CHÀO
MỪNG CÁC
EM ĐẾN VỚI
TIẾT HỌC
NGỮ VĂN

Theo em, thế
giới chúng ta
đang sống
được tạo ra
như thế nào?

NGỮ
VĂN

LỚP
10

THẦN THOẠI
BÀI 1.
TẠO LẬP THẾ GIỚI

NGỮ
VĂN

LỚP
10









BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của truyện thần thoại như: không gian,
thời gian, cốt truyện, nhân vật;
Biết nhận xét nội dung bao quát của văn bản; phân tích các chi tiết tiêu biểu, đề tài,
câu chuyện, nhân vật và mối quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm;
liên hệ để thấy được một số điểm gần gũi về nội dung giữa các tác phẩm văn học
thuộc hai nền văn hoá khác nhau;
Nhận biết và chỉnh sửa được các lỗi về mạch lạc, liên kết trong đoạn văn;
Viết được văn bản đúng quy trình; viết được văn bản nghị luận phân tích, đánh giá
một truyện kể: chủ đề, những nét đặc sắc về nghệ thuật;
Biết giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một truyện kể; nghe và nắm
bắt được ý kiến, quan điểm của người nói, biết nhận xét, đánh giá về ý kiến, quan
điểm đó;
Trân trọng trí tưởng tượng và di sản nghệ thuật của người xưa.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)
CẤU TRÚC BÀI HỌC
I

PHẦN ĐỌC

1. VB1. Thần Trụ trời
2. VB2. Prô-mê-tê và loài người
3. VB3. Đi san mặt đất
4. VB4: Cuộc tu bổ lại các giống vật
II

PHẦN THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

Lỗi mạch lạc, liên kết trong
đoạn văn: dấu hiệu nhận biết
và cách chỉnh sửa.

III

PHẦN VIẾT

Viết văn bản nghị luận phân
tích, đánh giá một truyện kể
IV

PHẦN NÓI VÀ NGHE

Giới thiệu, đánh giá về nội dung
và nghệ thuật của một truyện kể
V

ÔN TẬP

VI

KIỂM TRA HỆ SỐ 1

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)
PHẦN I: ĐỌC

I. TRI THỨC NGỮ VĂN – TÌM HIỂU CHUNG VỀ THẦN THOẠI

LỚP
10

NGỮ
VĂN

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

MỤC TIÊU BÀI HỌC

1

2

Nhận biết và phân tích được
một số yếu tố của truyện thần
thoại: không gian, thời gian, cốt
truyện, nhân vật.
Nhận xét được nội dung của văn
bản truyện kể.

3

Phân tích được các chi tiết tiêu
biểu, nhân vật và mối quan hệ của
chúng trong chỉnh thể tác phẩm.

4

Liên hệ để thấy được một số điểm
gần gũi về nội dung giữa các tác
phẩm truyện kể của các nền văn
hóa khác nhau.

Hãy kể tên các
truyện thần thoại
hoặc một số vị thần
mà em biết.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

Thần
thoại?

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

Tri thức ngữ văn:
thần thoại

NHIỆM VỤ HỌC TẬP
Chia nhóm, thảo luận KHĂN TRẢI BÀN để
tìm hiểu về thể loại thần thoại
Thời gian: 10 phút
Trình bày và phản biện: 3 phút

RUBIC ĐÁNH GIÁ
TIÊU CHÍ

CẦN CỐ GẮNG

ĐÃ LÀM TỐT

RẤT XUẤT SẮC

(0 – 4 điểm)

(5 – 7 điểm)

(8 – 10 điểm)

0 điểm
Hình thức

1 điểm

2 điểm

Bài làm còn sơ sài, trình bày cẩu thả Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu

Sai lỗi chính tả

Trình bày cẩn thận

Trình bày cẩn thận

Không có lỗi chính tả

Không có lỗi chính tả

(2 điểm)

Có sự sáng tạo
1 - 3 điểm
Nội dung
(6 điểm)

(2 điểm)
Điểm

6 điểm

Chưa trả lơi đúng câu hỏi trọng tâm Trả lời tương đối đầy đủ các câu hỏi gợi Trả lời tương đối đầy đủ các câu hỏi gợi dẫn
dẫn
Không trả lời đủ hết các câu hỏi gợi
Trả lời đúng trọng tâm
dẫn
Trả lời đúng trọng tâm
Có nhiều hơn 2 ý mở rộng nâng cao
Nội dung sơ sài mới dừng lại ở mức Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao
Có sự sáng tạo
độ biết và nhận diện
0 điểm

Hiệu quả
nhóm

4 – 5 điểm

1 điểm

2 điểm

Các thành viên chưa gắn kết chặt Hoạt động tương đối gắn kết, có tranh Hoạt động gắn kết
chẽ
luận nhưng vẫn đi đến thông nhát
Có sự đồng thuận và nhiều ý tưởng khác biệt,
Vẫn còn trên 2 thành viên không Vẫn còn 1 thành viên không tham gia sáng tạo
tham gia hoạt động
hoạt động
Toàn bộ thành viên đều tham gia hoạt động
 

 

 

CHÂN TRỜI SÁNG
TẠO

1. ĐỊNH NGHĨA
THẦN
THOẠI
Thần thoại là một thể loại văn học dân gian, một thể

sáng tạo nghệ thuật ngôn từ truyền miệng đầu tiên và
không tự giác ra đời vào giai đoạn xã hội nguyên thủy
đã phát triển từ hoang dã đến văn minh. Đó là một tập
hợp những truyện kể dân gian về các vị thần, phản ánh
quan niệm về thế giới tự nhiên và đời sống xã hội thời kì
thị tộc, bộ lạc, biểu hiện nhu cầu nhận thức và những
khát vọng tự nhiên về một cuộc sống tốt đẹp và có tính
nhân bản.
(Giáo trình Văn học dân gian, NXB Giáo dục Việt Nam) 

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

1. ĐỊNH NGHĨA
THẦN
THOẠI
Thần thoại là một
loại truyện
dân gian;

- Kể về các vị thần, các nhân vật anh hùng,
các nhân vật văn hóa;
- Phản ánh quan niệm của người thời cổ về
nguồn gốc của thế giới và đời sống con người.

CHÂN TRỜI SÁNG
TẠO

2. PHÂN LOẠI
THẦN THOẠI

THẦN THOẠI
SUY NGUYÊN

THẦN THOẠI
SÁNG TẠO

Kể về nguồn gốc
của vũ trụ và
muôn loài

Kể về cuộc chinh
phục thiên nhiên và
sáng tạo văn hóa

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

3. ĐẶC TRƯNG
THẦN THOẠI
Không gian

Thời gian

Là không gian vũ trụ đang
trong quá trình tạo lập,
không xác định nơi chốn
cụ thể

Là thời gian cổ sơ, không
xác định và mang tính
vĩnh hằng

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)
Cốt truyện

3. ĐẶC TRƯNG
THẦN THOẠI

Thường là chuỗi sự kiện xoay quanh quá
trình sáng tạo nên thế giới, con người và
văn hóa của các nhân vật siêu nhiên

Nhân vật
Thường là thần, có sức mạnh phi
thường để thực hiện công việc sáng tạo
thế giới và sáng tạo văn hóa

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

4. Tính chỉnh thể
của
tác
phẩm
Là sự thống nhất, toàn vẹn của tác phẩm.

- Mọi bộ phận, yếu tố, chi tiết,… đều có ý
nghĩa và được gắn kết chặt chẽ, nhất quán;
- Nhằm thể hiện tập trung, nổi bật chủ để, tư
tưởng của tác phẩm.

CHÂN TRỜI SÁNG
TẠO

5. VỊ TRÍ CỦA
THỂ
Thần thoại vừa
là khoa LOẠI
học sơ khai hình thành và phát
triển hoàn toàn tự phát nhằm giải thích thế giới; vừa là
tôn giáo nguyên thủy phản ánh sự sùng bái tự
nhiên của người xưa; vừa là nghệ thuật “vô ý
thức” của người cổ đại. Trong thần thoại còn chứa đựng
mầm mống của triết học, lịch sử, luật pháp…

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

LUYỆN TẬP

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

Câu 1. Thần thoại là một trong những thể loại truyện dân gian. Thần
thoại kể về …..
A. Các vị thần

C. Người bình thường

B. Các vị thần, các nhân vật anh
hùng, các nhân vật văn hóa

D. Những con người hư
cấu, tưởng tượng

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

Câu 2. Nhân vật của thần thoại thường là:

A. là thần, có sức
mạnh phi thường.

C. Là con người, có
sức mạnh phi thường

B. Là động vật
biến thành.

D. Là các anh
hùng dân tộc.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

Câu 3. Tính chỉnh thể của tác phẩm là:
A. Sự nổi bật của tác
phẩm.

C. Sự thống nhất, toàn
vẹn của tác phẩm.

B. Ý nghĩa của tác phẩm.

D. Liên kết của tác phẩm.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

Câu 4. Cốt truyện của thần thoại có đặc điểm gì
A. Thường là chuỗi sự kiện xoay quanh quá trình sáng tạo nên thế giới,
con người và văn hóa của các nhân vật siêu nhiên
B. Thường là chuỗi sự kiện xoay quanh con người và văn hóa của các
nhân vật siêu nhiên
C. Thường là chuỗi sự kiện xoay quanh các vị thần tạo ra thiên nhiên của
ta bây giờ

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

Câu 5. Thời gian và không gian của thần thoại có gì đặc biệt?
A. Không gian vũ trụ, thời
gian đóng kín

C. Không gian rộng, thời
gian dài

B. Không gian vũ trụ, thời
gian xác định

D. Không gian vũ trụ, thời
gian cổ sơ

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)
PHẦN I: ĐỌC

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN THẦN TRỤ TRỜI

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

KHỞI
ĐỘN

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)
Xem video và trả lời câu hỏi 
Sau khi xem video con ghi nhớ được câu chuyện của vị
thần nào? Theo con vì sao con người thuở sơ khai lại
hình thành nên những câu chuyện về những vị thần
sáng tạo vũ trụ?  

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

VĂN BẢN 1

THẦN
TRỤ
TRỜI

NGỮ
VĂN

LỚP
10

0
1

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

MỤC TIÊU BÀI
Học sinh vận dụng tri thức HỌC
Ngữ văn để:
Chỉ ra các chi tiết về không gian, thời gian của câu chuyện
Tóm tắt quá trình tạo lập nên trời và đất của nhân vật thần Trụ Trời và nêu nội
dung bao quát câu chuyện
Nhận xét về cách giải thích quá trình tạo lập thế giới của tác giả dân gian

0
2

Học sinh liên hệ với truyền thuyết có cùng nội dung và so sánh
giữa truyền thuyết và thần thoại.

HÌNH
THÀNH
KIẾN

TRẢI NGHIỆM
CÙNG VĂN BẢN
(Đọc văn bản)

CHÂN TRỜI SÁNG
TẠO

NHIỆM VỤ
- Nhóm 1: Hình ảnh – Vẽ lại chân dung thần trụ trời và thuyết trình
- Nhóm 2: Tư duy – Sơ đồ hóa các đặc điểm của thần trụ trời, xác
định không gian, thời gian và cốt truyện
- Nhóm 3: Ngôn ngữ - Viết đoạn văn/bài văn ngắn để chỉ ra các dấu
hiệu của thần thoại biểu hiện trong tác phẩm
- Nhóm 4: Nghệ thuật – Viết bài thơ/bài hát/đoạn rap ngắn để giới
thiệu về thần trụ trời

RUBIC THẢO LUẬN
NHÓM

TIÊU CHÍ

CẦN CỐ GẮNG

ĐÃ LÀM TỐT

RẤT XUẤT SẮC

(0 – 4 điểm)

(5 – 7 điểm)

(8 – 10 điểm)

0 điểm

1 điểm

2 điểm

Bài làm còn sơ sài, trình bày cẩu thả

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu

Hình thức Sai lỗi chính tả

Trình bày cẩn thận

Trình bày cẩn thận

(2 điểm)

Không có lỗi chính tả

Không có lỗi chính tả
Có sự sáng tạo

1 - 3 điểm

4 – 5 điểm

6 điểm

Chưa trả lơi đúng câu hỏi trọng tâm

Trả lời tương đối đầy đủ các câu hỏi gợi dẫn

Trả lời tương đối đầy đủ các câu hỏi gợi dẫn

Nội dung

Không trả lời đủ hết các câu hỏi gợi dẫn

Trả lời đúng trọng tâm

Trả lời đúng trọng tâm

(6 điểm)

Nội dung sơ sài mới dừng lại ở mức độ biết và nhận Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao
diện

Có nhiều hơn 2 ý mở rộng nâng cao

0 điểm

1 điểm

2 điểm

Các thành viên chưa gắn kết chặt chẽ
Vẫn còn trên 2 thành viên không tham gia hoạt động

Hoạt động tương đối gắn kết, có tranh luận nhưng vẫn Hoạt động gắn kết
đi đến thông nhát
Có sự đồng thuận và nhiều ý tưởng khác biệt, sáng tạo
Vẫn còn 1 thành viên không tham gia hoạt động
Toàn bộ thành viên đều tham gia hoạt động

 

 

Hiệu quả
nhóm
(2 điểm)
Điểm

Có sự sáng tạo

 

TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
"THẦN TRỤ TRỜI"
(Thần thoại Việt Nam)

Thuở ấy, chưa có thế gian, cũng như
chưa sinh ra muôn vật và loài người. Trời
đất chỉ là một vùng hỗn độn, tối tăm, lạnh
lẽo. Bỗng nhiên, một vị thần khổng lồ
xuất hiện. Chân thần dài không thể tả
xiết. Thần bước một bước là có thể qua
từ vùng này đến vùng nọ, hay từ đỉnh núi
này sang đỉnh núi khác. 1

1

Tưởng tượng

Bạn hình dung như thế
nào về vị thần Trụ Trời?
Nó có khác gì với hình
dung ban đầu của bạn?

TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN

Thần ở trong đám mờ mịt hỗn độn kia không
biết từ bao lâu. Bỗng có một lúc thần đứng dậy,
ngẩng đầu đội trời lên, rồi tự mình đào đất, đập
đá, đắp thành một cái cột vừa cao vừa to để
chống trời. Hễ cột được thần đắp cao lên chừng
nào thì trời như một tấm màn rộng mênh mông
được nâng dần lên chừng ấy. Thần hì hục vừa
đào, vừa đắp, chẳng bao lâu, cao dần và đẩy vòm
trời lên mãi phía mây xanh mù mịt.
Từ đó, trời đất phân đôi. Đất phẳng như cái
mâm vuông, trời trùm lên như cái bát úp, chỗ trời
đất giáp nhau gọi là chân trời. 2

2 Tưởng tượng
Trời và đất thay đổi
như thế nào sau khi
có cột chống trời?

TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
Khi trời đã cao và đã khô, không hiểu tại sao thần lại phá tan
cột đi, lấy đất đá ném tung đi khắp nơi. Mỗi hòn đá văng đi, biến
thành một hòn núi hay một hòn đảo; đất tung tóe ra mọi nơi thành
gò, thành đống, thành những dải đồi cao. Vì thế cho nên mặt đất
ngày nay không bằng phẳng, mà có chỗ lồi chỗ lõm. Chỗ thần đào
đất, đào đá mà đắp cột ngày nay thành biển rộng.
Cột trụ trời bây giờ không còn nữa. Sau này, người ta
thường nói rằng vết tích cột đó ở núi Yên Phụng vùng Hải
Hưng[1]. Người ta cũng gọi đó là cột chống trời (Kinh thiên trụ). Vị
thần Trụ Trời đó sau này người ta cũng gọi là Trời hay Ngọc
Hoàng bao trùm tất cả, trông coi mọi việc trên trời, dưới đất.
[1] Hải Hưng: nay là tỉnh Hải Dương và Hưng Yên.

TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
Sau khi thần Trụ Trời chia ra trời đất thì có một số thần khác nối tiếp
công việc còn dở dang, để xây dựng nên thế gian. Các vị thần đó rất
nhiều, như thần Sao, thần Sông, thần Biển,…
Vì vậy, dân gian có câu hát còn truyền đến ngày nay:
Ông Đếm cát
Ông Tát bể (biển)
3
Suy luận
Ông Kể sao
Ông Đào sông
Bạn có nhận xét gì về
Ông Trồng cây
cách kết thúc truyện?
Ông Xây rú (núi)
Ông Trụ trời. 3

SUY NGẪM VÀ
PHẢN HỒI
(Sau khi đọc)

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

1. THỜI GIAN, KHÔNG GIAN, NHÂN VẬT
VÀ CỐT TRUYỆN CỦA TRUYỆN KỂ

CHÂN TRỜI SÁNG
TẠO

I. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1. Thời gian, không gian, nhân vật và sự kiện chính của truyện kể

Thời gian
• Thuở ấy, chưa có thế gian, cũng như chưa có muôn vật và loài người.
• Từ đó, trời đất phân đôi
• Vì thế cho nên mặt đất ngày nay không bằng phẳng, mà chỗ lồi, chỗ lõm.
• Ngày nay thành biển rộng
• Cột trụ bây giờ không còn nữa
• Sau này người ta thường nói rằng vết tích cột đó ở núi Yên Phụ, vùng Hải Hưng
• Dân gian còn câu hát lan truyền tới ngày nay

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 1. TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)
I. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

Thời gian

1. Thời gian, không gian, nhân vật và cốt truyện

• Thuở ấy, chưa có thế
gian, cũng như chưa có
muôn vật và loài người.

Thời gian cổ
sơ, không
xác định