CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN

-Nguyễn Dữ-

I. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

1. Tìm hiểu chung văn bản
Nhóm
Nhóm 1
Nhóm 2
Nhóm 3
Nhóm 4

Nhiệm vụ
Tìm hiểu về cuộc đời, con người và sự nghiệp sáng
tác của Nguyễn Dữ
Tìm hiểu hoàn cảnh ra đời, ý nghĩa nhan đề của
Truyền kì mạn lục
Tìm hiểu đặc điểm thể loại truyền kì
Tìm hiểu giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm

Yêu cầu: khai thác học liệu số, chọn lọc thông tin, thiết
kế sản phẩm bằng Canva/Google Slides/Padlet.

CẦN NHỚ
 Nguyễn Dữ là nhà văn tiêu biểu của văn học trung
đại Việt Nam thế kỉ XVI.
 Truyền kì mạn lục là tác phẩm xuất sắc viết bằng
chữ Hán, gồm 20 truyện truyền kì.
 Tác phẩm sử dụng yếu tố kì ảo để: phản ánh hiện
thực xã hội, phê phán cái ác, đề cao công lí và
phẩm chất con người.

Xuất xứ: Được trích từ tập truyện Truyền kì mạn
lục của Nguyễn Dữ.

Đề tài: Viết về cuộc đấu tranh giữa chính
nghĩa và gian tà. Thể hiện khát vọng công
lí của nhân dân.

Nhân vật chính: Ngô Tử Văn:
Khảng khái.
Cương trực.
Dũng cảm đấu tranh chống cái ác.

Tóm tắt văn bản
Ngô Tử Văn đốt ngôi đền bị hồn ma tướng giặc chiếm giữ.
Hồn ma kiện chàng xuống Minh ti.
Nhờ sự giúp đỡ của Thổ thần, Tử Văn thắng kiện.
Cuối cùng được giữ chức Phán sự đền Tản Viên.

2. NHÂN VẬT NGÔ
TỬ VĂN

a. Cách giới thiệu nhân vật
* Chi tiết miêu tả

Qua lời giới thiệu
của tác giả: “Ngô
Tử Văn tên là Soạn,
người huyện Yên
Dũng, đất Lạng
Giang. Chàng vốn
khảng khái, nóng
nảy, thấy sự tà gian
thì không thể chịu
được…”.

a. Cách giới thiệu nhân vật

Qua lời nhận xét
của những người
cùng thời: “…
vùng Bắc người
ta vẫn khen là
một người cương
trực”

a. Cách giới thiệu nhân vật

- Từ ngữ miêu tả:
“khảng
khái”,
“nóng nảy”, “thấy
sự gian tà thì
không chịu được

a. Cách giới thiệu nhân vật

Phẩm chất: Ngay từ
đầu, tác giả đã khắc
họa Ngô Tử Văn là
một đại diện tiêu biểu
cho tầng lớp kẻ sĩ:
cương trực, trượng
nghĩa, yêu lẽ phải và
có bản lĩnh kiên
cường.

b. Hành động của nhân vật Ngô Tử Văn
Hành động
Đốt đền tà: Tắm gội
sạch sẽ, khấn trời rồi
châm lửa đốt đền
dẫu mọi người lắc
đầu lè lưỡi.

Lời nói
Không nói gì trước
sự can ngăn, im
lặng hành động
một cách quyết liệt.

Phẩm chất
Dũng
cảm,
quyết
đoán,
trọng
chính
nghĩa, vì dân
trừ hại.

Kêu to: "Ngô Soạn này
Dưới Minh Ty: Bị lính là một kẻ sĩ ngay thẳng
quỷ giải đi, bị gông cùm ở trần gian, có tội lỗi gì
nhưng vẫn không chịu xin cho biết, không nên
khuất phục.
bắt phải chết một cách
oan uổng."
Đối chất trước Diêm
Lời lẽ đanh thép, đưa
Vương: Tâu trình đầu
ra bằng chứng (lời Thổ
đuôi sự việc, lời lẽ cứng
công) để vạch mặt tên
cỏi, không chịu nhượng
tướng giặc.
bộ.

Cương trực, có
bản lĩnh, dũng
cảm đòi lại quyền
lợi và công lý
cho bản thân.
Trí tuệ, sắc sảo,
tự tin, kiên quyết
đấu tranh đến
cùng bảo vệ lẽ
phải.

c. Nhận xét chiến thắng cuối cùng
Nguyên nhân
chiến thắng

Ý nghĩa chức
Phán sự

Chính nghĩa, lòng

Phần thưởng xứng

dũng cảm, lý lẽ
thuyết phục và sự hỗ
trợ của Thổ công.

đáng cho người bảo
vệ công lý; khẳng
định chính nghĩa
thắng gian tà.

Thông điệp
Ca ngợi tinh thần
kẻ sĩ dám đấu tranh
chống cái ác, bảo
vệ lẽ phải và cuộc
sống bình yên

* Nhận xét về nhân vật
 Khảng khái, chính
trực, dũng cảm,
dám đấu tranh
chống gian tà, tin
tưởng vào công lí.
Ngô Tử Văn

Ý nghĩa hình tượng nhân vật
+ Đại diện cho chính nghĩa và công bằng.
+ Thể hiện khát vọng công lí của nhân dân.
Khẳng định: “Chính nghĩa nhất định
chiến thắng gian tà.”

Nghệ thuật xây dựng nhân vật
 Tình huống truyện hấp dẫn.
 Yếu tố kì ảo đặc sắc.
 Xây dựng nhân vật qua hành động
và đối thoại.

d. Đặc sắc về nội dung và nghệ thuật
Khát vọng về một
xã hội công bằng
Khát vọng có
người anh hùng
trượng nghĩa

Khát vọng về một
hệ thống pháp luật
nghiêm minh

Vai trò yếu tố kì ảo
Yếu tố kì ảo (ma quỷ, thần linh, Diêm
Vương, cõi âm phủ...) là nét đặc trưng của
thể loại Truyền kì

Vai trò
Tăng sức hấp
dẫn, lôi cuốn
Tạo môi trường thử
thách nhân vật
Phản ánh hiện thực
một cách kín đáo
Hiện thực hóa khát
vọng công lý

Sự tưởng
thưởng
xứng đáng

Khẳng
định sự
bất tử của
cái thiện

Niềm tin
vĩnh cửu
của tác
giả và
nhân dân

YẾU TỐ KÌ ẢO
Tăng sức
dẫn cho
chuyện.

hấp
câu

YẾU TỐ THỰC
Tăng sức thuyết
phục cho các sự
kiện và nhân
vật được kể.

Xây dựng cốt
truyện giàu kịch
tính. ->tạo sức
lôi cuốn.

Cách kể, dẫn
dắt truyện khéo
léo, nhiều chi
tiết gây sự chú ý,
hấp dẫn.

Triết lí sâu
sắc...

Đề cao tinh thần
khảng khái, cương
trực dám đấu tranh
chống lại cái ác, trừ
hại cho dân của Ngô
Tử Văn – một trí
thức nước Việt.

Thể hiện niềm
tin vào công lí,
chính nghĩa nhất
định thắng gian
tà.

3. Lưu ý khi đọc hiểu truyện truyền kì
Đọc hiểu nội dung
Biết nhận xét nội
dung bao quát của
văn bản; biết phân
tích các chi tiết tiêu
biểu, đề tài, câu
chuyện, nhân vật và
mối quan hệ của
chúng trong tính
chỉnh thể của tác
phẩm.

Phân tích và đánh giá
được chủ đề, tư
tưởng, thông điệp mà
văn bản muốn gửi
đến người đọc thông
qua hình thức nghệ
thuật của văn bản;
phân tích được một
số căn cứ để xác định
chủ đề.

Phân tích và đánh
giá được tình cảm,
cảm xúc, cảm
hứng chủ đạo mà
người viết thể hiện
qua văn bản. Phát
hiện được các giá
trị đạo đức, văn
hoá từ văn bản.

Đọc hiểu hình thức

Nhận biết và phân tích được một số
yếu tố của truyện trung đại như cốt
truyện, không gian, thời gian, nhân
vật, lời người kể chuyện ngôi thứ ba
và lời nhân vật,...

Nhận biết và phân
tích được bối cảnh
lịch sử – văn hoá
được thể hiện
trong văn bản văn
học.

Nêu được ý nghĩa hay
tác động của tác phẩm
văn học đối với quan
niệm, cách nhìn, cách
nghĩ và tình cảm của
người đọc; thể hiện
được cảm xúc và sự
đánh giá của cá nhân
về tác phẩm.

Bảng kiểm kĩ năng viết đoạn văn
STT Tiêu chí
1
Đảm bảo hình thức đoạn văn với dung lượng 150 chữ
2
Đoạn văn đúng chủ đề: phân tích một một yếu tố làm nên sức
hấp dẫn của câu chuyện trong Chuyện chức phán sự đền Tản
Viên. (Chi tiết kì ảo, cách xây dựng nhân vật, ngôn ngữ kể
truyện, ngôi kể…)
3
Đoạn văn đảm bảo tính liên kết giữa các câu trong đoạn văn,
có sự kết hợp các thao tác lập luận phù hợp.
4
Đoạn văn đảm bảo yêu cầu về chính tả, cách sử dụng từ ngữ,
ngữ pháp.
5
Đoạn văn thể hiện sự sáng tạo: suy nghĩ sâu sắc về vấn đề
nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

Đạt/ Chưa đạt
 
 

 
 
 

Đoạn văn tham khảo

Con người và thần linh, dương gian và âm thế, cõi thực và cõi mộng, tất
cả hòa quyện trong những chi tiết kì ảo để đưa người đọc đến với một
không gian đa chiều, nhiều hệ phức hợp. Danh sĩ trấn Hải Dương –
Nguyễn Dữ đã thực sự tạo nên một “thiên cổ kì bút” (Vũ Khâm Lân) để
ngợi ca sức mạnh của chính nghĩa. Cái cứng cỏi của kẻ sĩ giúp Ngô Tử
Văn đủ bản lĩnh đấu tranh không khoan nhượng với cái xấu, cái ác, kể cả
khi nó mượn oai danh thần linh, kể cả khi nó tự tin bám dựa nơi những
quan tham địa phủ. Chính những yếu tố kì ảo đã góp phần làm cho câu
chuyện thêm phần kịch tính khiến người đọc chờ đợi, hồi hộp suy đoán.
Chính những yếu tố kì ảo đã khiến cuộc đấu tranh quyết liệt giữa chính
nghĩa với gian tà trở nên li kì, hấp dẫn, cuốn hút muôn đời…

Nhi m
vụ

ệ

YÊU CẦU
- Từ hình tượng nhân vật Ngô Tử Văn, hãy liên hệ với
người trẻ hiện nay trong việc đấu tranh chống cái xấu,
bảo vệ sự thật và lan tỏa điều tích cực trên không gian
mạng.
- Học sinh thực hiện theo nhóm bằng hình thức sáng
tạo sản phẩm số.

Sản phẩm
Hình thức sản phẩm Yêu cầu
Infographic
Thể hiện bài học từ nhân vật Ngô Tử Văn
Video ngắn (2–3 phút) Tuyên truyền thông điệp sống chính trực
Chia sẻ suy nghĩ về công lí và trách nhiệm
Podcast
người trẻ
Poster điện tử
Khẩu hiệu bảo vệ lẽ phải trên mạng xã hội
Khái quát giá trị nội dung, nghệ thuật và ý
Sơ đồ tư duy số
nghĩa thời đại

TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ (RUBRIC)
Tiêu chí
Mức điểm
Nội dung đúng bài học
3 điểm
Liên hệ thực tế sâu sắc
2 điểm
Tính sáng tạo
2 điểm
Ứng dụng công nghệ số
2 điểm
Kĩ năng trình bày/thuyết trình
1 điểm
Tổng
10 điểm