Tiết 74-75

NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC
UY QUYỀN
(trích Những người khốn khổ )
_ Vich-to Huy-go_

I. Tìm hiểu chung
a. Tác giả:
- Vích-to Huy-gô (1802-1885), là nhà văn, nhà
thơ, nhà soạn kịch của nước Pháp thế kỉ XIX.
- Thời thơ ấu ông chịu nhiều thiệt thòi về tình
cảm, là người thông minh, tài năng.
- Sự nghiệp: Ông là một người có những
hoạt động xã hội và chính trị tác động
mạnh mẽ tới những nhân vật và khuynh
hướng tiến bộ của thời đại.

* Tác phẩm chính
- Tiểu thuyết: Nhà thờ Đức bà Pa-ri (1831), Những người khốn
khổ (1862), Chín mươi ba (1874)…
- Thơ: Lá thu (1831), Tia sáng và bóng tối (1840), …
- Kịch: Ec-na-ni (1830),...
=> Ông là nhà văn đầu tiên của nước Pháp sau khi mất được đưa
vào chôn cất ở điện Păng-tê-ông, nơi trước đó chỉ dành cho vua,
chúa.

TÁC PHẨM CHÍNH

b. Tác phẩm
- "Những người khốn khổ" gồm 5 phần
- nhiều quyển - nhiều chương - hơn
2000 trang, hàng trăm nhân vật.
- Nội dung: 
 Bối cảnh Pa-ri và nước Pháp ba thập
kỉ đầu của thế kỉ XIX.
 Số phận nhân vật Giăng Van-giăng.
 Thông điệp: "Trên đời, chỉ còn một
điều ấy thôi, đó là thương yêu nhau".

b. Tác phẩm
- Nhan đề: "Những người khốn khổ"
Họ là nạn nhân của cường quyền và áp
bức (một người đang bị bắt, một người bị
ốm sắp chết mong được gặp con).
→ Họ là những người khốn khổ cùng cưu
mang giúp đỡ nhau trong tình yêu thương
đồng loại.
- Xuất xứ :“ Người cầm quyền khôi phục
uy quyền” nằm ở cuối phần thứ nhất của
bộ tiểu thuyết "Những người khốn khổ".

Dựa vào văn bản trong
sgk bạn có thể chia đoạn
trích thành mấy phần ?

*Bố cục: 2 phần
+ Phần 1 (từ đầu đến "Phăng-tin đã tắt
thở"): Gia-ve đến bắt Giăng Van-giăng
khiến Phăng-tin đang bị bệnh càng
khiếp sợ đến chết.
+ Phần 2 (Còn lại): Giăng Van-giăng
từ biệt Phăng-tin, thầm hứa với linh
hồn người phụ nữ bất hạnh.

II. Đọc – hiểu
1.  Khi Gia – ve đến bắt Giăng Van-giăng dưới dự chứng
kiến của Phăng-tin:
Nhân vật Gia-ve có gì đáng chú ý?
- Giọng nói
- Hình dạng

- Chân Nhân
dungvật Gia – ve

Nhân vật Giăng Van - giăng

+ Giọng nói: man rợ, "điên cuồng như tiếng
thú gầm".
+ Cặp mắt "nhìn như cái móc sắt từng quen
kéo giật vào hắn bao kẻ khốn khổ, đi thấu vào
xương tủy".
+ Cái cười "ghê tởm phô tất cả hai hàm
răng" Dùng từ thô lỗ, đầy vẻ khinh miệt, ác ý,
độc địa.

+ Giọng nói: một giọng nói hết sức nhẹ nhàng và
điềm tĩnh: ”cứ yên tâm. Không phải nó đến bắt chị
đâu”.

Từ việc lột tả bản chất của Gia-ve
qua cử chỉ, hành động tác giả đã vẽ nên ấn
tượng về thái độ của Gia-ve qua đôi mắt nhìn
của một loài ác thú
=> Sự so sánh độc đáo đã tạo nên cho
bạn đọc cảm giác về sự hiểm ác ẩn chìm
trong ánh nhìn.

=> Có thể nói, Giăng Van-giăng là người biết đồng
cảm và sẻ chia. Sự xuất hiện của con người này thật
sự trở thành niềm an ủi, hạnh phúc cho Phăng- tin
=> Điều này chứng tỏ Giăng Van-giăng là một người
có bản lĩnh thép, không sợ cường quyền, ở trong hoàn
cảnh này, bản lĩnh thép của Giăng Van-giăng lại tỏa
sáng.

Thái độ, ngôn ngữ của Gia-ve
Với Giang Văn-giang

Với Phăng tin

- Ban đầu “hắn đứng lì một chỗ mà nói”,
”kéo giật vào hắn”, sau đó hắn mới “lao
tới tiến vào giữa phòng”, “nắm lấy cổ áo
ông Thị trưởng”.

Gia-ve không hề quan tâm đến người bệnh
là Phăng-tin

=>Tác giả sử dụng hàng loạt những động
từ mạnh kế tiếp nhau với mức độ tăng dần
nhằm miêu tả hành động của Gia - ve chứa
đựng đầy đủ sự bạo tàn nham hiểm của
một con ác thú.

> Hắn không dấu điều mà Giăng-vangiăng phải bí mật với Phăng-tin khi hắn
giễu cợt “Mày nói giỡn! Mày xin tao 3
ngày để chuồn hả? Mày bảo là đi tìm đứa
con cho con đĩ kia! Á à! Tốt thật, tốt thật
đấy!”

=> Quả thật, Gia - ve hiện nguyên hình là
một con ác thú không hơn không kém

> Hắn quát tháo làm náo loạn cả phòng
bệnh.

=>Thái độ hống hách, quát đạt trịnh
thượng, coi khinh con người.

Thảo luận nhóm (3 phút)
Tổ 1

Thái độ, ngôn ngữ,
hành động của Gia-ve
với Giăng Van-giăng

Tổ 3

Thái độ, ngôn ngữ,
hành động của Giăng
Van-giăng với Gia-ve

01
03

02
04

Tổ 2

Thái độ, ngôn ngữ,
hành động của Gia-ve
với Phăng tin

Tổ 4

Thái độ, ngôn ngữ,
hành động của Giăng
Van-giăng với Phăng
tin

Thái độ, ngôn ngữ, hành động của Giăng Van-giăng
Với Gia-ve
-Thái độ : Đối lập với thái độ của Giave : Nếu như
Gia-ve hùng hổ, hách dịch : « Nói to ! Nói to
lên !...ai nói với ta thì phải nói to » thì Giăng-vangiăng lại hết sức nhã nhặn : « Tôi biết là anh muốn
gì rồi ! »
=> Đây là một thái độ  hết sức khiêm nhường, tự
kiềm chế biết mình biết người => Không hề muốn
xảy ra xung đột, muốn giữ hòa khí`.
- Lời nói : « Thưa ông...Tôi muốn nói riêng với
ông câu này »
=> Ngay cả khi Gia-ve nóng giận, cơn giận sôi
sùng sục, bừng bừng khí thế gây chiến thì Giăngvan-giăng vẫn giữ phép lịch sự, từ tốn.
> Giăng-van-giăng có thái độ như thế để xin Giave
gia hạn thêm ba ngày để tìm con cho Phăng tin.

Với Phăng tin
> Yêu thương, trân trọng:
× Ông cầu xin Gia-ve gia hạn để tìm con cho
Phăng-tin.
× Ông muốn giữ lời hứa với chị, vì không muốn
chị đau khổ thêm nữa. Chứ thực sự, ông có một
sức khỏe siêu việt, có thể trốn thoát khỏi tay Giave bất cứ lúc nào.
=> Tất cả những hành động đó đều xuất phát từ
lòng thương, sự chở che, bảo vệ con người.

+ Thái độ của Phăng-tin:
× Với Giăng Van-giăng: Biết ơn, tin tưởng.
× Với Gia-ve: Sợ hãi, ghê tởm. “Chị không thể chịu đựng được
bộ mặt gớm ghiếc ấy, chị thấy như chết lịm đi, lấy tay che mặt
và kêu lên hãi hùng”, “Chị rùng mình”...

2. Khi Phăng-tin qua đời
- Hành động

Nhân vật Gia-ve
- Phát khùng hét lên, toan
gọi lính tráng
- Đứng lại, tay nắm lấy đầu
can, lưng tựa vào khung
cửa
- Mắt không rời Giăng
Văn-giăng
=> Trước những hành động
của Giăng Van-giăng, Giave đã phải run sợ.

Nhân vật Giăng Van-giăng

* Với Phăng - tin
- Hành động: Ngồi yên lặng, nâng đầu đặt ngay ngắn, thắt lại dây
rút áo, vén gọn tóc, vuốt mắt cho chị.
=> Động thái trang nghiêm, từ tốn, đầy tình thương
=> Hình ảnh gợi xúc động trong lòng người đọc
* Với Gia-ve:
- Hành động : «  Giăng-van-giăng đi tới, giật gãy trong chớp mắt
chiếc giường cũ nát...cầm lăm lăm cái thanh giường trong tay
và nhìn Giave trừng trừng »
=>  Sử dụng động từ mạnh kết hợp với tính từ  thể hiện hành động
mạnh mẽ, quyết liệt, dứt khoát không đắn đo, suy tính.
=> Giăng-van-giăng như người anh hùng sẵn sàng dùng sức mạnh
để bảo vệ chở che cho những người cùng khổ.

=> Biện pháp nghệ thuật so sánh; thay đổi nhịp điệu câu văn

- Thái độ
+ Nhân vật Gia-ve với Giăng Van-giăng
> Thái độ: Gia-ve lạnh lùng tàn nhẫn trước
tình máu mủ thiêng liêng hắn không một
chút động lòng thương xót.
> Trái tim hắn không một chút tình người,
hắn là một kẻ vô tình - một kẻ lòng lang dạ
thú.
> Trước hành động cao thượng và rất người
của Giăng Van-giăng, hắn đã lùi bước trong
run sợ.
=> Hình ảnh của một loài ác thú.
=> Gia-ve đứng trên công lí của nền dân chủ
tư sản Pháp

+ Nhân vật Giăng Van-giăng với Gia-ve
> Thái độ: Sau khi Phăng-tin chết, Giăng Vangiăng không nín nhịn nữa ông đã phản ứng : "Để
tay lên bàn tay Gia-ve đang túm lấy ông, cậy bàn
tay hắn ra như cậy bàn tay trẻ con và bảo hắn: Anh
đã giết chết người đàn bà này rồi đó"
=> Giăng Van - giăng dần khôi phục lại uy quyền.
Lời nói của Giăng Van-giăng tuy từ tốn nhưng có
một sức mạnh lớn lao như lời kết án của quan
tòa. Địa vị người thực thi công lí đã thay đổi.
=> Giăng Van-giăng dựa trên công lí của lương
tri. Chính lương tri đạo đức con người đã mang
lại cho Giăng Van-giăng một sức mạnh vô song.

* Chi tiết cuối:
 Giăng Van-giăng thì thầm điều gì bên tai Phăng-tin (lúc ấy
đã chết rồi) đề rồi sau đó “gương mặt Phăng-tin sáng rỡ lên
một cách lạ thường”.
=> Là biểu hiện độc đáo của nghệ thuật lãng mạn, hướng
tới cái khác thường, phi thường trong hoàn cảnh khác
thường.
=> Đó chính là nụ cười biểu trưng cho niềm tin tưởng của
Phăng – tin trước tấm lòng Giăng Van – giăng, rằng sẽ cứu
được đứa con của cô.

* Lời bình luận ngoại đề của tác giả:

"Giờ thì tôi thuộc về anh"

Một loạt các câu
hỏi liên tiếp

Khẳng định niềm
tin vào sức mạnh
của cái thiện

Câu nói đưa ta trở về với hiện thực khắc nghiệt
nhưng câu nói ấy vẫn toát lên một sự thanh
thản, sẵn sàng chờ đón tất cả, thoải mái tự do
Thể hiện tư tưởng, quan điểm của nhà văn trong bất
Như một niềm
đến lạ thường

trân trọng, an ủi
của tác giả

kì khó khăn và tuyệt vọng nào, con người chân chính
bằng ánh sáng tình thương có thể đánh đuổi được
cường quyền và nhen nhóm niềm tin vào tương lai.

Bản chất của sự khôi phục uy quyền tập trung
ở cả câu nói này. Gia-ve không thể bắt được
Giăng Van-giăng mà chỉ Giăng Van-giăng tự
nộp mình vào tay Gia-ve.

III.Tổng kết
1. Nghệ thuật
 Kịch tính:
o Xây dựng trên những tương phản, đối lập.
o Thủ pháp hãm chậm, gây bất ngờ.
 Đậm chất lãng mạn:
o Thủ phá tương phản, phóng đại, so sánh, ẩn dụ, bình luận ngoại đề.
o Lý tưởng nhân văn: sức mạnh tình thương có khả năng cảm hóa con người, cải tạo xã hội.
2. Nội dung
 Ca ngợi lẽ sống, tình thương "trên đời, chỉ có một điều ấy thôi, đó là thương yêu nhau".
 Phê phán giai cấp tư sản vì lợi ích của mình mà chà đạp lên người dân lương thiện.