ĐẤU TRƯỜNG 30

LUẬT CHƠI
- 7 câu hỏi trắc nghiệm.
+ Ở mỗi câu, các em có 15 giây để suy
nghĩ và ghi đáp án A/B/C/D vào giấy
nháp.
+ Giáo viên công bố đáp án sau mỗi câu:
- Học sinh trả lời đúng được tiếp tục
đứng để bước vào câu tiếp theo.
- Học sinh trả lời sai ngồi xuống và trở
thành khán giả của đấu trường.
+ Sau khi hoàn thành 7 câu hỏi, những
học sinh vẫn còn đứng sẽ được 10 điểm
thưởng

Nhiễm sắc thể phân bố ở đâu
trong tế bào?

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
A

Nhân tế bào

B

Tế bào chất

C

Màng tế bào

D

Thành tế bào

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Nhiễm sắc thể được cấu tạo
bởi những thành phần nào
dưới đây?

A

RNA và glucose

B

DNA và ribosome

C

DNA và protein histone

D

RNA và lipid

NST chỉ quan sát rõ nhất dưới
kính hiển vi ở:

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
A

Kì đầu

B

Kì giữa của phân bào

C

Kì cuối

D

Kì trung gian

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Tâm động của NST có chức
năng:

A

Chứa thông tin di truyền

B

Gắn NST với thoi phân bào

C

Quy định màu sắc tế bào

D

Quy định hình dạng NST

5

Một NST kép gồm:
15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

A

1 cromatid

B

2 cromatid chị em

C

2 RNA và protein

D

2 chuỗi polypeptide

6

C

1
2
3

D

4

A
B

Bộ NST lưỡng bội chứa bao
nhiêu NST của mỗi cặp NST
tương đồng?

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

7

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Điều gì giúp cơ thể chúng ta
lớn lên từ khi sinh ra đến
lúc trưởng thành?

A

Tế bào to lên mãi

B

Cơ quan mới tự xuất hiện

C

Tế bào phân chia tạo nhiều tế bào mới

D

Chất dinh dưỡng biến thành cơ quan

Có những thành phần chính nào của tế bào tham gia
vào nguyên phân?
Nhân con

Trung thể

Màng nhân

Thoi vô sắc

Tâm động

Nhiễm sắc thể

Hoạt động nhóm( 2 bàn 1 nhóm - 5')
Hoàn thành nội dung bảng sau:
Nội dung
Diễn ra ở loại tế bào
Số NST trong tế bào mẹ
Các giai đoạn của quá trình nguyên
phân
Hoạt động xảy ra trước khi phân
chia tế bào

Nguyên phân
 
 
 
 

Các kì của quá trình phân chia nhân  
Số tế bào con tạo ra
 
Số lượng NST trong tế bào con

 

N1

N8

VÒNG QUAY
MAY MẮN
N7

N2

N6

N3
N4

N5

QUAY

Nội dung
Diễn ra ở loại tế bào
Số NST trong tế bào mẹ
Các giai đoạn của quá trình
nguyên phân
Hoạt động xảy ra trước khi
phân chia tế bào
Các kì của quá trình phân
chia nhân
Số tế bào con tạo ra

Nguyên phân
 Tế bào sinh dưỡng và tế bào sinh

sản đang ở giai đoạn sinh trưởng
  4NST đơn ( 2n = 4) ( 2n NST đơn)

 Phân chia nhân, phân chia tế bào
chất.

 NST nhân đôi tạo thành NST kép
 Kì đầu, kì giữa, kì sau, kì cuối
  2 tế bào con

Số lượng NST trong tế bào   4 NST đơn ( 2n =4) ( 2n NST đơn)
con

Hình 43.1. Sơ đồ quá trình nguyên phân ở tế bào động vật

So sánh
Từ
một tếbộbào
NST
mẹ,
ở qua
các
tế
một
bào
con
nguyên
với bộphân
NST ở
Nguyên
phân
làlần
gì?
tạobào
tế
ra bao
mẹ?nhiêu tế bào con?

Quá trình nguyên phân diễn ra qua hai giai
đoạn
Phân chia nhân

Phân chia tế bào chất
Diễn ra đồng thời với kì

Kì đầu

Kì giữa

Kì sau

Kì cuối

cuối của phân chia nhân.

Kì cuối

Thảo luận cặp đôi ( 1 bàn là 1 nhóm- 3')
Lựa chọn các thông tin gợi ý để hoàn thành bảng về hoạt động chính của NST trong các kì của nguyên phân

Các kì của nguyên phân

1- Kì đầu

Hoạt động của
NST

Gợi ý

A. Các NST kép co ngắn cực
đại, xếp thành 1 hàng ở mặt
phẳng xích đạo của thoi phân
bào

2- Kì giữa

B. NST đơn trong từng NST kép
tách nhau ra ở tâm động và di
chuyển về 2 cực của tế bào

3- Kì sau

C. Các NST đơn trong 2 tế bào
con nằm gọn trong nhân mới và
dãn xoắn

4- Kì cuối

D. Các NST kép bắt đầu co
ngắn, tâm động đính vào thoi
phân bào

Thảo luận cặp đôi ( 1 bàn là 1 nhóm- 2')
Lựa chọn các thông tin gợi ý để hoàn thành bảng về hoạt động chính của NST trong các kì của nguyên phân

Các kì của nguyên phân

1- Kì đầu

2- Kì giữa

3- Kì sau

4- Kì cuối

Hoạt động của
NST

D

Gợi ý

A. Các NST kép co ngắn cực
đại, xếp thành 1 hàng ở mặt
phẳng xích đạo của thoi phân
bào

A

B. NST đơn trong từng NST kép
tách nhau ra ở tâm động và di
chuyển về 2 cực của tế bào

B

C. Các NST đơn trong 2 tế bào
con nằm gọn trong nhân mới và
dãn xoắn

C

D. Các NST kép bắt đầu co
ngắn, sắp xếp lộn xộn, tâm động
đính vào thoi phân bào

Các kì của nguyên phân

Hoạt động của NST

1- Kì đầu

2- Kì giữa

3- Kì sau

4- Kì cuối

Số lượng NST trong tế
bào

D. Các NST kép bắt đầu co
ngắn, tâm động đính vào thoi
phân bào

2n NST kép

A. Các NST kép co ngắn cực
đại, xếp thành 1 hàng ở mặt
phẳng xích đạo của thoi phân
bào

2n NST kép

B. NST đơn trong từng NST
kép tách nhau ra ở tâm động
và di chuyển về 2 cực của tế
bào

4n NST đơn

C. Các NST đơn trong 2 tế
bào con nằm gọn trong nhân
mới và dãn xoắn

2n NST đơn

Tại sao số NST trong tế bào con lại bằng số
NST trong tế bào mẹ?
Vì trong quá trình nguyên phân, nhiễm sắc thể (NST)
được nhân đôi rồi phân chia đồng đều cho hai tế bào con.
Cụ thể:
+ Trước khi phân chia, mỗi NST tự nhân đôi tạo thành 2
cromatit giống hệt nhau.
+ Trong kì sau, các cromatit tách nhau và di chuyển về
hai cực tế bào một cách đồng đều và chính xác.
+ Khi tế bào mẹ tách thành hai tế bào con, mỗi tế bào con
nhận đúng 1 cromatit của mỗi NST, nên số lượng và bộ
NST giữ nguyên như tế bào mẹ.

Nêu thêm ví dụ về nguyên phân xảy ra ở thực vật và
động vật mà em biết?

Nguyên phân diễn ra mạnh ở đỉnh chồi

Đuôi tái sinh nhờ quá trình

và đỉnh rễ làm cây cao lên, rễ dài ra

nguyên phân ở thạch sùng

1
Nêu ý nghĩa của
nguyên phân trong các
hình dưới đây?

2

Thủy tức

3

Bộ NST giống nhau ở các tế bào con hình thành sau
nguyên phân có ý nghĩa gì về mặt di truyền?
- Duy trì ổn định vật chất di truyền qua các thế hệ tế bào

Nhờ nguyên phân, số lượng và cấu trúc NST
được bảo toàn từ tế bào mẹ → tế bào con.
Điều này giúp đảm bảo đặc trưng di truyền
của loài không bị thay đổi qua mỗi lần phân
bào.

Ý nghĩa thực tiễn: Là cơ sở khoa học cho
các phương pháp nhân giống vô tính trong nông
nghiệp như giâm, chiết, ghép cành, nuôi cấy mô

Giâm cành

Ghép mắt

Tại sao từ một quả trứng
gà ban đầu chỉ chứa một tế
bào hợp tử, sau thời gian
được gà mẹ ấp sẽ nở ra một
gà con gồm hàng tỉ tế bào?
Thông qua nguyên phân, kết
hợp với sự biệt hóa tế bào đã
hình thành các mô, cơ quan, hệ
cơ quan tạo nên một cơ thể gà
con hoàn chỉnh gồm hàng tỉ tế
bào.

Trò chơi: “Đấu trường nguyên phân?”
- Luật chơi:
+ Học sinh sử dụng điện thoại cá nhân, truy cập vào
đấu trường trên Quizizz do giáo viên cung cấp.
+ Trò chơi gồm 10 câu hỏi, mỗi câu có 1 đáp án đúng.
+ Mỗi câu hỏi có 20 giây để suy nghĩ và lựa chọn đáp
án.
+ Kết thúc đấu trường với bao nhiêu câu đúng các em
sẽ được bấy nhiêu điểm, bạn nhanh nhất và cao điểm
nhất sẽ được thêm 1 phần quà.

Hướng dẫn học ở nhà
Tìm kiếm thông tin, liên hệ bài học, trả lời 2
câu hỏi:
Câu 1. Vì sao trẻ em lớn nhanh hơn người
lớn?
Câu 2. Vì sao trong nông nghiệp người ta chọn
giống có tốc độ nguyên phân cao?

Hoàn thành bảng sau về giảm phân:
Nội dung

Giảm phân

Diễn ra ở loại tế bào

 

Số NST trong tế bào mẹ

 

Các giai đoạn
Hoạt động xảy ra trước khi phân chia
tế bào
Các kì của quá trình phân chia

 
 

Số tế bào con tạo ra
Số lượng NST trong tế bào con

 
 

 

Tìm hiểu diễn biến của NST trong các kì của giảm phân.