Daïy toát

Hoïc toát

KHOA HỌC TỰ NHIÊN 7
CHỦ ĐỀ 1. NGUYÊN TỬ - NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC – SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYỀN TỐ HOÁ HỌC
BÀI 2. NGUYÊN TỬ

I. Mô hình nguyên tử Rutherford – Bohr:
Ruột bút chì 0,5 mm

Tế bào máu 10-5 m có độ phóng đại 1000 lần

Hạt bụi trong không khí

5 x 10-6 – 1 000 x 10-6 m

Vi khuẩn 10 -6 có độ phóng đại x 30 000 lần

Những đối tượng nào trong Hình 2.1 ta có thể quan sát bằng mắt thường? Bằng kính lúp? Bằng kính hiển vi?

Hình 2.1

Kính lúp: quan sát đối tượng mắt thường có thể thấy nhưng rất khó quan sát.
Kính hiển vi: để quan sát đối tượng mà mắt thường không thể nhìn thấy.
Ruột bút chì 0,5 mm

Tế bào máu 10-5 m có độ phóng đại 1000 lần

Hạt bụi trong không khí

5 x 10-6 – 1 000 x 10-6 m

Vi khuẩn 10 -6 có độ phóng đại x 30 000 lần

Mắt thường

Kính lúp

Kính hiển vi:

Kính hiển vi: Các chất được cấu tạo từ những quả cầu liên kết với nhau
Quan sát Hình 2.2, em hãy cho biết khí oxygen, sắt và than chì có đặc điểm chung gì về cấu tạo?

Các chất được cấu tạo từ những quả cầu liên kết với nhau
Các chất được tạo nên từ những hạt vô cùng nhỏ gọi là nguyên tử.
* Các chất được tạo nên từ những hạt vô cùng nhỏ gọi là nguyên tử.
Cầu Long Biên
Nhà triết học cổ Hy Lạp Democritos(460-370 TCN).
BÀI 2. NGUYÊN TỬ

I. Mô hình nguyên tử Rutherford – Bohr:

- Nguyên tử có kích thước vô cùng nhỏ tạo nên các chất.

Khái quát về mô hình nguyên tử
Mô hình Rutherford
Hình 2.4. Mô hình nguyên tử của Rutherford

Theo Rutherford - Bohr, nguyên tử

được cấu tạo như thế nào?

Mô hình Rutherford – Bohr
Hình 2.4. Mô hình nguyên tử của Rutherford

Hạt nhân

Electron
- Nguyên tử gồm :

+ Hạt nhân:

+ Vỏ:

tạo bởi một hay nhiều electron (kí hiệu là e), mang điện tích âm, mỗi e mang 1 đơn vị điện tích âm, quy ước -1

chứa các hạt proton (kí hiệu là p) mang điện tích dương, mỗi p mang 1 đơn vị điện tích dương, quy ước +1

Hạt nhân

Electron Có trị số bằng nhau nhưng trái dấu
Số p = Số e

-

+

Trong hạt nhân nguyên tử, điện tích hạt nhân bằng tổng điện tích của các hạt proton trong nguyên tử, số đơn vị điện tích hạt nhân bằng số proton của nguyên tử.
Ví dụ
Điện tích hạt nhân
Số đơn vị điện tích hạt nhân

7p

+7

7

Giải
Nguyên tử nitrogen

Nguyên tử potassium
Điện tích hạt nhân nguyên tử
Lớp electron
Electron trên mỗi lớp
Quan sát Hình 2.5, hãy cho biết nguyên tử nitrogen và potassium có bao nhiêu:

a. điện tích hạt nhân nguyên tử.

b. lớp electron.

c. electron trên mỗi lớp

+7

2

2/ 5

+19

4

2/8/8/1

Dựa trên mô hình Rutherford theo Niels Bohr
Hạt neutron
Tại sao các nguyên tử trung hoà về điện?
Nguyên tử có sự trung hòa về điện là vì: - Nguyên tử được cấu tạo bởi vỏ (các electron) mang điện tích âm và hạt nhân (các proton) mang điện tích dương và nơtron không mang điện tích. - Ngoài ra, điện tích của các hạt electron và các hạt nơtron có cùng trị số.
BÀI 2. NGUYÊN TỬ

I. Mô hình nguyên tử Rutherford – Bohr:

* Khái quát về mô hình nguyên tử Rutherford – Bohr

- Trong nguyên tử, các electron ở vỏ được sắp xếp thành từng lớp và chuyển động xung quanh hạt nhân theo những quỹ đạo tương tự như các hành tinh quay quanh Mặt Trời.

- Nguyên tử trung hòa về điện: Trong nguyên tử, số proton bằng số electron.

- Nguyên tử có kích thước vô cùng nhỏ tạo nên các chất.

LUYỆN TẬP
Cho biết các thành phần cấu tạo nên nguyên tử trong hình minh hoạ sau:

electron

Hạt nhân

neutron

proton

vỏ electron

Quan sát Hình 2.6, hãy hoàn thành bảng sau:
Số đơn vị điện tích hạt nhân

Số proton

Số electron trong nguyên tử

Số electron ở lớp ngoài cùng
?

?

?

?
Để lớp electron ngoài cùng của nguyên tử oxygen có đủ số electron tối đa thì cần thêm bao nhiêu electron?

+8

8

8

6

2 electron lớp ngài cùng
BÀI 2. NGUYÊN TỬ

I. Mô hình nguyên tử Rutherford – Bohr:

* Khái quát về mô hình nguyên tử Rutherford – Bohr

- Trong nguyên tử, các electron ở vỏ được sắp xếp thành từng lớp và chuyển động xung quanh hạt nhân theo những quỹ đạo tương tự như các hành tinh quay quanh Mặt Trời.

- Nguyên tử trung hòa về điện: Trong nguyên tử, số proton bằng số electron.

- Nguyên tử có kích thước vô cùng nhỏ tạo nên các chất.

II. Khối lượng nguyên tử: 2. KHỐI LƯỢNG NGUYÊN TỬ:
Chứa 50 x 1021 (Năm mươi nghìn tỉ tỉ) Nguyên tử Carbon
Khối lượng 1 nguyên tử C = 1,9926 x 10-23 gam

1g Carbon

Khối lượng nguyên tử = m(p) + m(e) + m(n)
Vì sao người ta thường sử dụng amu làm đơn vị khối lượng nguyên tử?

khối lượng nguyên tử rất nhỏ, nên đo bằng đơn vị amu

1 amu = ? g

1 amu = 1,6605 x 10-24 gam
m (p) = m(n) = 1amu

m (e) = 0,00055 amu(rất nhỏ)

Khối lượng hạt nhân là khối lượng của nguyên tử

Có 1p trong hạt nhân

* Khối lượng nguyên tử = 1amu
Có 6p và 6n trong hạt nhân

* Khối lượng nguyên tử là: 6 amu + 6 amu = 12 amu
Quan sát mô hình dưới đây, cho biết số proton, số electron và xác định khối lượng nguyên tử magnesium (biết số neutron bằng 12).

Mô hình nguyên tử magnesium (Mg)

Số p = 12, số e = 12

Khối lượng nguyên tử:

12 amu + 12amu = 24 amu
BÀI 2. NGUYÊN TỬ

I. Mô hình nguyên tử Rutherford – Bohr:

* Khái quát về mô hình nguyên tử Rutherford – Bohr

- Trong nguyên tử, các electron ở vỏ được sắp xếp thành từng lớp và chuyển động xung quanh hạt nhân theo những quỹ đạo tương tự như các hành tinh quay quanh Mặt Trời.

- Nguyên tử trung hòa về điện: Trong nguyên tử, số proton bằng số electron.

- Nguyên tử có kích thước vô cùng nhỏ tạo nên các chất.

II. Khối lượng nguyên tử:

- Khối lượng nguyên tử là khối lượng của một nguyên tử (rất nhỏ), được tính theo đơn vị quốc tế amu.

- 1 amu = 1,6605 x 10-24 gam

- Khối lượng 1 nguyên tử C = 1,9926 x 10-23 gam= 12 amu

III. Vận dụng:

Bài 1/17. Em hãy điền vào chỗ trống các từ, cụm từ thích hợp sau để được câu hoàn chỉnh:
Bài 1/17. Em hãy điền vào chỗ trống các từ, cụm từ thích hợp sau để được câu hoàn chỉnh:
chuyển động

các electron

hạt nhân

điện tích dương

trung hòa về điện
vỏ nguyên tử

điện tích âm

vô cùng nhỏ

sắp xếp
Nguyên tử là hạt ….(1) và …(2)….. Theo Rutherford - Bohr, nguyên tử có cấu tạo gồm 2 phần là …..(3)….. (mang …(4)….và …(5)… tạo bởi …(6)… mang …(7)…). Trong nguyên tử, các electron …(8) …. xung quanh hạt nhân và ..(9)… thành từng lớp.
*vô cùng nhỏ; * trung hoà về điện; *hạt nhân; * điện tích dương; *lớp vỏ; * electron; * điện tích âm; * chuyển động; * sắp xếp.
BÀI 2. NGUYÊN TỬ

I Mô hình nguyên tử Rutherford - Bohr

II. Khối lượng nguyên tử:

III. Vận dụng

*vô cùng nhỏ; * trung hoà về điện; *hạt nhân; * điện tích dương; *lớp vỏ; * electron; * điện tích âm; * chuyển động; * sắp xếp.
Bài 1/17 SGK

Bài 2/17 SGK

Vì sao nói khối lượng hạt nhân được coi là khối lượng nguyên tử?
Vì sao nói khối lượng hạt nhân được coi là khối lượng nguyên tử?
Vì Proton và neutron có cùng khối lượng (gần bằng 1 amu), còn electron có khối lượng rất bé (chỉ bằng khoảng 0,00055 amu), nhỏ hơn rất nhiều lần so với khối lượng của proton và neutron. Do đó, ta có thể xem khối lượng của hạt nhân là khối lượng của nguyên tử.
BÀI 2. NGUYÊN TỬ

I Mô hình nguyên tử Rutherford - Bohr

II. Khối lượng nguyên tử:

III. Vận dụng:

*vô cùng nhỏ; * trung hoà về điện; *hạt nhân; * điện tích dương; *lớp vỏ; * electron; * điện tích âm; * chuyển động; * sắp xếp.
Bài 1/17 SGK

Bài 2/17 SGK

Vì Proton và neutron có cùng khối

lượng (gần bằng 1 amu), còn

electron có khối lượng rất bé (chỉ

bằng khoảng 0,00055 amu), nhỏ

hơn rất nhiều lần so với khối lượng

của proton và neutron. Do đó, ta có

thể xem khối lượng của hạt nhân là

khối lượng của nguyên tử.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học bài.

- Làm bài tập SBT.

- Xem và chuẩn bị bài 3 SGK Tr18.