I. H? th?ng pháp luật
1. Khái ni?m h? th?ng pháp lu?t
* Dựa trên cơ sở của lý thuyết hệ thống để xem xét khái niệm hệ thống PL. Do đó HTPL cần được hiểu là một chỉnh thể bao gồm cấu trúc bên trong và hình thức biểu hiện bên ngoài.
* K/n: HTPL là tổng thể các quy phạm PL có mối liên hệ nội tại thống nhất với nhau, được phân định thành các chế định PL, các ngành luật và được thể hiện trong các văn bản do NN ban hành theo trình tự, thủ tục và hình thức nhất định.
2. Cấu trúc của hệ thống
pháp luật
2.1 Về cấu trúc bên trong của hệ thống pháp luật
* Hệ thống cấu trúc của PL là tổng thể các quy phạm PL có mối liên hệ nội tại thống nhất với nhau, được phân định thành các chế định PL và các ngành luật. Do vậy về cấu trúc bên trong của hệ thống PL bao gồm ba thành tố cơ bản:
- Quy phạm pháp luật
- Chế định pháp luật
- Các ngành luật
a. Quy phạm pháp luật
* Quy phaïm PL laø thaønh toá nhoû nhaát (teá baøo) trong heä thoáng caáu truùc cuûa PL. Taát caû caùc boä phaän khaùc cuûa HTPL ñeàu ñöôïc hình thaønh töø söï keát hôïp cuûa nhöõng quy phaïm PL naøy.
* QPPL vöøa coù tính khaùi quaùt, vöøa cuï theå:
- QPPL coù tính khaùi quaùt vì noù laø quy taéc xöû söï chung duøng ñeå ñieàu chænh caùc quan heä xaõ hoäi
- QPPL coù tính cuï theå vì noù laø khuoân maãu, laø chuaån möïc ñeà ñieåu chænh QHXH trong töøng tröôøng hôïp cuï theå.
b. Chế định pháp luật
* Cheá ñònh phaùp luaät bao goàm moät soá quy phaïm PL coù nhöõng ñaëc ñieåm chung gioáng nhau ñeå ñieàu chænh moät nhoùm quan heä xaõ hoäi töông öùng.

VD: Ñeå ñieàu chænh quan heä xaõ hoäi trong vaán ñeà sôû höõu taøi saûn, Boä luaät daân söï Vieät Nam ñaõ xaây döïng hoaøn chænh cheá ñònh quyeàn sôû höõu, bao goàm caùc quyeàn naêng phaùp lyù cuûa chuû sôû höõu ñoái vôùi taøi saûn cuûa mình. Chaúng haïn: chuû sôû höõu taøi saûn laø xe maùy coù nhöõng quyeàn naêng laø: chieám höõu, söû duïng, ñònh ñoaït taøi saûn cuûa mình.
c. Ngành luật
* Ngaønh luaät bao goàm heä thoáng quy phaïm QL coù ñaëc tính chung ñeå ñieàu chænh caùc quan heä cuøng loaïi trong moät lónh vöïc nhaát ñònh cuûa ñôøi soáng xaõ hoäi. Xaây döïng moãi ngaønh luaät phaûi döïa treân hai caên cöù laø ñoái töôïng ñieàu chænh (qhxh coù ñaëc ñieåm cuøng loaïi) vaø caùch thöùc taùc ñoäng vaøo caùc quan heä ñoù (phöông phaùp ñ/chænh).
VD: Ñeå ñieàu chænh lónh vöïc kinh doanh cuûa caùc loaïi hình doanh nghieäp thì NN ban haønh luaät Doanh nghieäp ñeå ñieàu chænh caùc quan heä saûn xuaát kinh doanh cuûa DN => ngaønh luaät K.Teá
2.1 Về hình thức bên ngoài của hệ thống pháp luật

* Được thể hiện ở hệ thống các văn bản quy phạm PL có giá trị pháp lý khác nhau từ thấp đến cao do CQNN có thẩm quyền ban hành.
* Tính hệ thống của VBQPPL được xem xét ở hai gốc độ: Theo chiều ngang hệ thống VBQPPL phù hợp với hệ thống cấu trúc PL, các VBPL được hình thành căn cứ vào từng loại quan hệ PL (đối tượng điều chỉnh); Theo chiều dọc thì hệ thống VBPL luôn mang tính thứ bậc, phù hợp với thẩm quyền của cơ quan ban hành.

* Tiêu chuẩn đánh giá sự hoàn thiện của HTPL
- Tính toàn diện
- Tính đồng bộ
- Tính phù hợp
- Một HTPL hoàn thiện phải được xây dựng
ở trình độ kỹ thuật pháp lý cao.