8l4 KHÓA 3
8l2 KHÓA 3
224ml= 0,224l
Ở điều kiện tiêu chuẩn (00 C, 1atm), 22,4l hidro có số phân tử là : 6,02x1023
Vậy 0,224l khí hidro có: (6,02.1023x 0,224) : 22,4= 6,02.1021 phân tử hidro
Độ dài của số phân tử này khi xếp khít nhau là:
0,00000023mm x6,02.1021=1,3846x1015mm=1,3846.1012m
= 1.384.600.000.000m
KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Các chất được cấu tạo như thế nào?
Các chất được cấu tạo từ những hạt riêng biệt gọi là nguyên tử, phân tử. Giữa chúng có khoảng cách .
2. Hãy mô tả một hiện tượng chứng tỏ giữa các nguyên tử, phân tử có khoảng cách.
Khi thả một cục đường vào nước rồi khuấy lên, đường tan và nước có vị ngọt vì các phân tử đường và nước xen lẫn vào khoảng trống của nhau làm nước đường có vị ngọt .
*4. Tại sao khi muối dưa, muối có thể thấm vào các cọng dưa và lá dưa?
Khi ngâm dưa vào nước muối, các phân tử nước muối đã xen lẫn vào khoảng trống của các phân tử dưa làm các cọng dưa và lá dưa có vị mặn .
Khi nhỏ một giọt nước màu vào trong nước, dù không khuấy lên, một lúc sau nước sẽ có màu mực. Hiện tượng này được giải thích như thế nào?
NỘI DUNG CHÍNH
Bài 20. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
Bài 20. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN?
Hãy tưởng tượng giữa sân có quả bóng khổng lồ và có rất nhiều học sinh xô đẩy quả bóng từ mọi phía. Do những xô đẩy này không cân bằng nên làm cho quả bóng lúc bay lên khi rơi xuống, lúc sang trái, khi sang phải.
Trò chơi này liên quan đến tính chất quan trọng của nguyên tử, phân tử mà chúng ta sẽ nghiên cứu trong bài hôm nay.
Bài 20. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
I – THÍ NGHIỆM BƠ-RAO
 Năm 1827 nhà bác học Bơ-rao (người Anh), khi quan sát các hạt phấn hoa trong nước bằng kính hiển vi đã phát hiện thấy chúng chuyền động không ngừng về mọi phía ( dù chúng không phải là cơ thể sống) .
Chuyển động của các hạt phấn hoa trong nước.
I - Thí nghiệm Bơ-rao
Hạt phấn hoa
Hình 20.2. Chuyển động của hạt phấn hoa trong thí nghiệm của Bơ-rao.
Bài 20. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
Quan sát các hạt phấn hoa trong nước thấy chúng chuyển động không ngừng về mọi phía.
Người ta cũng quan sát được chuyển động tương tự của các hạt khói bụi trong không khí ( đặc biệt nếu nhìn trong một luồng sáng mạnh chiếu qua khe cửa sổ trong một phòng tối….)
Chuyển động hỗn loạn không ngừng của các hạt rất nhỏ trong chất lỏng hay chất khí được gọi là chuyển động BROWN )
Bài 20. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN

 Các em hãy thử giải thích chuyển động của các hạt phấn hoa trong thí nghiệm của Bơ-rao bằng cách dùng sự tương tự giữa chuyển động của các hạt phấn hoa với chuyển động của quả bóng ở phần mở bài.
II – CÁC NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG KHÔNG NGỪNG
+C1: Qủa bóng tương tự với hạt nào trong thí nghiệm Bơ-rao?
+C2: Các học sinh tương tự với những hạt nào trong thí nghiệm Bơ-rao?
+C3: Tại sao các phân tử nước có thể làm cho các hạt phấn hoa chuyển động?
Quan sát và so sánh sự tương tự
C1: Quả bóng tương tự với ….………….. trong thí nghiệm Bơ rao.
C2: Các học sinh tương tự như ……..……………….trong thí nghiệm Bơ rao.
C3: Quả bóng chuyển động được là nhờ …...……….. xô đẩy từ nhiều phía.
Hạt phấn hoa chuyển động được là nhờ các phân tử nước chuyển
hạt phấn hoa
những phân tử nước
các học sinh
động đến va chạm vào hạt phấn hoa từ nhiều phía. (SGK T72)
Bài 20. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
Tại sao các phân tử nước có thể làm cho các hạt phấn hoa chuyển động ?
Mãi đến năm 1905, nhà bác học Albert Einsteinmới giải thích được: Các phân tử nước không đứng yên mà chuyển động không ngừng. Trong khi chuyển động các phân tử nước va chạm vào các hạt phấn hoa từ nhiều phía (H.20.3), các va chạm này không cân bằng nhau làm cho các hạt phấn hoa chuyển động hỗn độn không ngừng.
C3
Hình 20.3. Sự va chạm của các phân tử nước vào hạt phấn hoa.
HẠT
PHẤN
HOA
II – CÁC NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG KHÔNG NGỪNG
Phân tử nước.
Nhà bác học An-be Anh-xtanh
I. Thí nghiệm Bơ-rao
Hạt phấn hoa chuyển động hỗn
loạn không ngừng về mọi phía
trong nước.
II. Các nguyên tử, phân tử
chuyển động không ngừng
An-be Anh-xtanh (1879 -1955)
Kết luận: Các nguyên tử, phân tử chuyển động hỗn độn không ngừng.
B. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN?
Xem hình ảnh
Nước nóng
Nước lạnh
III. Chuyển động phân tử và nhiệt độ
Bài 20. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
Nước nóng
Nước lạnh
Nhiệt độ vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử chuyển động càng nhanh.
III – CHUYỂN ĐỘNG PHÂN TỬ VÀ NHIỆT ĐỘ
I. Thí nghiệm Bơ-rao
Hạt phấn hoa chuyển động không ngừng về mọi phía trong nước .
II. Các nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng
Các nguyên tử, phân tử chuyển động hỗn độn không ngừng.
III. Chuyển động phân tử và nhiệt độ
Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên tử, phân
tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh.
B. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN?
Chuyển động hỗn loạn của các phân tử, nguyên tử có liên quan chặt chẽ đến nhiệt độ nên còn được gọi là chuyển động nhiệt
Đổ nhẹ nước vào một bình đựng dung dịch đồng sunfat màu xanh. Sau một thời gian, mặt phân cách mờ dần rồi mất hẳn. Nước và đồng sunfat đã tự hòa lẫn vào nhau.
Hiện tượng này gọi là hiện tượng khuyếch tán.
 IV - VẬN DỤNG
C4
Hãy dùng những hiểu biết của mình về nguyên tử, phân tử để giải thích hiện tượng trên.
Các phân tử nước và đồng sunfat đều chuyển động không ngừng về mọi phía, nên các phân tử đồng sunfat có thể chuyển động lên trên, xen vào khoảng cách giữa các phân tử nước và các phân tử nước có thể chuyển động xuống dưới, xen vào khoảng cách giữa các phân tử đồng sunfat, tạo nên hiện tượng khuyếch tán.
Giải thích :




1
3
2
4
Mặt phân cách
Mặt phân cách mờ dần rồi mất hẵn.
Hiện tượng khuyếch tán.
Hiện tượng khuếch tán có xảy ra ở chất rắn không?
Ép chặt một thỏi vàng và một thỏi chì mài thật nhẵn sau 5 năm
Hiện tượng các chất tự hòa lẫn vào nhau sau một thời gian gọi là hiện tượng khuếch tán , xảy ra ở cả ba thể rắn, lỏng , khí .
Nhổ một cái đinh đã đóng vào gỗ rất lâu, quan sát lỗ đinh ta thấy phần gỗ trong lỗ đinh có màu của gỉ sét. Đó là kết quả của hiện tượng khuếch tán giữa các phân tử của đinh đã gỉ sét vào các phân tử gỗ.
Bài 20. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN

IV - VẬN DỤNG
C6
Hiện tượng khuyếch tán có xảy ra nhanh hơn khi tăng nhiệt độ không ?
Tại sao ?
Khi tăng nhiệt độ, hiện tượng khuyếch tán xảy ra nhanh hơn vì các phân tử chuyển động nhanh hơn.
Bài 20. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
IV - VẬN DỤNG
C7
Bỏ vài hạt thuốc tím vào một cốc đựng nước lạnh và một cốc đựng nước nóng. Quan sát hiện tượng xảy ra và giải thích.
Trong cốc nước nóng, thuốc tím tan nhanh hơn vì các phân tử chuyển động nhanh hơn khi nhiệt độ cao .
BT3. Hãy chọn từ, cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống:
Các nguyên tử,phõn t? ................ ....
2. ..................... của vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử cấu tạo nên vật ........................ càng nhanh.
3. Hiện tưuợng ................... là sự tự hoà lẫn vào nhau của các nguyên tử, phân tử của các chất.
chuyển động không ngừng
Nhiệt độ
chuyển động
khuếch tán
dao động
phân ly
*1. Các nguyên tử, phân tử cấu tạo nên vật không có tính chất nào sau đây?

A. Chuyển động không ngừng.
B. Giữa chúng có khoảng cách.
C. Nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi.
D. Vận tốc chuyển động thay đổi khi nhiệt độ thay đổi.
Nóng nở, lạnh co là tính chất của một vật, không phải của phân tử, nguyên tử.
CỦNG CỐ
2. Hiện tượng nào sau đây không phải là hiện tượng khuếch tán :

A. Không khí tan vào nước.
B. Khi mở nút 1 lọ nước hoa mùi thơm lan ra khắp phòng.
C. Khi muối một thời gian trứng vịt sẽ mặn.
D. Sự tạo thành gió.
Sự tạo thành gió là chuyển động của một khối khí , không phải của các hạt phân tử, nguyên tử .
3. Hiện tượng nào sau đây là hiện tượng khuếch tán:

A. Khuấy đều, đường tan trong li nước, cả li nước đều ngọt.
B. Nước sông chảy vào biển.
C. Khói bếp bay lên không trung.
D. Mùi long não lan tỏa trong tủ quần áo.
A . Vì trời nóng các phân tử nở ra nên lan tỏa tan nhanh hơn.
B. Vì trời nóng có nhiệt độ cao nên các phân tử dầu xoa và không khí chuyển động nhanh hơn.
C. Vì trời nóng nên không khí bay hơi nhanh và dầu xoa lan tỏa nhanh hơn.
D. Vì trời nóng có nhiệt độ cao nên các phân tử dầu xoa có thể bị các phân tử không khí hút mạnh.
4. Tại sao trời nóng , xức dầu xoa trong lớp , mùi dầu xoa lan tỏa nhanh hơn ? Chọn câu trả lời đúng trong các câu trả lời sau :
Bay hơi là sự chuyển từ thể lỏng sang thể hơi
5. Vận tốc chuyển động của các phân tử, nguyên tử có liên quan đến đại lượng nào sau đây:
Khối lượng m của vật.
Thể tích V của vật .
Nhiệt độ t của vật .
Trọng lượng riêng d của vật.
6. Chọn phát biểu đúng khi nói về chuyển động của các phân tử, nguyên tử:
A. Các phân tử, nguyên tử có lúc chuyển động, có lúc đứng yên.
B. Các phân tử, nguyên tử chuyển động theo một hướng nhất định .
C. Nhiệt độ càng cao, các phân tử, nguyên tử cấu tạo nên vật chuyển động càng chậm lại.
D. Các phân tử, nguyên tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh khi nhiệt độ của vật càng cao .
Bài 20. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN

Ghi nhớ :
Các nguyên tử, phân tử của các chất chuyển động hỗn loạn không ngừng.
Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh.
Chuyển động của các phân tử , nguyên tử còn được gọi là chuyển động nhiệt
Có thể em chưa biết
 Ở nhiệt độ 00C các phân tử hidrô chuyển động với vận tốc trung bình khoảng 1 700m/s , nghĩa là khoảng 6 120km/h, nhanh gấp hơn năm lần các máy bay phản lực hiện đại.
 Các phân tử khí chuyển động trong phòng với vận tốc trung bình từ 100m/s đến 2 000m/s. Khi mở lọ nước hoa ở đầu lớp phải vài giây sau ở cuối lớp mới ngửi thấy mùi nước hoa. Đó là vì, các phân tử nước hoa không chuyển động thẳng từ đầu lớp đến cuối lớp, mà chuyển động dích dắc từng đoạn rất ngắn do bị va chạm vào các phân tử không khí.