Thứ ba ngày 24 tháng 10 năm 2023

Khoa học

Khởi động

Em có nhận xét gì về đường đi của
ánh sáng trong hình 1 dưới đây ?

Đường đi của ánh sáng là đường thẳng.

Khám phá

Hoạt động
1:

Phân biệt
vật phát
sáng và vật
được chiếu
sáng

THẢO LUẬN NHÓM
2

Quan sát các hình dưới đây và cho biết:
- Trong hình 2a bạn An có nhìn rõ mọi vật trong phòng
không ? Để nhìn rõ mọi vật bạn phải làm gì? Vì sao?
- Vật nào trong hình là vật phát sáng, vật nào là vật được
chiếu sáng?

Quan sát các hình dưới đây và cho biết :
- Chúng ta có thể nhìn rõ cảnh vật trong hình 3a hay hình 3b?
Vì sao?
- Vật nào trong hình là vật phát sáng, vật nào là vật được chiếu sáng

CHIA
SẺ

- Trong hình 2a bạn An không nhìn rõ mọi vật trong phòng
- Để nhìn rõ mọi vật bạn phải bật đèn phòng lên. Vì khi đó có
ánh sáng sẽ nhìn rõ mọi vật xung quanh.
- Vật phát sáng là bóng đèn, vật được chiếu sáng là đồ vật
trong phòng

CHIA
SẺ

- Chúng ta có thể nhìn rõ cảnh vật trong hình hình 3b . Vì cảnh
vật trong hình được chiếu sáng.
- Vật phát sáng là mặt trời vật được chiếu sáng là cảnh vật xung
quanh ( cánh đồng lúa , ngôi nhà, cây cối...).

Ví dụ về nguồn sáng trong tự nhiên

KẾT LUẬN

Chúng ta chỉ có thể nhìn thấy vật khi có ánh sáng
phát ra từ vật hoặc khi vật được chiếu sáng.

Hoạt động 2

Tìm một số
vật phát
sáng và vật
được chiếu
sáng trong

THẢO LUẬN NHÓM 4

PHIẾU HỌC TẬP 1
- Kể tên một số vật phát sáng và vật được chiếu sáng
trong lớp học của em:
Vật phát sáng

..............................................................

Vật chiếu sáng

..............................................................

- Chúng ta làm thế nào để kiểm chứng (biết) được một vật có khả năng tự phát
sáng hay được chiếu sáng?

PHIẾU HỌC TẬP 1
- Kể tên một số vật phát sáng và vật được chiếu sáng
trong lớp học của em:
Vật phát sáng
Vật chiếu sáng

Mặt trời, bóng đèn điện
Bảng, bàn ghế, sách vở, khẩu hiệu,
tủ, cửa, …

Chúng ta làm thế nào để có thể kiểm chứng là một vật
có khả năng tự phát sáng hay được chiếu sáng ?

Để có thể kiểm chứng một vật có khả năng tự phát sáng hay
được chiếu sáng, chúng ta đặt vật này vào một phòng tối:
+ Nếu ta không thể nhìn thấy vật thì vật này là vật được
chiếu sáng
+ Nếu ta nhìn thấy vật thì vật này là vật phát sáng

KẾT LUẬN

Có những vật tự phát sáng và có những vật
được chiếu sáng. Ta chỉ thấy được những
vật tự sáng phát và những vật được chiếu
sáng.

Hoạt động 3

Vật cho
ánh sáng
truyền qua
và vật cản

- Ánh sáng sẽ truyền qua được cuốn sách
hay tấm kính trong?
- Hãy đề xuất cách thực hiện thí nghiệm để
kiểm chứng dự đoán của em.

Bố trí và thực hành thí nghiệm để trả lời câu hỏi
Chuẩn bị: Một tấm kính trong, một cuốn sách, một
đèn pin.
Thực hiện:
-Chiếu đèn pin để tạo vệt sáng trên mặt bàn.
- Lần lượt lấy tấm kính và cuốn sách chắn trước
đèn pin (hình 4a và 4b).
Thảo luận:
- Khi dùng tấm kính chắn trước đèn pin, em thấy gì
trên mặt bàn? Vì sao?
- Điều gì xảy ra khi dùng cuốn sách chắn trước đèn
pin?
- Kết luận được gì về sự truyền của ánh sáng qua
tấm kính và qua cuốn sách?

Thảo luận:
- Khi dùng tấm kính chắn trước đèn pin, em
thấy gì trên mặt bàn? Vì sao?
- Khi dùng tấp kính chắn trước đèn pin, em
thấy ánh sáng xuyên qua tâm kính chiếu trên
mặt bàn vì ánh sáng chiếu qua được vật
trong suốt như tấm kính.
- Điều gì xảy ra khi dùng cuốn sách chắn trước đèn
pin?
- Khi dùng cuốn sách chắn trước đèn pin thì
ta không còn thấy ánh sáng chiếu trên mặt
bàn nữa.

Em kết luận được gì về sự truyền của ánh
sáng qua tấm kính và qua cuốn sách?

Ánh sáng truyền qua được
những vật, chất trong suốt như
tấm kính, thủy tính còn không
truyền qua được quyển sách.

KẾT LUẬN
Vật cản ánh sáng không cho ta thấy phía
sau vật. Vật cho ánh sáng truyền qua cho ta
thấy phía sau vật.

THẢO LUẬN NHÓM 2

PHIẾU HỌC TẬP 2
Ghi Có hoặc Không vào ô trống trong bảng sau:
Đồ vật hoặc chất

Cho ánh sáng
truyền qua

Bức tường gạch

Không

Kính trong
Nước trong
Mảnh gỗ

Cản ánh sáng
Có

PHIẾU HỌC TẬP 2
Ghi Có hoặc Không vào ô trống trong bảng sau:
Đồ vật hoặc chất

Cho ánh sáng
truyền qua

Bức tường gạch

Không

Có

Kính trong

Có

Không

Nước trong

Có

Không

Không

Có

Mảnh gỗ

Cản ánh sáng

- Vì sao ta có thể nhìn thấy những ngôi sao lấp
lánh trên bầu trời vào những đêm bầu trời trong
và không có mây?

- Ta có thể nhìn thấy những ngôi sao lấp
lánh trên bầu trời vào những đêm bầu
trời trong và không có mây vì không khí
cho ánh sáng truyền qua.

- Vì sao vào ban ngày, mặc dù trời sáng nhưng
đôi khi ta không nhìn thấy Mặt Trời ?

- Vào ban ngày, mặc dù trời sáng nhưng đôi
khi ta không nhìn thấy Mặt Trời, vì ánh sáng
mặt trời bị cản bởi những đám mây.

KẾT LUẬN

Vật cản ánh sáng là bức tường gạch, mảnh
gỗ, mây. Vật cho ánh sáng truyền qua là
kính trong, nước trong, không khí trong.

Hoạt động Vận
dụng

Đố em

- Rèm cửa thường được dùng để làm
gì?

- Rèm cửa thường được làm bằng vải.
Vải là chất không cho ánh sáng truyền
qua nên giúp che bớt ánh sáng.

- Bể nuôi cá cảnh thường được
làm bằng gì ? Vì sao?

- Bể nuôi cá thường làm bằng kính
trong suốt để có thể quan sát cá và
cảnh vật ở bên trong.

KẾT LUẬN
Những vật cản ánh sáng hoặc cho ánh sáng truyền
qua có nhiều ứng dụng hữu ích trong đời sống. Tuỳ
từng trường hợp và nhu cầu mà con người sử dụng
vật cho ánh sáng truyền qua và vật cản ánh sáng sao
cho hợp lý.

- Ta nhìn thấy được một vật khi nào?
• Ta nhìn thấy được một vật khi vật này phát sáng hoặc được chiếu
sáng. Mặt Trời, bóng đèn, ngọn lửa của nến (đèn cầy),... là các vật phát
sáng. Vật được chiếu sáng khi nhận được ánh sáng chiếu đến.
- Ánh sáng truyền qua được những chất như thế nào?
• Ánh sáng truyền qua được những chất trong suốt như thuỷ tinh,
nước trong, không khí sạch,... Những vật cản ánh sáng như bức tường
gạch, miếng gỗ,... không cho ánh sáng truyền qua.

Em đã học
được:
• Ta nhìn thấy được một vật khi vật này phát sáng hoặc được chiếu
sáng. Mặt Trời, bóng đèn, ngọn lửa của nến (đèn cầy),... là các vật phát
sáng. Vật được chiếu sáng khi nhận được ánh sáng chiếu đến.
• Ánh sáng truyền qua được những chất trong suốt như thuỷ tinh,
nước trong, không khí sạch,... Những vật cản ánh sáng như bức tường
gạch, miếng gỗ,... không cho ánh sáng truyền qua.

Hoạt động nối
tiếp
- Về nhà em hãy tìm thêm các ví dụ về:
vật phát sáng, vật được chiếu sáng, vật
cản ánh sáng, vật cho ánh sáng truyền
qua có ở xung quanh em!

Giáo viên: Trần Công
Hiến

Tạm biệt các em,
hẹn gặp lại!