Trò chơi: Đây là ai?
? Quan sát tranh và cho biết
đây là nhà thơ nào, bài thơ
nào của ông mà em đã
được học?

Thơ ông không nhiều nhưng đó là những tác
phẩm đặc sắc, cảm xúc dồn nén, ngôn ngữ và
hình ảnh chọn lọc. Ông sáng tác một tuyệt phẩm
Nhà đồng
thơ Chính
Hữugia
vớichiến
bài thơ
Đồng
chíchiến
khi cùng
đội tham
đấu
trong
dịch Việt Bắc

Thơ ông có giọng điệu sôi nổi, trẻ trung, hồn
nhiên, tinh nghịch, tập trung thể hiện hình ảnh
thế hệ trẻ thời chống Mỹ qua hình tượng người
Nhà thơ Phạm Tiến Duật với “Bài thơ về tiểu đội xe
lính, thanh niên xung phong trên tuyến đường
không kính”
Trường Sơn…

Từ chuyến đi thực tế ở vùng mỏ Quảng Ninh, hồn thơ
ông mới thực sự nảy nở trở lại và dồi dào cảm hứng về
Nhà nhiên,
thơ Huy
với về
bàilao
Đoàn
thuyền
đánhvui
cá trước
thiên
đấtCận
nước,
động
và niềm
cuộc sống mới…

Khi đang là sinh viên học ở nước ngoài, nhà thơ
đã sáng
tácthơ
1 tác
phẩm
lònglửa
kính yêu,
Nhà
Bằng
Việtthể
vớihiện
bài Bếp
trân trọng và biết ơn của người cháu đối với bà…

Ông viết bài thơ không bao lâu trước khi qua đời, thể hiện
niềm yêu mến thiết tha cuộc sống,đất nước và ước nguyện
Nhà thơ
Hảixuân
với bài
nho nhỏ
được cống
hiếnThanh
một mùa
nhoMùa
nhỏxuân
của mình
vào mùa
xuân lớn của dân tộc

HÌNH ẢNH 1

HÌNH ẢNH 2

HÌNH ẢNH 3

HÌNH ẢNH 5

HÌNH ẢNH 6

Tiết 130,131- VĂN BẢN
ÔN TẬP VỀ THƠ

Tiết 130,131:

ÔN TẬP VỀ THƠ

I. Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam đã học
- Đồng chí
- Bài thơ về tiểu đội xe không kính
- Đoàn thuyền đánh cá
- Bếp lửa
- Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ
- Ánh trăng
- Con cò
- Mùa xuân nho nhỏ
- Viếng lăng Bác
- Sang thu
- Nói với con

Tiết 130,131:

ÔN TẬP VỀ THƠ

I. Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam đã học
STT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11

Tên tác phẩm

Tác giả

Năm ST

Thể thơ

Tóm tắt nội dung

Đặc sắc NT

Tiết 130,131:
STT

Tên tác phẩm

1

Đồng chí

2

Bài thơ về
tiểu đội xe
không kính

ÔN TẬP VỀ THƠ
Tác
Năm
giả
ST
Chính 1948
Hữu

Phạm
Tiến
Duật

1969

Thể thơ
Tự do

Tự do

Tóm tắt nội dung

Đặc sắc NT

Tình đồng chí dựa trên
cơ sở cùng chung cảnh
ngộ, lí tưởng chiến đấu,
được thể hiện tự nhiên,
bình dị, sâu sắc trong
mọi hoàn cảnh, góp
phần tạo nên sức mạnh,
vẻ đẹp tinh thần của
người lính cách mạng.
Qua hình ảnh những
chiếc xe không kính,
khắc hoạ nổi bật hình
ảnh người lính lái xe
trên đường Trường Sơn
trong thời chống Mĩ
với tư thế hiên ngang,
tinh thần dũng cảm, ý
chí chiến đấu giải
phóng miền Nam.

Chi tiết, hình
ảnh, ngôn ngữ
giản dị chân
thực, cô đọng,
giàu sức biểu
cảm.

Chất liệu hiện
thực sinh động,
hình ảnh độc
đáo;
giọng
điệu tự nhiên,
khoẻ
khoắn,
giàu tính khẩu
ngữ.

Tiết 130,131:
STT

Tên tác phẩm

3

Đoàn thuyền
đánh cá

4

5

ÔN TẬP VỀ THƠ
Tác giả

Năm
ST

Thể thơ

Tóm tắt nội dung

Đặc sắc NT

Huy
Cận

1958

Bảy chữ

Bức tranh đẹp, rộng lớn,
tráng lệ về thiên nhiên,
vũ trụ và người lao động
trên biển; thể hiện cảm
xúc về thiên nhiên, lao
động, niềm vui trong
cuộc sống mới.

Hình ảnh đẹp,
được sáng tạo
bằng liên tưởng,
tưởng
tượng;
âm hưởng khoẻ
khoắn, lạc quan.

Bếp lửa

Bằng
Việt

1963

Kết hợp
bảy chữ
và tám
chữ

Kỉ niệm xúc động về
bà, tình bà cháu; thể
hiện lòng kính yêu
trân trọng, biết ơn của
cháu đối với bà và
cũng là với gia đình
quê hươg, đất nước.

Kết hợp biểu
cảm, miêu tả và
bình luận; sáng
tạo hình ảnh bếp
lửa gắn với hình
ảnh người bà.

Khúc hát ru
những em bé
lớn trên lưng
mẹ

Nguyễn
Khoa
Điềm

1971

Tình yêu thương con Khai thác điệu ru
Chủ yếu là
của người mẹ dân tộc ngọt ngào, trìu
tám chữ
Tà-ôi gắn liền với lòng
mến.
yêu nước, tinh thần
chiến đấu, khát vọng
về tương lai.

Tiết 130,131:

ÔN TẬP VỀ THƠ

STT

Tên tác phẩm

Tác giả

6

Ánh trăng

Nguyễn
Duy

7

Con cò

Chế
Lan
Viên

8

Mùa xuân nho
nhỏ

Thanh
Hải

Năm ST Thể thơ
1978

1962

1980

Tóm tắt nội dung

Đặc sắc NT

Năm
chữ

Từ hình ảnh ánh trăng
trong thành phố, gợi lại
những năm tháng đã qua
của cuộc đời người lính
gắn bó với thiên nhiên,
đất nước bình dị, nhắc
nhở thái độ sống tình
nghĩa thuỷ chung.

Hình ảnh bình
dị, giàu ý nghĩa
biểu
tượng;
giọng điệu chân
thành, nhỏ nhẹ,
thấm sâu.

Tự do

Từ hình tượng con cò
trong lời hát ru, ca ngợi
tình mẹ và ý nghĩa lời ru
đối với mỗi con người.

Vận dụng sáng
tạo hình ảnh,
giọng điệu lời ru
của ca dao.

Năm
chữ

Cảm xúc trước mùa
xuân thiên nhiên, đất
nước, thể hiện ước
nguyện chân thành
góp mùa xuân nhỏ của
đời mình vào cuộc đời
chung.

Thể thơ năm
chữ, nhạc điệu
trong sáng, thiết
tha; hình ảnh đẹp
giản dị, so sánh,
ẩn dụ sáng tạo.

Tiết 130,131:

ÔN TẬP VỀ THƠ

STT

Tên tác phẩm

Tác giả

9

Viếng lăng Bác

Vieãn
Phöông

Năm
ST
1976

10

Sang thu

Hữu
Thỉnh

1977

11

Nói với con

Y
Phöông

1980

Thể thơ

Tóm tắt nội dung

Đặc sắc NT

Tám chữ

Lòng thành kính,
niềm xúc động sâu
sắc của nhà thơ đối
với Bác trong một
lần từ miền Nam ra
viếng lăng Bác.

Giọng điệu trang
trọng, tha thiết;
hình ảnh ẩn dụ đẹp,
gợi cảm; ngôn ngữ
bình dị, cô đúc.

Năm
chữ

Biến chuyển của
thiên nhiên lúc giao
mùa từ hạ sang thu
qua cảm nhận tinh
tế của nhà thơ.

Hình ảnh thiên
nhiên đươc gợi
tả bằng cảm giác
tinh nhạy, ngôn
ngữ chính xác,
gợi cảm.

Bằng lời trò chuyện
với con, bài thơ thể
hiện sự gắn bó, niềm
tự hào về quê hương
và đạo lý sống của
dân tộc.

Cách nói giàu
hình ảnh, vừa cụ
thể, gợi cảm, vừa
gợi ý nghĩa sâu
xa.

Tự do

Tiết 130,131:

ÔN TẬP VỀ THƠ

I. Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam đã học
II. Đặc điểm của thơ hiện đại Việt Nam từ sau cách mạng tháng
Tám
1. Các giai đoạn sáng tác
Chống Pháp
1945

Đồng chí

Hòa bình sau
chống Pháp

1954

Đoàn thuyền
đánh cá
Bếp lửa
Con cò

Chống Mĩ
1964

Bài thơ về
tiểu đội xe
không kính
Khúc hát ru
những em
bé lớn trên
lưng mẹ

Hòa bình
1975

nay

Ánh trăng
Viếng lăng Bác
Mùa xuân nho
nhỏ
Sang thu
Nói với con

Tiết 130,131:

ÔN TẬP VỀ THƠ

I. Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam đã học
II. Đặc điểm của thơ hiện đại Việt Nam từ sau cách mạng tháng Tám
1. Các giai đoạn sáng tác
+ Từ 1945 -1954:

Đồng chí

+ Từ 1954 -1964: Đoàn thuyền đánh cá, Bếp lửa, Con cò
+ Từ 1964 -1975: Bài thơ về tiểu đội xe không kính
Khúc hát ru những em bé lớn trên
lưng mẹ
+ Từ 1975 - nay:

Ánh trăng, Viếng lăng Bác, Mùa xuân
nho nhỏ, Sang thu, Nói với con

i
Bµi th¬ vÒ tiÓu ®é
xe kh«ng kÝnh

h
Án

tră

ng

Giai ®o¹n 1964 - 1975
Giai ®o¹n 1964 - 1975

n nho
©
u
x
Mïa

Giai ®o¹n sau
197
Sang thu

g
Khóc h¸t ru nhòn
mÑ
em bÐ lín trªn l­ng

nhá

ăng
ViÕng l

B¸ c

5

i con
Nãi ví

öa
l
p
BÕ

Đoµ
n th
®¸n uyÒn
h c¸

Giai ®o¹n 1954 - 1964

Đång chÝ

Con cß

Giai ®o¹n
1945 - 1954

Th¬ VN tõ
1945 ®Õn
sau 1975

Tiết 130,131:

ÔN TẬP VỀ THƠ

I. Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam đã học
II. Đặc điểm của thơ hiện đại Việt Nam từ sau cách mạng tháng Tám
1. Các giai đoạn sáng tác
2. Giá trị nội dung

Các tác phẩm thơ đã thể hiện như
thế nào về cuộc sống của đất nước
và tư tưởng tình cảm của con
người?

Tiết 130,131:

ÔN TẬP VỀ THƠ

Nội dung thơ hiện đại

Cuộc sống
Kháng chiến

Tư tưởng, tình cảm

Gian khổ

Xây dựng đất nước
Cần cù

Anh dũng

Hăng say
….

Yêu nước
Tình đồng chí
Kính yêu Bác Hồ
Tình cảm gia đình
….

Tiết 130,131:

ÔN TẬP VỀ THƠ

* Cuộc sống đất nước
+ Đất nước và con người Việt Nam trong
hai cuộc kháng chiến với nhiều gian khổ, hi
sinh nhưng rất anh hùng.
(Đồng chí, Bài thơ về tiểu đội xe không
kính)
+ Công cuộc lao động, xây dựng đất nước
và những quan hệ tốt đẹp của con người.
(Đoàn thuyền đánh cá)

* Tư tưởng tình cảm
+ Tình cảm yêu nước, tình quê
hương.
(Mùa xuân nho nhỏ, Sang thu)
+ Tình đồng chí, sự gắn bó với cách
mạng, lòng kính yêu Bác Hồ.
(Viếng lăng Bác)
+ Những tình cảm gần gũi và bền
chặt của con nguời: tình mẹ con, bà
cháu,…
(Con cò, Bếp lửa, Nói với con)

Tiết 130,131:

ÔN TẬP VỀ THƠ

I. Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam đã học
II. Đặc điểm của thơ hiện đại Việt Nam từ sau cách mạng tháng
Tám
1. Các giai đoạn sáng tác
2. Giá trị nội dung

Tiết 130,131:

ÔN TẬP VỀ THƠ

I. Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam đã học
II. Đặc điểm của thơ hiện đại Việt Nam từ sau cách mạng tháng Tám
1. Các giai đoạn sáng tác
2. Giá trị nội dung
* Moät soá ñeà taøi, hình töôïng trong vaên hoïc:
- Ngöôøi lính: Ñoàng chí, Baøi thô veà tieåu ñoäi xe khoâng kính, Aùnh traêng
- Lao ñoäng: Ñoaøn thuyeàn ñaùnh caù
- Laõnh tuï: Vieáng laêng Baùc
- Thieân nhieân, ñaát nöôùc: Muøa xuaân nho nhoû, Sang thu
- Tình caûm gia ñình: Khuùc haùt ru nhöõng em beù lôùn treân löng meï,
Beáp löûa, Con coø, Noùi vôùi con

Tiết 130,131:

ÔN TẬP VỀ THƠ

* Tình meï con trong: Khuùc haùt ru nhöõng em beù lôùn treân löng meï, Con coø

Tiết 130,131:

ÔN TẬP VỀ THƠ

* Tình meï con trong: Khuùc haùt ru nhöõng em beù lôùn treân löng meï, Con coø
Baøi thô
Ñaëc ñieåm
Điểm chung

Khúc hát ru những em
bé lớn trên lưng mẹ

Con cò

- Ca ngợi tình mẹ con thiêng liêng, thắm thiết.
- Sử dụng lời ru.

Nét riêng

- Tình mẹ con gắn với tình - Tình mẹ và ý nghĩa lời ru.
cảm cách mạng.
- Khúc hát ru hiện đại.
- Mang âm hưởng lời ru,
vận dụng sáng tạo ca dao.

** Hình ảnh người lính:
- Đồng chí
- Bài thơ về tiểu đội xe không kính
- Ánh trăng

Tiết 130,131:
* Hình ảnh người lính.
ĐÆc ®iÓm

Bµi th¬

Giống

Khác

Đồng chí

Bài thơ về tiểu đội xe
không kính

Ánh Trăng

- Đều viết về người lính.
- Người lính thời
chống Pháp

- Người lính thời
chống Mĩ

- Tình đồng chí dựa trên cơ
sở chung cảnh ngộ, cùng lí
tưởng chiến đấu, chia sẻ
những gian lao, thiếu thốn.

- Tinh thần dũng
cảm, tư thế hiên
ngang, niềm lạc
quan, ý chí chiến đấu

- Người lính sau
chiến tranh.

- Gợi lại những kỉ niệm
của những năm tháng
gian lao.Nhắc nhở đạo
lí nghĩa tình thuỷ
chung.

 * Hình ảnh người lính: qua 3 bµi:
+ Giống nhau: Đều viết về người lính cách mạng.
 + Khác nhau:
- Các thời kì cách mạng
 - Vẻ đẹp người lính

Tiết 130,131:

ÔN TẬP VỀ THƠ

I. Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam đã học
II. Đặc điểm của thơ hiện đại Việt Nam từ sau cách mạng tháng Tám
1. Các giai đoạn sáng tác
2. Giá trị nội dung
3. Giá trị nghệ thuật

Tiết 130,131:

ÔN TẬP VỀ THƠ

3. Giá trị nghệ thuật
STT

Tên bài thơ

Bút pháp xây dựng hình ảnh thơ

1

Mùa xuân nho
nhỏ

a. Bút pháp lãng mạn, tượng trưng, liên tưởng, nhiều
so sánh mới mẻ, độc đáo

2

Ánh trăng

b. Bút pháp hiện thực: hình ảnh, chi tiết thực của đời
sống

3

Đồng chí

c. Bút pháp gợi tả, hướng tới ý nghĩa khái quát, biểu
tượng của hình ảnh

4

Đoàn thuyền đánh
d. Bút pháp tượng trưng
cá

5

Con cò

e. Hình ảnh thơ đẹp, giản dị, mang đặc trưng xứ Huế,
giàu nhạc điệu, gợi cảm, so sánh và ẩn dụ sáng tạo.

Hệ thống hóa các tác phẩm thơ hiện đại theo giai đoạn
1945-1954

1954-1964

1964-1975

Sau 1975

Đồng chí

Đoàn thuyền
đánh cá

Bài thơ … kính

Ánh trăng

Bếp lửa

Khúc hát …mẹ

Sang thu

Con cò

Mùa xuân …
Viếng lăng Bác
Nói với con

Nội dung
Cuộc sống
Gian khổ
Anh dũng
Cần cù …

Nghệ thuật

Tư tưởng
Tình yêu nước
Tình đồng chí
Kính yêu Bác Hồ

Ngôn
ngữ

Nhịp
điệu

Hình Giọng
ảnh điệu …

1
2
3
4
5
6
7
8

D
H O À
M I
T Ừ L
N G U
H O
C
Y

Ũ
N
Ê
Á

N
G
U
Y

G
S
T

C Ả M
A T R Ư Ờ N G S A
Ả

Y
Á
Ô
Ê

Ễ
N
T
U

N S I N H C U N G
D Ụ
Ô
Đ Ờ I

N G U Y Ễ N S I N H C U N G

Tên gọi những tác phẩm trữ tình ghi lại nhiều hình ảnh chân thực,
sinh 8.
động
vềtừ
con
người,
đất nước,
nhân
dânViệt Nam
Điền
còn
thiếu
trong
câu
thơ
sau:
4.Đây
2.Cho
3.
7. “là
Các
Đó
biết
thểbài
làthơ
tên
khúc
thơ
6.
được
bài
Điền
“giao
Khúc
thơ
sử
từ
viết
mùa
dụng
còn
hát
về
nhẹ
thiếu
ru
trong
người
những
nhàng,
vào
hai
lính
chỗ
em
bài
thơ
trong
bé
thơ
trống:
mộng
lớn
“thời
Mùa
trên
, bâng
kìxuân
lưng
chống
khuâng
mẹ”,
nho
Pháp
nhỏ”
trong
hai
cuộc
kháng
chiến
và
công
cuộc
xây
dựngkính
sau là
chiến
1.Tác
thơ
:Có
Bài
thơ
về
tiểu
đội
xe
không
ai? tranh?
5. giả
Bài bài
thơ
“ Con
cò”
đám
sửmây
dụng
mùa
bút
hạpháp
nghệ
thuật
gì?

........................
mà cũng
màthì
“em
Con
thầm
làđã
khúc
cò”,
được
triết
tráng
“Nói
lí”.
học
vàca
Nhận
với
trong
“ Sang
vềcon”
con
định
chương
thu”
viết
người
trên
về
trình
đúng
lao
chủNgữ
động
đề
vớigì?
văn
bài
trênthơ
9.biển.
nào?
......nữa mình sang thu

1
P
2
3
S A
4
N
5
T Ư Ợ
6 ĐOÀ N
7
T Ì N
8

h
Đ
N
Ă
N
T
H

Ạ M T
Ồ N G
G T H
M C H
G T R
H U Y
C Ả M
V Ắ T

I
C
U
Ữ
Ư
Ề
G

Ế
H

ND U Ậ T
Í

N
N
I

G
Đ Á
AĐ

N
Ì

H
N

CÁ
H
Xếp lại

T T Ê I H H N N ƠĐ Ê A A M I I V
T H Ơ H I Ệ N Đ Ạ I V I Ệ T N A M

Hệ thống hóa các tác phẩm thơ hiện đại theo giai đoạn
1945-1954

1954-1964

1964-1975

Sau 1975

Đồng chí

Đoàn thuyền
đánh cá

Bài thơ … kính

Ánh trăng

Bếp lửa

Khúc hát …mẹ

Sang thu

Con cò

Mùa xuân …
Viếng lăng Bác
Nói với con

Nội dung
Cuộc sống

Tư tưởng

Gian khổ

Tình yêu nước

Anh dũng

Tình đồng chí

Cần cù …

Kính yêu Bác Hồ

Nghệ thuật
Ngôn
ngữ

Thể
thơ

Giọng
điệu

.......

HƯỚNG DẪN HỌC SINH
TỰ HỌC Ở NHÀ
- Học bài, nắm vững các kiến thức đã ôn tập.
- Ôn lại toàn bộ kiến thức về 11 tác phẩm thơ.
- Chuẩn bị kiểm tra Giữa kì.
- Soạn bài: Tổng kết văn bản nhật dụng.
+ Khái niệm văn bản nhật dụng.
+ Lập bảng thống kê các văn bản nhật dụng
đã học.