Nguyễn Đình chiểu - tấm gương yêu nước, biểu tượng đẹp của tâm hồn và bản sắc văn hoá dân tộc
Nguyễn Đình chiểu là một nhà thơ lớn,một danh nhân văn hoá của dân tộc. Cuộc đời và văn chương của nhà thơ mù , đã cuốn hút, làm say mê bao thế hệ người việt nam và nước ngoài.
Tác gia Nguyễn Đình Chiểu
(1822-1888)
I/ Cuộc đời
Những sự kiện lớn trong cuộc đời Đồ Chiểu có ảnh hưởng đến sáng tác của nhà thơ.
+ Năm 1833 (11 tuổi) ra học ở Huế
+ Năm 1843 (21 tuổi) thi đậu tú tài ở Gia Định
+ Năm 1849 (25 tuổi) ra Huế chuẩn bị thi tiếp được tin mẹ mất. Trên đường trở về chịu tang mẹ, phần vì đau ốm phần vì khóc thương mẹ nên bị mù cả hai mắt.
+ Sau đó học nghề thuốc về quê vừa dạy học vừa bốc thuốc.

Tác gia Nguyễn Đình Chiểu
(1822-1888)
+ Năm 1854 (34 tuổi) có gia đình
+ Năm 1859 khi TDP chiếm thành Gia Định Nguyễn Đình Chiểu về sống quê vợ
+ Năm 1862 lui về sống ở Ba Tri, tỉnh Bến Tre, tiếp tục dạy học làm thuốc
+ Ông mất ngày 3-7-1888
Đặc điểm về con người nhà thơ:
+Là người con hiếu thảo rất thương mẹ (ông là con mẹ thứ)
Tác gia Nguyễn Đình Chiểu
(1822-1888)
+ Là người có nghị lực, thông minh : mù cả hai mắt nhưng vẫn bốc thuốc, dạy học và sáng tác thơ văn.
+ Là người hết lòng với nước (Trung quân), với dân, một nhà nho tiết tháo, một chiến sĩ yêu nước

Tác gia Nguyễn Đình Chiểu
(1822-1888)
II/ Sự nghiệp văn học
Quan niệm sáng tác
+ Dùng văn chương để ca ngợi đạo lí, đấu tramh cái ác-> văn chương gắn với đạo đức, chính trị, gắn với mục đích giáo huấn
+ Phải ngụ ý khen chê công bằng
+ Văn chương phải sáng tạo, thể hiện cái đẹp
+ Ghét lối văn gò bó, khuôn sáo
2. Giá trị nội dung và nghệ thuật
Nội dung - Thể hiện tấm lòng yêu nước thương dân
*Giai đoạn trước khi TDP xâm lược

Tác gia Nguyễn Đình Chiểu
(1822-1888)
Tác phẩm tiêu biểu:
+ "Truyện Lục Vân Tiên"
Vân Tiên : hiếu thảo, có lí tưởng, sẵn sàng quên Nhằm ca ngợi những phẩm chất sáng ngời của lục mình để cứu dân, chung thuỷ trong tình yêu, ngay thẳng chính trực. Đồng thời lên án những con người bất nhân bất nghĩa
+ "Dương Từ - Hà Mậu"=> thể hiện tinh thần chuộng đạo lí
Tác gia Nguyễn Đình Chiểu
(1822-1888)
Giai đoạn sau khi TDP xâm lược
Nội dung sáng tác của Nguyễn đình Chiểu chuyển sang lên án mạnh mẽ quân xâm lược, phê phán triều đình nhu nhược, ca ngợi tinh thần nghĩa khí và những tấm gương chiến đấu của nhân dân. Ngòi bút của ông gắn bó với cuộc sống của người dân mất nứơc.
+ "Chạy Giặc" -> nổi xót thương của nhà thơ trước cảnh nước mất nhà tan "Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy
Mất ổ đàn chim dáo dác bay"
Tác gia Nguyễn Đình Chiểu
(1822-1888)
+ "Xúc Cảnh" -> vừa thể hiện sự oán trách triều đình , cũng mong ngóng sự đứng lên để bảo vệ bờ cõi, bảo vệ nhân dân. "Hoa cỏ ngùi ngùi ngống gió đông
Chúa xuân đâu hỡi có hay không
.............
Nắng sương nay há đội trơi chung
Chừng nào thánh đế ân soi thấu
Một trận mưa nhuần rửa níu sông"
Tác gia Nguyễn Đình Chiểu
(1822-1888)
+ "Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc"
b. Nghệ thuật
Nghệ thuật thơ văn Nguyễn Đình Chiểu rất điêu luyện :
+ Ngôn từ mộc mạc mà chỉnh tề, chính xác, giàu sức gợi cảm, thơ Đường luật lời lẽ trang nhã trau chuốt mang vẽ đẹp cổ điển.(Xúc Cảnh)
+ Hình ảnh: tài lựa chọn những chi tiết điển hình để dựng hình tượng..
+ Thể Loại: Thơ trường thiên (Lục Vân Tiên- 2082 câu; Dương Từ -Hà Mậu - 3456 câu)
Tác gia Nguyễn Đình Chiểu
(1822-1888)
+ Đậm chất dân gian
III/ Kết Luận
Nguyễn Đình Chiểu là nhà nho tiết tháo, yêu nước. Thơ văn của ông đứng hẳn về phía nhân dân , chính nghĩa.
Sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Đình Chiểu đã có những đóng góp xuất sắc cho nền văn học nước nhà ở nhiều phương diện: đi đầu trong việc sử dụng chữ Nôm để sáng tác; là nhà văn lần đầu tiên xây dựng thành công về hình tượng người nghĩa sĩ nông dân trong văn học nước nhà..

Hướng dẫn thực hiện bài tập nâng cao