Chúng ta sống trong một thế giới
âm thanh. Vậy âm thanh (gọi tắt
là âm) được tạo ra như thế nào?

• VẬT LÍ 7

TIẾT 10: CHỦ ĐỀ

Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?
Âm trầm, âm bổng khác nhau ở
chỗ nào?
Âm to, âm nhỏ khác nhau ở chỗ
nào?

CHỦ ĐỀ : NGUỒN ÂM
NỘI DUNG
I. Nhận biết nguồn âm
II. Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?
III. Vận dụng

CHỦ ĐỀ : NGUỒN ÂM
I. Nhận biết nguồn âm
- Âm thanh được gọi tắt là âm
- Nguồn âm là các vật phát ra âm thanh
VD: cái trống khi được gõ, chim hót, đàn đang được
gảy, động cơ xe đang hoạt động, ca sĩ đang hát..
* Lưu ý: Vật chưa phát ra âm thì không được gọi là
nguồn âm
Nguồn âm

Nguồn âm nhân tạo

Nguồn âm thiên nhiên

CHỦ ĐỀ : NGUỒN ÂM
I

Nhận biết nguồn âm

- Nguồn âm thiên nhiên:
thác
nước
chảy,
mưa
rơi,
chim
hót,
gió
Kể tên một số nguồn âm thiên nhiên
thổi, …
và
nguồn
âm
nhân
tạo
mà
em
biết?
- Nguồn âm nhân tạo:
động cơ đang hoạt động, đàn đang được
gảy, búa đang gõ xuống bàn, ca sĩ đang
hát, …

CHỦ ĐỀ : NGUỒN ÂM
I

Nhận biết nguồn âm
g
n
ố
r
T

Đàn Ghita Đàn Viôlông

Đàn tranh

Với từng loại nhạc cụ khi sử dụng ta sẽ nghe được âm thanh
khác nhau

Có sự khác biệt nào giữa mặt
trống và dây đàn khi chúng phát
ra âm và không phát ra âm?

CHỦ ĐỀ : NGUỒN ÂM
II Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?

Mỗi nhóm có 1 sợi dây chun, hãy đưa ra phương
án làm sợi dây phát ra âm thanh?
Trả lời
Sợi dây rung động
và phát ra âm thanh

CHỦ ĐỀ : NGUỒN ÂM
I Nhận biết nguồn âm
I
Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?
I
1. Thí nghiệm 1:
B1: Kéo căng sợi
dây cao su, lúc này
dây đứng yên ở vị
trí cân bằng
B2: Dùng ngón tay
bật sợi dây cao su
và lắng nghe

Làm thí nghiệm, quan sát dây cao su và lắng
nghe rồi mô tả điều mà em nhìn và nghe
được?.

Thí nghiệm 1
Kết quả: - Ta nghe thấy âm phát ra
- Nhìn thấy sợi dây cao su rung động
Nhận xét: Khi dây cao su phát ra âm thì dây
cao su rung động .

CHỦ ĐỀ : NGUỒN ÂM
I Nhận biết nguồn âm
I
Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?
I
2. Thí nghiệm 2:
Dụng cụ: Cốc thủy tinh, thìa.
Tiến hành: Dùng thìa gõ vào thành cốc thủy tinh
Làm thí nghiệm, quan sát chiếc cốc thủy tinh và
lắng nghe rồi cho biết:
? Vật nào phát ra âm?
? Vật đó có rung động không?
? Nhận biết bằng cách nào ?

CHỦ ĐỀ : NGUỒN ÂM
I Nhận biết nguồn âm
I
Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?
I
2. Thí nghiệm 2:
Dụng cụ: Cốc thủy tinh, thìa.
Tiến hành: Dùng thìa gõ vào thành cốc thủy tinh
Kết quả:
Vật phát ra âm là thành cốc
Cốc thủy tinh rung động
Đổ nước vào cốc, ta thấy nước dao động theo

Thí nghiệm 2
Nhận xét: - Cốc thủy tinh phát ra âm và
rung động.
- Sự rung động (chuyển động) qua lại
quanh vị trí cân bằng của sợi dây cao su,
thành cốc gọi là dao động.

I
I

CHỦ ĐỀ : NGUỒN ÂM
Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?

3. Thí nghiệm 3
Dụng cụ: Âm thoa, búa
cao su
Cách tiến hành: Dùng
búa cao su gõ nhẹ vào
một nhánh âm thoa và
lắng nghe âm do âm
thoa phát ra.

? Khi phát ra âm thanh âm thoa có
dao động không?
? Tìm cách kiểm tra xem khi phát
ra âm thì âm thoa dao động?

Thí nghiệm 3
Nhận xét:
- Vật phát ra âm là âm thoa
- Phương án kiểm tra vật dao động: dùng quả
cầu nhựa treo tiếp xúc với nhánh âm thoa.
Kết luận:
-Khi âm thoa phát ra âm thì nó dao động

CHỦ ĐỀ : NGUỒN ÂM

II. Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?
Qua các thí nghiệm, em nhận thấy các
nguồn âm đều có chung đặc điểm gì?
KẾT LUẬN:

Khi phát ra âm, các vật đều dao động

TÌM TÒI MỞ RỘNG
Không chỉ muỗi, nhiều loài côn trùng như ruồi,
ong cũng phát ra âm thanh khi bay. Khi bay bộ phận
nào trên cơ thể chúng dao động phát ra âm?
* Gợi
Để phòng
trừvomuỗi,
cầnmuỗi
các không
biện pháp
sử dụng
ý: Tiếng
ve của
phảikhông
từ miệng.
Thựchóa
ra
chất
vàcó
thân
với môi
trường
như:
Nạokêu
vétcủa
cống
muỗi
thểthiện
kêu bằng
miệng
những
tiếng
nórãnh,
rất nhỏ
loại
bỏ nghe
vũng được.
nước tù
chum
vại, hồ
chứa
ít khi
Âmđọng,
thanhđậy
vo kín
ve mà
ta nghe
được
là nước,
do sự
giữ
nhà
cửacủa
sạch
sẽ , muỗi
ngủ mắc
màn,.
dao
động
cánh
khi nó
bay phát ra.

BÀI 10:

NGUỒN
ÂM
Ghi nhớ

Nguồn âm là
các vật tự
phát ra âm

Khái niệm

Dao động là sự
chuyển động qua lại
vị trí cân bằng

Đặc điểm chung Khi phát ra âm
của nguồn âm các vật đều dao
động

Có 2 loại
nguồn âm

Nguồn âm
thiên nhiên

Nguồn âm
nhân tạo

VẬN DỤNG

CHỦ ĐỀ : NGUỒN ÂM
1. Âm thanh được tạo ra nhờ:
A. Nhiệt
B. Điện
C. Ánh sáng
D. Dao động

CHỦ ĐỀ : NGUỒN ÂM
2. Vật phát ra âm trong các trường hợp nào dưới
đây?
A. Khi kéo căng vật
B. Khi uốn cong vật
C. Khi nén vật
D. Khi làm vật dao động

CHỦ ĐỀ : NGUỒN ÂM
3. Khi nhạc sĩ chơi ghita, ta nghe thấy tiếng
nhạc. Vậy đâu là nguồn âm?
A. Dây đàn
B. Tay gảy dây đàn
C. Tay bấm dây đàn
D. Hộp đàn

GIAO NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
• Học thuộc ghi nhớ và làm các bài tập (sách
bài tập)
• Lấy 5 ví dụ khác về nguồn âm xung quanh
ta và chỉ ra bộ phận dao động.
• Chuẩn bị trước bài 11: Độ cao của âm

KÍNH CHÚC QUÝ THẦY
CÔ GIÁO CÙNG CÁC EM
HỌC SINH SỨC KHOẺ VÀ
HẠNH PHÚC