
II. LUYỆN TẬP
Bài tập 1:
- Người nói, người nghe những câu in đậm dưới đây là ai ? Xác định hàm ý của mỗi câu ấy. Theo em, người nghe có hiểu hàm ý của người nói không ? Những chi tiết nào chứng tỏ điều đó?

I. ĐIỀU KIỆN SỬ DỤNG HÀM Ý

Ti?t 128 Bi 25
NGHIA TU?NG MINH V HM í ( Ti?p theo)
II. LUYỆN TẬP
Bài tập 1:
- Người nói, người nghe những câu in đậm dưới đây là ai ? Xác định hàm ý của mỗi câu ấy. Theo em, người nghe có hiểu hàm ý của người nói không ? Những chi tiết nào chứng tỏ điều đó?
a) Anh thanh niên
Ông họa sĩ và cô gái
=> Cả hai người đều hiểu hàm ý.
"Mời bác và cô vào uống nước."
"Ông theo liền anh thanh niên vào trong nhà" và "ngồi xuống ghế."
b) Anh Tấn
Chị hàng đậu.
=> Hiểu được hàm ý.
"Chúng tôi không thể cho được".
"Thật là càng giàu có càng không dám rời một đồng xu! Càng không dám rời đồng xu lại càng giàu có!".
Hoạn Thư hồn lạc phách xiêu, Khấu đầu dưới trướng liệu điều kêu ca.
1."mát mẻ","giễu cợt": quyền quý như tiểu thư cũng có lúc như vậy ư.
2.Hãy chuẩn bị nhận sự báo oán thích đáng.
Hoạn Thư
=> Hiểu được hàm ý.
c) Thuý Kiều.
Bài tập 2.
Nã nh×n d¸o d¸c mét lóc råi kªu lªn:
- C¬m s«i råi, ch¾t n­íc dïm c¸i! Nã còng l¹i nãi træng.
T«i lªn tiÕng më ®­êng cho nã:
- Ch¸u ph¶i gäi. Ba ch¾t n­íc giïm con, ph¶i nãi nh­ vËy.
Nã nh­ kh«ng ®Ó ý ®Õn c©u nãi cña t«i, nã l¹i kªu lªn:
- C¬m s«i råi, nh·o b©y giê!
Anh S¸u vÉn ngåi im […]
( Nguyễn Quang Sáng , Chiếc lược ngà)
? Tìm hàm ý của câu in đậm? Vì sao em bé không nói thẳng mà phải sử dụng hàm ý?
Cơm sôi rồi, nhão bây giờ!
Không nói thẳng vì:
Trước đó đã nhờ mà không có hiệu quả.
Thời gian bức bách ( để lâu nhão cơm )
Nhờ chắt nước kẻo nhão cơm
Mẩu chuyện vui

NHầM
Một anh sờ lên cổ áo, thấy con rận, sợ người ta cười vội vàng hất nó xuống đất nói:
- Tưởng là con rận, hoá ra không phải.
Có người cúi xuống đất cố tình tìm được con rận nhặt lên:
- Tưởng là không phải, hoá ra con rận.
(Truyện cười dân gian Việt Nam)
- Tưởng là con rận, hoá ra không phải.
- Tưởng là không phải, hoá ra con rận.
Mình không ở bẩn làm gì có rận !
Tưởng là không bẩn, thế mà có rận !
Ti?t 128 Bi 25
NGHIA TU?NG MINH V HM í ( Ti?p theo)
I. Điều kiện sử dụng hàm ý
II. Luyện tập
Bài tập 1:
Bài tập 2:
A: Mai về quê với mình đi !
B: /./
A. Đành vậy.
Bài tập 3: Hãy điền vào lượt lời của B trong đoạn thoại sau đây một câu có hàm ý từ chối.
- Mỡnh cũn m?y bi t?p n?a chua xong.
-Mình đang bận ôn thi.
Ti?t 128 Bi 25
NGHIA TU?NG MINH V HM í ( Ti?p theo)
I. Điều kiện sử dụng hàm ý
II. Luyện tập
Bài tập 1:
Bài tập 2:
Bài tập 3 :
Tìm hàm ý của Lỗ Tấn qua việc ông so sánh "hi vọng" với "con đường" trong các câu sau:
Tôi nghĩ bụng: Đã gọi là hi vọng thì không thể nói đâu là thực đâu là hư cũng giống như những con đường trên mặt đất; kỳ thực trên mặt đất vốn làm gì có đường. Người ta đi mãi thì thành đường thôi.
(Lỗ Tấn, Cố hương)
Bài tập 4 :
Lỗ Tấn
Tuy hy vọng chưa thể nói là thực hay hư, nhưng nếu cố gắng thực hiện thì có thể đạt được.
Ti?t 128 Bi 25
NGHIA TU?NG MINH V HM í ( Ti?p theo)
I. Điều kiện sử dụng hàm ý
II. Luyện tập
Bài tập 1:
Bài tập 2:
Bài tập 3 :
Bài tập 4 :
Bài tập 5:
Tìm những câu có hàm ý mời mọc hoặc từ chối trong các đoạn đối thoại giữa em bé với những người ở trên mây và sóng ( trong bài Mây và sóng của Ta-go). Hãy viết thêm vào mỗi đoạn một câu có hàm ý mời mọc rõ hơn.
R. Ta-go
Ti?t 128 Bi 25
NGHIA TU?NG MINH V HM í ( Ti?p theo)
Mây và sóng

Mẹ ơi, trên mây có người gọi con:
Bọn tớ chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà. Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi với vầng trăng bạc.
Con hỏi: Nhưng làm thế nào mình lên đó được?
Họ đáp: Hãy đến nơi tận cùng trái đất, đưa tay lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng lên tận tầng mây.
Mẹ mình đang đợi ở nhà- con bảo - Làm thế nào có thể rời mẹ mà đến được?
Thế là họ mỉm cười bay đi.
Nhưng con biết có trò chơi thú vị hơn, mẹ ạ.
Con là mây và mẹ sẽ là trăng.
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ, và mái nhà ta sẽ là bầu trời xanh thẳm.

Ti?t 128 Bi 25
NGHIA TU?NG MINH V HM í ( Ti?p theo)
Mây và sóng

Trong súng cú ngu?i g?i con:
"B?n t? ca hỏt t? sỏng s?m cho d?n hong hụn. B?n t? ngao du noi ny noi n? m khụng bi?t d?n noi nao".
Con h?i: "Nhung lm th? no mỡnh ra ngoi dú du?c?``
H? núi :"Hóy d?n rỡa bi?n c?, nh?m nghi?n m?t l?i, c?u s? du?c ln súng nõng di".
Con b?o: " Bu?i chi?u m? luụn mu?n mỡnh ? nh, lm sao cú th? r?i m? m di du?c?".
Th? l h? m?m cu?i, nh?y mỳa lu?t qua.
Nhung con bi?t cú trũ choi khỏc hay hon.
Con l súng v m? l b?n b? kỡ l?,
Con lan, lan, lan mói r?i s? cu?i vang v? tan vo lũng m?.
V khụng ai trờn th? gian ny bi?t m? con ta ? ch?n no.
(Ta-go)
Ti?t 128 Bi 25
NGHIA TU?NG MINH V HM í ( Ti?p theo)
* Bài tập củng cố
1- Khoanh tròn vào đáp án đúng cho câu hỏi sau:
Việc sử dụng hàm ý cần những điều kiện nào ?
Người nói (người viết) có trình độ văn hoá cao.
Người nghe (người đọc) có trình độ văn hoá cao.
Người nói (người viết) có ý thức đưa hàm ý vào câu còn người nghe (người đọc) phải có năng lực giải đoán hàm ý.
Người nói (người viết) phải sử dụng phép tu từ.
2. Nối cột A (câu) với cột B cho phù hợp
A
Tôi làm bài rồi.
Bây giờ bạn mới làm bài sao.
Lan ơi ! Đã mười hai giờ rồi đấy !
B
Câu có sử dụng hàm ý.
Câu có nghĩa tường minh.
Sơ đồ kiến thức bài học
Điều kiện sử dụng hàm ý
Sơ đồ kiến thức bài học
Điều kiện sử dụng hàm ý
Người nghe
(người đọc)
Người nói
(người viết)
Có ý thức đưa hàm ý
vo cõu núi
Có năng lực giải đoán
hm ý
HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC Ở NHÀ
- Xác định điều kiện và chỉ ra hàm ý được sử dụng trong một đoạn văn tự chọn.
+ Hoàn thành bài tập
+ Chuẩn bị kiểm tra thơ.
 
Gửi ý kiến