Bài dạy: NHÂN HÓA
Ngữ văn 6
Giáo viên: Lương Thị Thúy Vân
Trường: THCS Lương Khánh Thiện
1
KIỂM TRA BÀI CŨ
? Cú m?y ki?u so sỏnh?Cho vớ d?
v� nờu tỏc d?ng c?a phộp so sỏnh?

2
ĐÁP ÁN: có 2 kiểu so sánh:
- so sánh ngang bằng;
- so sánh không ngang bằng.
Tác dụng: - gợi hình, giúp cho việc miêu tả sự vật, sự việc được cụ thể, sinh động;
- biểu hiện tư tưởng, tình cảm sâu sắc.
NHÂN HOÁ
Tiết 91:
NHÂN HOÁ
I.NHÂN HOÁ LÀ GÌ :
1. T×m hiÓu vÝ dô:
Ông trời
Mặc áo giáp đen
Ra trận
Muôn nghìn cây mía
Múa gươm
Kiến
Hành quân
Đầy đường
( Trần Đăng Khoa )
Đọc đoạn thơ và biết :
_ “Bầu trời” được gọi bằng gì ?
_ Các cụm từ “mặc áo, ra trận,
múa gươm, hành quân”
thường dùng chỉ người hay vật ?
_Ở đây chúng chỉ những gì ?
T? ng? v?n du?c dựng d? g?i ho?c t? s? v?t trong do?n tho v?n l� nh?ng t? ng? dựng d? g?i ho?c t? h�nh d?ng con ngu?i
?So sánh cách diễn đạt ở 2 ví dụ sau và cho biết cách nào hay hơn? Vì sao? (TL nhóm: 2p)
Ví dụ I.1
Ví dụ I.2
1. Ông trời/ Mặc áo giáp đen/ Ra trận
2. Muôn nghìn cây mía/ Múa gươm
3. Kiến/ Hành quân/ Đầy đường

1. Bầu trời đầy mây đen.
2. Muôn nghìn cây mía ngả nghiêng, lá bay phấp phới.
3. Kiến bò đầy đường.
5
Cho biết cách diễn đạt nào hay hơn, sống động hơn? Vì sao?
Ví dụ I.1
Ví dụ I.2
1. Ông trời/ Mặc áo giáp đen/ Ra trận
2. Muôn nghìn cây mía/ Múa gươm
3. Kiến/ Hành quân/ Đầy đường

1. Bầu trời đầy mây đen.
2. Muôn nghìn cây mía ngả nghiêng, lá bay phấp phới.
3. Kiến bò đầy đường.
Sự vật, sự việc hiện lên sống động, gần gũi với con người.
Miêu tả, tường thuật một cách khách quan.
6
Biện pháp tu từ nhân hóa
Cách diễn đạt bình thường
So sánh 2 cách diễn đạt sau và nhận xét:
* Khái niệm:
Nhân hoá là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật… bằng những từ ngữ được dùng để gọi hoặc tả con người.
* Tác dụng :
Làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật trở nên gần gũi với con người, biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
2. Kết luận:
II/CÁC KIỂU NHÂN HOÁ:
1 Ví dụ:

a) Từ đó, lão Miệng, bác Tai, cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay lại thân mật sống với nhau , mỗi người một việc, không ai tị ai cả.
b) Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng, đại bác. Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.
c, Trâu ơi ta bảo trâu này
Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày với ta
Dựa vào các từ màu đỏ trong các ví dụ, em hãy cho biết
mỗi sự vật trên được nhân hoá bằng cách nào ?
Trong các ví dụ sau, những sự vật nào đã được nhân hoá ?
Vốn dùng để gọi người
Vốn dùng để chỉ hành động của người
Vốn dùng để xưng hô với người
II. CÁC KIỂU NHÂN HÓA
III/ Luyện tập

Bài 1và 2: So sánh cách diễn đạt trong 2 đoạn văn dưới đây:
2. Ghi nhớ(SGK)
Bài tập
1. Chỉ ra và nêu tác dụng của phép nhân hóa trong đoạn văn sau:
Bến cảng lúc nào cũng đông vui. Tàu mẹ, tàu con đậu đầy mặt nước. Xe anh, xe em tíu tít nhận hàng về và chở hàng ra. Tất cả đều bận rộn.
-> Quang cảnh bến cảng được miêu tả sống động hơn; người đọc dễ hình dung được cảnh nhộn nhịp, bận rộn của các phương tiện có trên cảng.
2. So sánh cách diễn đạt trong đoạn văn trên với đoạn văn dưới đây:
Bến cảng lúc nào cũng rất nhiều tàu xe. Tàu lớn, tàu bé đậu đầy mặt nước. Xe to, xe nhỏ nhận hàng về và chở hàng ra. Tất cả đều hoạt động liên tục.
-> Đoạn văn 1 sử dụng nhiều phép nhân hóa, nhờ vậy mà sinh động và gợi cảm hơn đoạn văn 2.
Bài 3: Hai cách viết dưới đây có gì khác nhau? Nên chọn cách viết nào cho văn bản biểu cảm và chọn cách viết nào cho văn bản thuyết minh
Bài 3:
Bài 4: Hãy cho biết phép nhân hoá trong mỗi đoạn trích dưới đây được tạo ra bằng cách nào và tác dụng của nó như thế nào?
Núi cao chi lắm núi ơi
Núi che mặt trời chẳng thấy người thương!

a. núi ơi: trò chuyện, xưng hô với vật như với người. Tác dụng: bộc lộ tâm tình, tâm sự
b. (cua cá) tấp nập; (cò, sếu, vạc, le…) cãi cọ om : dùng từ ngữ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật
họ (cò, sếu, vạc …); anh (Cò): dùng từ ngữ vốn gọi người để gọi vật

b. Nu?c d?y v� nu?c m?i thỡ cua cỏ cung t?p n?p xuụi ngu?c, th? l� bao nhiờu cũ, s?u, v?c, c?c, le, sõm c?m, v?t tr?i, b? nụng, mũng, kột ? cỏc bói sụng xo xỏc t?n dõu cung bay c? v? vựng nu?c m?i d? ki?m m?i. Su?t ng�y, h? cói c? om b?n gúc d?m, cú khi ch? vỡ tranh m?t m?i tộp, cú nh?ng anh cũ g?y vờu vao ng�y ng�y bỡ bừm l?i bựn tớm c? chõn m� v?n h?ch m?, ch?ng du?c mi?ng n�o.
(Tụ Ho�i)
NHÂN HOÁ
l� g?i ho?c t? con v?t, cõy c?i, d? v?t . b?ng nh?ng t? ng? du?c dựng d? g?i ho?c t? con ngu?i

Dùng những
từ vốn gọi
người

Trũ truy?n,
xung hụ
v?i v?t
nhu v?i ngu?i
CÁC KIỂU
NHÂN HÓA

Dùng những từ
chỉ hoạt động, tính chất
của người
để chỉ hoạt động,
tính chất của vật
làm cho sự vật trở nên gần gũi với con người, biểu thị được suy nghĩ, tình cảm như con người
KHÁI NIỆM
TÁC DỤNG
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ

- Làm bài tập 5 (SGK trang 59)
- Hiểu và nhớ được:
Nhân hóa là gì?
Các kiểu nhân hóa
- Chuẩn bị bài: Phương pháp tả người