Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử-Địa lí Tiết 9
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long.
Chùa thời Lý.
Đồng Bằng Bắc Bộ
SGK/30,32,98 TGDK: 30’
I . Yêu cầu cần đạt
Năng lực đặc thù
phẳng, nhân dân không khổ vì ngập lụt.
Vài nét về cônNêu được những lí do khiến Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư ra Đại La: vùng trung tâm của đất nước, đất rộng lại bằng g lao của Lý Công Uẩn: Người sáng lập vương triều Lý, có công dời đô ra Đại La và đổi tên kinh đô là Thăng Long.
-Biết được những biểu hiện về sự phát triển của đạo Phật thời Lý.
- Nhiều vua nhà Lý theo đạo Phật.
- Thời Lý, chùa được xây dựng ở nhiều nơi.
- Nhiều nhà sư được giữ cương vị quan trọng trong triều đình.
- Nêu được một số đặc điểm tiêu biểu về địa hình, sông ngòi của đồng bằng Bắc Bộ:
+ Đồng bằng Bắc Bộ do phù sa của sông Hồng và sông Thái Bình bồi đắp nên; đây là đồng bằng lớn thứ hai nước ta.
+ Đồng bằng Bắc Bộ có dạng hình tam giác, với đỉnh ở Việt Trì, cạnh đáy là đường bờ biển.
+ Đồng bằng Bắc Bộ có bề mặt khá bằng phẳng, nhiều sông ngòi, có hệ thống đê ngăn lũ.
- Nhận biết được vị trí của đồng bằng Bắc Bộ trên bản đồ (lược đồ) tự nhiên Việt Nam.
- Chỉ một số sông chính trên bản đồ (lược đồ): sông Hồng, sông Thái Bình.
*BVMT : Giáo dục HS ý thức trăn trọng di sản văn hoá của cha ông, có thái độ hành vi giữ gìn sạch sẽ cảnh quan môi trường.
* Lồng ghép THGDTK :ĐBBB có hệ thống sông ngòi dày đặc, đây là nguồn phù sa tạo ra đồng bằng Châu Thổ, đồng thời là nguồn nước tưới và nguồn năng lượng quý giá.
2. Năng lực chung:
- Năng lực tư chủ và tự học:Nêu được đặc điểm của chùa thời Lý
- Nêu được đặc điểm của ĐBBB
3. Phẩm chất
- Tự hào về truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc.
- HS có phẩm chất yêu thích môn học và tiếp thu bài nhanh ở môn học/
II/Phương tiện dạy học:
1. Giáo viên: Bài giảng Powerpoint.
2. Học sinh: Sách, vở bút, thước, - Laptop,ti vi, điện thoại
III/Các hoạt động dạy học:
Quan sát hình và cho
biết tượng này của ai?
Tượng của vua Lý Thái Tổ
(Hà Nội)
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Hoạt động 1: Hoàn cảnh ra đời của nhà Lý
( SGK/ 30 )
Đọc nội dung: “ Năm 1005 …… nhà Lý bắt đầu từ đây (1009)”
Nhà Lý ra đời trong hoàn cảnh nào?
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Hoạt động 1: Hoàn cảnh ra đời của nhà Lý

Câu 1: Sau khi Lê Đại Hành mất, tình hình nước ta như thế nào?

Câu 2: Vì sao Lê Long Đĩnh mất, các quan trong triều lại tôn Lý Công Uẩn lên làm vua? Nhà Lý bắt đầu từ năm nào?
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Hoạt động 1: Hoàn cảnh ra đời của nhà Lý
- Lê Long Đĩnh tính tình bạo ngược, lòng dân oán giận.
- Các quan trong triều tôn Lý Công Uẩn lên làm vua.
- Vua Lý Thái Tổ lập nên nhà Lý (năm 1009).
Vua Lý Thái Tổ (974 - 1028)
Người làng Cổ Pháp, tỉnh Bắc
Ninh, là người thông minh,
nhân ái, có chí lớn. Lên ngôi
vua năm 1009, lấy niên hiệu là
Thuận Thiên. Ông là vị vua
đầu tiên của nhà Lý. Trị vì từ năm
1009 đến năm 1028.
Thứ hai ngày 20 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Hoạt động 2: Nguyên nhân vua Lý Thái Tổ dời đô
Đọc nội dung:“Mùa xuân năm 1010….đổi tên là Đại Việt”
( SGK/ 30,31 )
Kinh đô thời nhà Đinh,
nhà Tiền Lê được đặt ở đâu?

Hoa Lư
(Ninh Bình)
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
HOA LƯ
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Ch? v? trí của Ninh Bình trên lược đồ ?
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Hoạt động 2: Nguyên nhân vua Lý Thái Tổ dời đô
- Lý Công Uẩn quyết định dời đô từ đâu đến đâu?

Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Bình Định
Lâm Đồng
Lào Cai
BẢN ĐỒ TỰ NHIÊN VIỆT NAM
Lào Cai
Hoa Lư (Ninh Bình )
Đại La ( Hà Nội )
Hoa Lư – Ninh Bình
Đại La – Hà Nội
Vị trí
Địa thế
Hãy so sánh vị trí địa lí và địa thế của vùng đất Hoa Lư
và Đại La theo bảng sau:
Không nằm ở trung tâm đất nước.
Nằm ở trung tâm đất nước.
Rừng núi hiểm trở, chật hẹp.
Đất rộng, bằng phẳng, màu mỡ
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Thảo luận nhóm 6
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Hoạt động 2: Nguyên nhân vua Lý Thái Tổ dời đô

Vua Lý Thái Tổ suy nghĩ như thế nào mà quyết định dời đô về thành Đại La?
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Hoạt động 2: Nguyên nhân vua Lý Thái Tổ dời đô
- Đại La nằm ở trung tâm đất nước, đất rộng bằng phẳng, màu mỡ.
Con cháu đời sau sẽ xây dựng được cuộc sống ấm no.


Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Hoạt động 2: Nguyên nhân vua Lý Thái Tổ dời đô
- Vua Lý Thái Tổ dời đô vào năm nào? Và đổi tên là gì?

Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Hoạt động 2: Nguyên nhân vua Lý Thái Tổ dời đô
- Đại La nằm ở trung tâm đất nước, đất rộng bằng phẳng, màu mỡ.
Con cháu đời sau sẽ xây dựng được cuộc sống ấm no.
- Năm 1010, Lý Thái Tổ dời đô về Đại La và đổi tên là Thăng Long


Nhà Lý dời đô ra Thăng Long


Vì sao Lý Thái Tổ đổi
Đại La Thành Thăng Long?


Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Theo truyền thuyết, khi thuyền vua tạm ngự dưới thành Đại La, có rồng vàng hiện lên chỗ thuyền ngự, vì thế vua đổi tên Đại La là Thăng Long,có nghĩa là rồng bay lên.
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Chiếu dời đô ( trưng bày ở Đền Đô )
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Năm 1054, vua Lý Thánh Tông đổi tên nước là Đại Việt.
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Đời vua nào đổi tên nước ta là Đại Việt?
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
- Đại La nằm ở trung tâm đất nước, đất rộng bằng phẳng, màu mỡ.
Con cháu đời sau sẽ xây dựng được cuộc sống ấm no.
- Năm 1010, Lý Thái Tổ dời đô về Đại La và đổi tên là Thăng Long
- Đến đời vua Lý Thánh Tông, Nước ta được đổi tên là Đại Việt.

Hoạt động 2: Nguyên nhân vua Lý Thái Tổ dời đô
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Hoạt động 3: Kinh thành Thăng Long dưới thời Lý



Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Đọc nội dung:“Tại kinh thành….người dân đất Việt”
( SGK/ 31 )
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Hoàng thành Thăng Long
Đầu chim phượng
Chim uyên ương
Đầu rồng ngậm ngọc
Lá đề chim phượng
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
)
�
Văn Miếu Quốc Tử Giám – Trường đại học đầu tiên ở Việt Nam được xây dựng từ thời vua Lý Thánh Tông ( 1070 )
Đền Kim Liên ( Thăng Long Nam Trấn )
Chùa Một Cột (Diên Hựu)
Chùa Lý Triều Quốc Sư ( thờ quốc sư Minh Không )
Hoạt động 3: Kinh thành Thăng Long dưới thời Lý



Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Thăng Long dưới thời nhà Lý được xây dựng như thế nào?
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử

Hoạt động 3: Kinh thành Thăng Long dưới thời Lý
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
- Nhà Lý cho xây dựng nhiều lâu đài, cung điện, đền chùa.
---Dân cư tụ họp ngày càng đông và lập nên phố, nên phường..
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Phố cổ Hà Nội xưa Hà Nội ngày nay
Hình ảnh trong đại lễ chào mừng Thăng Long nghìn năm
Đọc chiếu dời đô
Rước kiệu Lý Thái Tổ
Rước kiệu Lý Thái Tổ
Múa lân mừng đại lễ
GHI NHỚ: Được tôn lên làm vua, Lý Công Uẩn (Lý Thái Tổ)
dời kinh đô ra Đại La và đổi tên là Thăng Long. Sau đó Lý
Thánh Tông đổi tên nước là Đại Việt.
Thăng Long có nhiều lâu đài, cung điện, đền chùa. Dân cư tụ
họp về Thăng Long ngày một đông.
Hoạt động 1: Hoàn cảnh ra đời của nhà Lý
Hoạt động 2: Nguyên nhân vua Lý Thái Tổ dời đô
Hoạt động 3: Kinh thành Thăng Long dưới thời Lý
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
- Lê Long Đĩnh tính tình bạo ngược, lòng dân oán giận.
- Vua Lý Thái Tổ lập nên nhà Lý (năm 1009)
- Đại La nằm ở trung tâm đất nước, đất rộng bằng phẳng, màu mỡ. - Năm 1010, Lý Thái Tổ dời đô về Đại La và đổi tên là Thăng Long
- Nhà Lý cho xây dựng nhiều lâu đài, cung điện, đền chùa.
- Dân cư tụ họp ngày càng đông và lập nên phố, nên phường.
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
* Các tên gọi của Thăng Long
Năm 1397: Hồ Qúy Ly đổi tên là thành Đông Đô.
Năm 1407: thành Đông Quan.
Năm 1428: Lê Lợi đổi tên là thành Đông Kinh.
Năm 1831: Minh Mạng lập tỉnh Hà Nội.
Năm 1946: Quốc hội xác định Hà Nội là thủ đô của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.
Năm 1010: Lý Thái Tổ dời đô về Đại La đặt tên là Thăng Long.
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Em biết Thăng Long còn có tên gọi nào khác?
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
GHI NHỚ:
Được tôn lên làm vua, Lý Công Uẩn (Lý Thái Tổ) dời kinh đô
ra Đại La và đổi tên là Thăng Long. Sau đó Lý Thánh Tông
đổi tên nước là Đại Việt.
Thăng Long có nhiều lâu đài, cung điện, đền chùa. Dân cư tụ
họp về Thăng Long ngày một đông.

Nhà Lý dời đô ra Thăng Long

.
Thứ năm ngày 30 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Lịch sử
CHÙA THỜI LÝ
Trang 32
Lịch sử
1. Đạo Phật khuyên ta làm gì ?
- Phải biết nhường nhịn nhau, giúp đỡ người gặp khó khăn, không được đối xử tàn ác với các loài vật...
CHÙA THỜI LÝ
Vì sao nhân dân ta tiếp thu đạo Phật?

Vì giáo lý của đạo Phật phù hợp với lối sống và cách nghĩ của nhân dân ta nên sớm được nhân dân ta tiếp nhận và tin theo.



Lịch sử
CHÙA THỜI LÝ
Đạo Phật khuyên ta làm gì ?
Sự phát triển của đạo phật dưới thời Lý.
+ Đạo Phật được truyền bá rất rộng rãi trong cả nước, nhân dân theo đạo Phật rất đông, nhiều nhà vua thời này cũng theo đạo Phật. Nhiều nhà sư được giữ cương vị quan trọng trong triều đình.
+ Chùa mọc lên khắp nơi.
Chùa là nơi tu hành của các nhà sư, là nơi tế lễ của đạo Phật nhưng cũng là trung tâm văn hoá của các làng xã. Nhân dân đến chùa lễ Phật .
Chùa gắn với sinh hoạt văn hoá của nhân dân ta như thế nào?
Tượng phật A-di-đà
Tượng phật A-di-đà. Được tạc bằng đá hoa cương xanh cao 1,87m; tính ca bệ là 2,77m. Dáng phật thanh tú, khoác áo cà sa hai tay chắp để ngửa trong lòng, ngồi xếp bằng tham thiền nhập định. Tất cả toả ra một vẻ đẹp hiền từ. Đây là một tác phẩm điêu khắc rất có giá trị ở thời Lý




Chùa Một Cột
Ch�a du?c x�y d?ng tr�n m?t c?t d� l?n, d?ng gi?a h?, tu?ng trung cho bơng sen n? tr�n m?t nu?c. Ch�a cĩ hình ch? nh?t m?i b? 3 m�t, m�i cong, tr�n m�i ch�a cĩ hình con r?ng. Trình d? di�u kh?c tinh vi, thanh thốt, du?c th? hi?n tr�n c�c tu?ng ph?t trong ch�a.
Chùa Keo
Chùa Keo Thái Bình gồm 21 hạng mục lớn, nhỏ (154 gian). Trải qua trên 300 năm, chùa đã được tu bổ, tôn tạo nhiều lần, vào các năm 1689, 1707, 1941, 1957, 2004. Xét về quy mô, bố cục, đặc điểm và nghệ thuật kiến trúc, có thể coi chùa Keo (Thái Bình) là một trong những công trình sáng giá nhất trong hệ thống chùa dạng thức “tiền Phật hậu Thánh” cũng như dạng thức chùa “trăm gian” ở Việt Nam
Em hãy nhận xét kiến trúc xây dựng các ngôi chùa thời Lý ?

Chùa thời Lý được xây dựng với quy mô lớn và có kiến trúc độc đáo.

Lịch sử
CHÙA THỜI LÝ

Ghi nhớ:
Đến thời Lý, đạo Phật rất phát triển. Chùa là nơi tu hành của các nhà sư, là nơi sinh hoạt văn hóa của cộng đồng và là công trình kiến trúc đẹp



Địa lí
Đồng bằng Bắc Bộ
Trang 98
Hãy tìm vị trí địa lý của
Đồng Bằng Bắc Bộ trên
Bản đồ địa lý tự nhiên
ViệtNam

1. Quan sát lược đồ, thay nhau hỏi và trả lời
a. Quan sát lược đồ hình 1
b. Chỉ vị trí của đồng bằng Bắc Bộ trên lược đồ hình 1
c. Nếu em kẻ những đoạn thẳng nối từ Việt Trì dọc theo rìa của đồng bằng ra biển thì em thấy đồng bằng Bắc Bộ có dạng hình gì?
A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
Hình 1: Lược đồ đồng bằng Bắc Bộ
2. Đọc và cùng và trao đổi:
a. Đọc kĩ đoạn hội thoại (trang 83).
c. Quan sát hình 2 để thấy cảnh đồng bằng Bắc Bộ
Sông Hồng
S. Thái Bình

D?ng b?ng B?c B? n?m ? mi?n B?c nu?c ta, do ph� sa
c?a sơng H?ng v� sơng Th�i Bình b?i d?p n�n.


Đồng bằng Bắc Bộ có diện tích lớn thứ mấy trong các đồng bằng của nước ta ? Diện tích khoảng bao nhiêu ?
- Đồng bằng Bắc Bộ có diện tích lớn thứ hai của nước ta.Diện tích của đồng bằng rộng khoảng 15.000km2
Địa hình của đồng bằng Bắc Bộ có đặc điểm gì?
- Đồng bằng có địa hình thấp, bằng phẳng
3. Tìm hiểu sông ngòi và hệ thống đê:
a. Chỉ và đọc tên các sông của đồng bằng Bắc Bộ trên lược đồ hình 1.
Sông Hồng
Sông Đáy
Sông T. Bình
Sông Cầu
Sông Đuống
3. Tìm hiểu sông ngòi và hệ thống đê:
b) Đọc thông tin (trang 98,99)

- Nêu đặc điểm nước sông ở đồng bằng Bắc Bộ vào mùa mưa.
- Hệ thống đê dọc hai bên bờ sông đã có tác động như thế nào đến đồng bằng Bắc Bộ?
- Nhân dân ở đồng bằng Bắc Bộ đào kênh, mương để làm gì?
Nêu đặc điểm nước sông ở đồng bằng Bắc Bộ vào mùa mưa
Vào mùa mưa, nước các sông dâng cao thường gây ngập lụt ở đồng bằng; đặc điểm nước ở đồng bằng Bắc Bộ có màu nâu đục do phù sa.
- Hệ thống đê dọc hai bên bờ sông đã có tác động như thế nào đến đồng bằng Bắc Bộ?
- Hệ thống đê dọc hai bên bờ sông đã có tác động lớn đến đồng bằng Bắc Bộ. Do hệ thống đê được đắp cao và kéo dài hàng nghìn ki-lô-mét nên đã làm cho phần lớn diện tích đồng bằng không được bồi đắp thêm phù sa hằng năm và tạo nên nhiều vùng đất trũng.
Hình 3: Một đoạn đê sông Hồng

 - Nhân dân ở đồng bằng Bắc Bộ đào kênh, mương để làm gì?
  - Nhân dân ở đồng bằng Bắc Bộ đào kênh, mương để dẫn nước từ sông vào đồng ruộng để tưới tiêu cho hoa màu.
Hình 4: Muong d�~n nuo?c o? DBBB
4. Trả lời câu hỏi:
- Người dân sống ở đồng bằng Bắc Bộ chủ yếu là dân tộc nào?
-Nhà ở và làng truyền thống của người dân ở đồng bằng Bắc Bộ như thế nào?
- Ngày nay, nhà ở và làng xóm của người dân đồng bằng Bắc Bộ có những thay đổi gì?
b) Đọc thông tin ở trang 85.
- Người dân sống ở đồng bằng Bắc Bộ chủ yếu là dân tộc Kinh.
- Nhà cửa của người Kinh thường chắc chắn, nhà xây bằng mái nhà hoặc xây cao 2, 3 tầng, nền lát gạch men, đồ đạc trong nhà tiện nghi.
    + Xung quanh nhà ở chính còn có nhà bếp, sân để phơi thóc, vườn trồng rau hoặc cây ăn quả, ao để nuôi cá, chuồng để chăn nuôi gia súc, gia cẩm...
    + Làng Việt cổ thường có lũy tre bao bọc, có cổng vào làng, trong làng có đình, chùa, miếu...
- Ngày nay, làng có nhiều nhà đơn, đường làng được đổ bê tông, làng có các công trình công cộng phục vụ đời sống nhân dân như: nhà văn hóa, trạm y tế, bưu điện, trường học...


Hình ảnh về làng xóm, nhà cửa của đồng bằng Bắc Bộ (trước đây)
Cúng Thành hoàng làng
Hình ảnh về làng xóm, nhà cửa của đồng bằng Bắc Bộ (ngày nay)
CHÚC CÁC EM CHĂM NGOAN HỌC TỐT