TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI

Tiết 45-46

Đọc văn

NGUYỄN TUÂN
GV: TRẦN VĂN TÂM

Lớp : 12A3

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. NGUYỄN TUÂN :

- NT (1910 - 1987), quê Hà Nội,
Nội sinh trong gia đình
nhà Nho (khi Hán học đã tàn)
- Con người:
+ Là người tài hoa,
uyên bác;
+ Có cá tính độc đáo,
phóng khoáng;
+ Là trí thức giàu lòng
yêu nước.

Căn gác nhỏ của nhà văn Nguyễn Tuân

Ái nữ của nhà văn – họa sĩ Thu Giang

I. TÌM HIỂU CHUNG

1.NGUYỄN TUÂN
- Sự nghiệp văn chương:

I. TÌM HIỂU CHUNG

2. TÁC PHẨM NGÖÔØI LAÙI ÑOØ SOÂNG ÑAØ
- Theå loaïi:

Tùy bút - thể văn cho phép cảm xúc,
tưởng tượng chủ quan được thoải mái thể
hiện tuôn trào.

- Hoàn cảnh ra đời:

+ Đây là thành quả của Nguyễn Tuân
trong chuyến đi gian khổ và hào hứng
tới miền Tây Bắc rộng lớn, xa xôi
(1958).
+ Được in trong tập “Sông Đà” (1960)

Tác phẩm tiêu biểu cho phong
cách nghệ thuật của Nguyễn
Tuân
=>

Chúng thủy giai đông tẩu – Đà giang độc bắc lưu”
( thơ Nguyễn Quang Bích)

- Bắt nguồn từ tỉnh Vân Nam
(T.Q), khi vào VN sông Đà
chảy theo hướng Tây BắcĐông Nam rồi nhập với sông
Hồng ở tỉnh Phú Thọ.
- Chiều dài của con sông là:
910km (đoạn ở VN dài 527 km)
- Chảy qua các tỉnh Tây Bắc: Lai
Châu, Điện Biên,

Sơn La, Hoà Bình, Phú Thọ.
- Cung cấp 31% lượng nước cho
sông Hồng và là
 một nguồn tài nguyên thuỷ
điện lớn.

LAI CHÂU

SƠN LA

HOÀ
BÌNH

II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1. Hình tượng sông Đà :
a. Sông Đà hung bạo, dữ dằn:

TRAÏM 1

TRAÏM 2

TRAÏM 3

Trạm 1: cảnh
vách
đá
thành
bờ
sông.

Trạm 2: dòng
nước ở quãng
mặt ghềnh Hát
Lóong.

Trạm 3: những
cái hút nước.

TRAÏM 4

TRAÏM 5

Trạm 4: hình
ảnh
thác

Trạm 5: hình
ảnh
thạch

over
Tài năng miêu
tả bậc thầy

Cảnh này gợi cho em liên tưởng đến chi tiết nào?

- Cảnh đá bờ sông: dựng vách thành, chẹt lòng
sông Đà như 1 cái yết hầu

Bờ đá dựng vách thành

+Cảnh tượng này gợi em liên tưởng đến chi tiết
nào ?

II. ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

Mặt ghềnh Hát Loóng: “nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió,…
1. Bố cục
86) => Điệp từ, cấu trúc + thanh trắc liên tiếp -> dữ dội
2.

Tìm hiểu chi tiết

a.Hình tượng sông Đà
* Xuất xứ :

+Cảnh tượng này gợi em liên tưởng đến chi tiết
nào ?

- Những cái hút nước ở Tà Mường Vát:
+ như “cái giếng bê tông -> s.sánh
+ hút “Thuyền trồng ngay cây chuối….” => liên tưởng, tưởng
tượng độc đáo -> SÐ ghê gớm và độc ác, tàn nhẫn.
+ nước thở và kêu như cửa cống cái bị sặc, nước ặc ặc lên như
vừa rót dầu sôi vào -> nhân hoá.

+Cảnh tượng này gợi em liên tưởng đến chi tiết
nào ?

Thác nước

- Tiếng thác nước:
+ như oán trách, …van xin, …khiêu khích, giọng gằn
mà chế nhạo...”(187) -> nhân hoá
+ rống lên như tiếng 1 ngàn con trâu mộng đang lồng
lộn giữa rừng vầu rừng tre nứa nổ lửa -> liên tưởng
phong phú

+Cảnh tượng này gợi em liên tưởng đến chi tiết
nào ?

- Diện mạo của đá: “cả 1 chân trời đá”, hòn nào trông cũng “ngỗ
ngược”, “nhăn nhúm méo mó” (188) -> nhân hoá -> âm mưu,
thủ đoạn nham hiểm

* Tóm lại:
Sự quan sát tinh tường;
Liên tưởng, tưởng tượng;
Am hiểu nhiều lĩnh vực;
Thủ pháp so sánh, nhân
hóa…
Sông Đà

Hùng vĩ, tràn
đầy sức sống

Hung bạo, dữ
dằn như thủy
quái đang quẫy
mình, như kẻ
thù số một của
con người.

II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1. Hình tượng sông Đà :
a. Sông Đà hung bạo, dữ dằn:
b. Sông Đà thơ mộng, trữ tình:

b. Sông Đà thơ mộng, trữ tình:
- Hình dáng sông Đà nhìn từ trên cao: Con sông Đà
tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình.
=> hiền hòa, mềm mại, huyền ảo như mái tóc người
thiếu nữ kiều diễm

Sông Đà ở thượng nguồn-nhìn từ trên cao

b. Sông Đà thơ mộng, trữ tình:
- Màu sắc nước sông Đà:
Mùa xuân xanh ngọc bích; mùa thu lừ lừ chín đỏ…
=> biến đổi theo mùa, mỗi mùa có một vẻ đẹp riêng

b. Sông Đà thơ mộng, trữ tình:
- Gợi cảm :Như một cố nhân …
- Cảnh ven sông : chuồn chuồn, bươm bướm bay rợp trời;
bờ sông lặng tờ, nương ngô nhú lên mấy lá ngô non, cỏ
gianh đồi núi đang ra những búp nõn, một đàn hươu cúi
đầu ngốn búp cỏ gianh đẫm sương đêm.. .
đàn cá dầm xanh…như bạc thoi rơi .. .
=> hoang sơ, thơ mộng, nhuốm màu cổ tích…

SÔNG ĐÀ

- Gợi cảm :Như một cố nhân …

b. Sông Đà thơ mộng, trữ tình:
- Cảnh ven sông : chuồn chuồn, bươm bướm bay rợp trời;
bờ sông lặng tờ, nương ngô nhú lên mấy lá ngô non, cỏ
gianh đồi núi đang ra những búp nõn, một đàn hươu cúi
đầu ngốn búp cỏ gianh đẫm sương đêm.. .
đàn cá dầm xanh…như bạc thoi rơi .. .
=> hoang sơ, thơ mộng, nhuốm màu cổ tích…

•TL: Qua hình tượng sông Đà,
Nguyễn Tuân thể hiện:

- Tình yêu tha thiết đối với thiên
nhiên đất nước.
- Sự tài hoa, uyên bác và lịch
lãm của mình.
- Vẻ đẹp của người lao động
trong chế độ mới.

CHÀO TẠM BIỆT!
CHÚC QUÝ THẦY, CÔ GIÁO
SỨC KHỎE
CÁC EM HỌC SINH HỌC TỐT