NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG THẦY CÔ ĐẾN DỰ GIỜ
Ngữ Văn 6a1
Tự giới thiệu về bản thân?
KIỂM TRA BÀI CŨ
GV: Lê Thùy Hương
Trường : THCS Lê Quý Đôn
TUẦN 9-TIẾT 33-TLV:
NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
TIẾT 33-TLV: NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
A. TÌM HIỂU CHUNG:
NGÔI KỂ VÀ VAI TRÒ CỦA NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ:
NGÔI KỂ:
Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng khi kể chuyện.

Ngôi kể là gì?
TIẾT 33-TLV: NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂTRONG VĂN TỰ SỰ
A. TÌM HIỂU CHUNG:
NGÔI KỂ VÀ VAI TRÒ CỦA NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ:
1.NGÔI KỂ:
a. Ngôi thứ nhất: Người kể xưng Tôi

Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng khi kể chuyện.
2. DẤU HIỆU NHẬN BIẾT NGÔI KỂ:
Trong tác phẩm tự sự thường sử dụng những ngôi kể nào?
-Ngôi thứ nhất
-Ngôi thứ ba
b. Ngôi thứ ba: Người kể giấu mình, gọi sự vật bằng tên gọi của chúng - kể như người ta kể.
TIẾT 33-TLV: NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂTRONG VĂN TỰ SỰ
A. TÌM HIỂU CHUNG:
NGÔI KỂ VÀ VAI TRÒ CỦA NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ:
1.NGÔI KỂ:
a. Ngôi thứ nhất: Người kể xưng Tôi

Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng khi kể chuyện.
2. DẤU HIỆU NHẬN BIẾT NGÔI KỂ:
b. Ngôi thứ ba: Người kể giấu mình, gọi sự vật bằng tên gọi của chúng - kể như người ta kể.
Đo¹n 1:
Vua và đình thần chịu thằng bé là thông minh lỗi lạc. Nhưng vua vẫn còn muốn thử một lần nữa. Qua hôm sau, khi hai cha con đang ăn cơm ở công quán, bỗng có sứ nhà vua mang tới một con chim sẻ, với lệnh bắt họ phải dọn thành ba cỗ thức ăn. Em bé nhờ cha lấy cho một cái kim may rồi đưa cho sứ giả, bảo:
- Ông cầm lấy cái này về tâu đức vua xin rèn cho tôi thành một con dao để xẻ thịt chim.
Vua nghe nói, từ đó mới phục hẳn.
(Trích Em bé thông minh)
Đoạn 1 được kể theo ngôi nào? Dựa vào đâu em nhận ra điều đó?
- Người kể gọi tên các nhân vật bằng chính tên của chúng (vua, thằng bé, hai cha con, sứ giả...)
NGÔI THỨ BA
Đoạn văn 2 được kể theo ngôi kể nào? Dựa vào đâu em nhận ra điều đó?
- Người kể xưng Tôi
NGÔI THỨ NHẤT
Đoạn 2:
Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm. Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng. Đôi càng tôi mẫm bóng. Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt. Thỉnh thoảng muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phành phạch vào các ngọn cỏ. Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua. Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi. Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã.
(Tô Hoài - Dế Mèn phiêu lưu ký)
Đoạn 2:
Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm. Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng. Đôi càng tôi mẫm bóng. Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt. Thỉnh thoảng muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phành phạch vào các ngọn cỏ. Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua. Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi. Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã.
(Tô Hoài - Dế Mèn phiêu lưu ký)
NGÔI THỨ NHẤT
- Người kể (Dế Mèn) xưng Tôi
Người xưng tôi trong đoạn 2 là nhân vật (Dế Mèn) hay tác giả (Tô Hoài)?
Xác định ngôi kể trong các ví dụ sau:

Ví dụ 1: Tôi sinh ra và lớn lên ở một vùng ven biển. Tôi không còn nhớ mặt bố tôi ra sao nữa vì bố tôi mất sớm.


Ví dụ 2: Thầy Mạnh Tử ở gần trường học, thấy trẻ đua nhau học tập lễ phép về nhà cũng bắt chước học tập lễ phép..

Ngôi kể thứ nhất
Ngôi kể thứ ba
Trong hai ngôi kể trên ngôi kể nào có thể kể tự do, không bị hạn chế, còn ngôi kể nào chỉ được kể những gì mình biết và đã trải qua ?
Kể theo ngôi thứ nhất:
Kể theo ngôi thứ ba:
Người kể có thể kể linh hoạt, tự do những gì diễn ra với nhân vật.
- Người kể có thể trực tiếp kể những gì mình nghe thấy, nhìn thấy, trải qua, trực tiếp nói ra tình cảm, suy nghĩ của mình.
Mang tính khách quan
Mang tính chủ quan.
TIẾT 33-TLV: NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
A. TÌM HIỂU CHUNG:
NGÔI KỂ VÀ VAI TRÒ CỦA NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ :
Ngôi kể:
2. Dấu hiệu nhận biết ngôi kể:
3. Đặc điểm của ngôi kể:
Ngôi kể thứ nhất: Chỉ được kể những gì mình biết và đã trải qua.
 Mang tính chủ quan
- Ngôi kể thứ ba: Có thể kể tự do, không bị hạn chế.
 Mang tính khách quan





Đoạn 2:
Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm. Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng. Đôi càng tôi mẫm bóng. Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt. Thỉnh thoảng muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phành phạch vào các ngọn cỏ. Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua. Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi. Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã.
(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)
? Hãy thử đổi ngôi kể ở đoạn văn thứ 2 thành ngôi kể thứ ba, thay “tôi” bằng “Dế Mèn” em sẽ có một đoạn văn như thế nào?
Đoạn 2:
Bởi Dế Mèn ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên Dế Mèn chóng lớn lắm. Chẳng bao lâu, Dế Mèn đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng. Đôi càng Dế Mèn mẫm bóng. Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt. Thỉnh thoảng muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, Dế Mèn co cẳng lên, đạp phành phạch vào các ngọn cỏ. Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua. Đôi cánh Dế Mèn, trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi. Mỗi khi Dế Mèn vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã.
(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)
=> Nếu thay đổi ngôi kể thứ nhất thành ngôi kể thứ ba đoạn văn 2 không thay đổi nhiều, chỉ làm cho người kể giấu mình đi.
TIẾT 33-TLV: NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
A. TÌM HIỂU CHUNG:
NGÔI KỂ VÀ VAI TRÒ CỦA NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ :
Ngôi kể:
2. Dấu hiệu nhận biết ngôi kể:
a. Ngôi thứ nhất: Người kể xưng Tôi
b. Ngôi thứ ba: Người kể giấu mình, gọi sự vật bằng tên gọi của chúng- kể như người ta kể.
Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng khi kể chuyện.
3. Đặc điểm của ngôi kể:
Ngôi kể thứ nhất: Chỉ được kể những gì mình biết và đã trải qua.
 Mang tính chủ quan
- Ngôi kể thứ ba: Có thể kể tự do, không bị hạn chế.
 Mang tính khách quan
TIẾT 33-TLV: NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
A. TÌM HIỂU CHUNG:
NGÔI KỂ VÀ VAI TRÒ CỦA NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ:
B. LUYỆN TẬP:
THẢO LUẬN NHÓM( 2P)
NHÓM 1: BÀI TẬP 1
NHÓM 2: BÀI TẬP 2
NHÓM 3: BÀI TẬP 3
NHÓM 4: BÀI TẬP 4
Ngày nào cũng vậy, suốt buổi Dế Mèn chui vào trong cùng hang, hì hục đào đất để khoét một cái ổ lớn làm thành một cái giường ngủ sang trọng. Rồi cũng lo xa như các cụ già trong họ hàng dế, Dế Mèn đào hang sâu sang hai ngả làm những con đường tắt, những cửa sau, những ngách thượng, phòng khi gặp việc nguy hiểm, có thể thoát thân ra lối khác được






Bài tập 1: Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn sau thành ngôi kể thứ ba và nhận xét ngôi kể đem lại điều gì mới cho đoạn văn:
Ngày nào cũng vậy, suốt buổi tôi chui vào trong cùng hang, hì hục đào đất để khoét một cái ổ lớn làm thành một cái giường ngủ sang trọng. Rồi cũng lo xa như các cụ già trong họ hàng dế, tôi đào hang sâu sang hai ngả làm những con đường tắt, những cửa sau, những ngách thượng, phòng khi gặp việc nguy hiểm, có thể thoát thân ra lối khác được. (Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)
=> Thay “tôi” thành “Dế Mèn” ta có một đoạn văn kể theo ngôi thứ ba có sắc thái khách quan.

Bài tập 2: Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn sau thành ngôi thứ nhất và nhận xét ngôi kể đem lại điều gì khác cho đoạn văn:

Một cái bóng lẹ làng từ trong vụt ra, rơi xuống mặt bàn. Thanh định thần nhìn rõ: con mèo già của bà chàng, con mèo già vẫn chơi đùa với chàng ngày trước. Con vật nép chân vào mình phe phẩy cái đuôi, rồi hai mắt ngọc thạch xanh giương lên nhìn người. Thanh mỉm cười lại gần vuốt ve con mèo.
(Thạch Lam, Dưới bóng hoàng lan)






Một cái bóng lẹ làng từ trong vụt ra, rơi xuống mặt bàn. Tôi định thần nhìn rõ: con mèo già của bà tôi, con mèo già vẫn chơi đùa với tôi ngày trước. Con vật nép chân vào mình phe phẩy cái đuôi, rồi hai mắt ngọc thạch xanh giương lên nhìn người. Tôi mỉm cười lại gần vuốt ve con mèo.
=> Thay “tôi” vào các từ “Thanh”, “Chàng” ngôi kể “tôi” tô đậm thêm sắc thái tình cảm của đoạn văn.

Bài tập 3: Truyện cây bút thần được kể theo ngôi nào? Vì sao như vậy?


Truyện “Cây bút thần” được kể theo ngôi thứ ba: Vì không có nhân vật nào trong câu chuyện xưng “tôi” khi kể. -> người kể có thể kể linh hoạt tự do, những gì diễn ra với nhân vật và làm cho câu chuyện có tính khách quan.



Bài tập 4. Truyện cổ tích và truyền thuyết kể theo ngôi thứ ba, mà không kể theo ngôi thứ nhất:


- Vì kể theo ngôi thứ ba người kể linh hoạt, tự do kể ra những gì diễn ra với nhân vật.
- Chuyện xảy ra từ rất xưa, người kể không chứng kiến các sự việc mà chỉ nghe truyền lại.
Bài tập 5. Khi viết thư em sử dụng ngôi kể:
Khi viết thư, cần sử dụng ngôi kể thứ nhất xưng tôi hoặc mình, em, anh, con,.. để bộc lộ rõ tính chủ quan, chân thực, riêng tư.

Câu 6. Dùng ngôi thứ nhất kể về cảm xúc của em khi nhận được quà tặng của người thân.

*Khi kể cần lưu ý:
  - Dùng ngôi kể thứ nhất, xưng “tôi”.
  - Kể theo trình tự hợp lí: nhận quà như thế nào (quà gì, ai tặng) → niềm vui của em.

Câu 6. Dùng ngôi thứ nhất kể về cảm xúc của em khi nhận được quà tặng của người thân.

Tôi còn nhớ như in đó là một buổi chiều lần sinh nhật thứ 10 của tôi. Tôi vừa đi học về, mẹ ra cửa đón cười thật tươi và tặng tôi một cái hôn rõ to vào má: “Chúc mừng sinh nhật con trai của mẹ”  kèm theo là một gói quà. Tôi hồi hộp mở ra, đó là quyển truyện Đôrêmon đã từ lâu tôi ao ước. Tôi cảm ơn mẹ và từ từ mở quyển sách ra, trang đầu tiên là một dòng chữ viết tay rất đẹp và vô cùng thân quen: “Tặng con trai yêu quý của mẹ, mong con ngoan, học giỏi”.. Tôi ước mơ sau này mình cũng sẽ trở thành nhà văn viết được những tác phẩm hay như thế.
TRẮC NGHIỆM:
1. Ngôi kể là gì?
A. Vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng khi kể chuyện.
B. Vị trí xã hội của nhân vật trong tác phẩm
C. Vị trí của nhân vật này khi đối thoại với nhân vật khác
D. Vị trí của nhân vật trong không gian, thời gian.
TRẮC NGHIỆM:
1. Ngôi kể là gì?
A. Vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng khi kể chuyện.
B. Vị trí xã hội của nhân vật trong tác phẩm
C. Vị trí của nhân vật này khi đối thoại với nhân vật khác
D. Vị trí của nhân vật trong không gian, thời gian.

2.Dòng nào nói không đúng về cách kể theo ngôi thứ ba ?

Là cách kể mà người kể giấu mình.
Là cách kể kín đáo, gọi sự vật bằng tên của chúng.
C. Người kể chuyện có thể kể linh hoạt, tự do.
D. Kể theo ngôi thứ ba, người kể dễ dàng kể trực tiếp.


2.Dòng nào nói không đúng về cách kể theo ngôi thứ ba ?

Là cách kể mà người kể giấu mình.
Là cách kể kín đáo, gọi sự vật bằng tên của chúng.
C. Người kể chuyện có thể kể linh hoạt, tự do.
D. Kể theo ngôi thứ ba, người kể dễ dàng kể trực tiếp.






- Soạn bài: Thứ tự kể trong văn tự sự
- Trả bài: Ngôi kể trong văn kể chuyện

Bài học đến đây kết thúc
Kính chúc quý thầy cô luôn thành công trong công tác
Các em học sinh luôn luôn học giỏi