Chào mừng các thầy cô giáo tới dự tiết học
Môn Ngữ Văn
Lớp 6a1
TiẾt 91:
Nhân Hóa
Nhân hóa là gì?
1
Nhân hóa
Các kiểu nhân hóa
2
Luyện tập
3
01
Nhân hóa là gì?

Ông trời
Mặc áo giáp đen
Ra trận
Muôn nghìn cây mía
Múa gươm
Kiến
Hành quân đầy đường
Ví dụ 1:
Tìm phép nhân hóa trong khổ thơ?
Cách dùng những từ ngữ vốn để gọi hoặc tả người để gọi, tả sự vật
 Nhân hóa
Ví dụ 2:Hãy so sánh cách diễn đạt, cách nào hay hơn? Vì sao? :
 Cách 1 hay hơn cách 2 vì cách 1 có sử dụng phép nhân hóa làm cho quang cảnh sống động, sự vật gần gũi với con người hơn
Bài tập 1:
Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của phép nhân hóa trong đoạn văn sau:

“ Bến cảng lúc nào cũng đông vui . Tàu mẹ , tàu con đậu đầy mặt nước. Xe anh, xe em tíu tít nhận hàng về và chở hàng ra. Tất cả đều bận rộn.”
( Phong Thu)
 Tác dụng: Quang cảnh bến cảng được miêu tả sống động, giúp người đọc dễ hình dung được cảnh nhộn nhịp, bận rộn, không khí lao động khẩn trương của con người trên bến cảng.
b, So sánh hai cách diễn đạt sau:
Sử dụng phép nhân hóa.
Cảm nghĩ phấn khởi, vui sướng của người dân chài
 Không sử dụng phép nhân hóa.
Quan sát, ghi chép, tường thuật khách quan của người ngoài cuộc
? Em hãy cho biết tác dụng của phép nhân hóa ?
Làm cho thế giới loài vật , cây cối đồ vật sẽ trở nên gần gũi với con người , biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người
3. Ghi nhớ:
Nhân hóa là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,... bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả người; làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật,... trở nên gần gũi với con người, biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
02
Các kiểu nhân hóa
Ví dụ:
a) Từ đó, lão Miệng, bác Tai, cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay lại thân mật sống với nhau, mỗi người một việc, không ai tị ai cả.
(Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng)

b) Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng đại bác. Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.
(Thép Mới)

Trâu ơi, ta bảo trâu này
Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày với ta.
(Ca dao)
Thảo luận nhóm
Ví dụ:

a) Từ đó, lão Miệng, bác Tai, cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay lại thân mật sống với nhau, mỗi người một việc, không ai tị ai cả.
(Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng)


b) Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng đại bác. Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.
(Thép Mới)

Trâu ơi, ta bảo trâu này
Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày với ta.
(Ca dao)
Đối tượng được tả
Từ ngữ dùng để gọi, tả
Nhân hóa bằng cách :
Miệng
Tai
Mắt
Chân
Tay
lão
bác
cô
cậu
Tre
Trâu
chống lại
xung phong
giữ
ơi
Dùng những từ vốn gọi người để gọi vật
Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật
Từ dùng để xưng hô với vật như đối với người
Ghi nhớ:
Có ba kiểu nhân hóa thường gặp là:
1. Dùng những từ vốn gọi người để gọi vật.
2. Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
3. Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.
Bài tập 2: Nối câu có sử dụng phép nhân hóa ở cột A với kiểu nhân hóa tương ứng ở cột B:




03
Luyện tập
Bài tập 3:
Cách 1:
Trong họ hàng nhà chổi thì cô bé Chổi Rơm vào loại xinh xắn nhất. Cô có chiếc váy vàng óng, không ai đẹp bằng. Áo của cô cũng bằng rơm thóc nếp vàng tươi, được tết săn lại, cuốn từng vòng quanh người, trông cứ như áo len vậy.
(Vũ Trung Thông)
Hai cách viết dưới đây có gì khác nhau? Nên chọn cách viết nào cho văn bản biểu cảm và chọn cách viết nào cho văn bản thuyết minh?
Cách 2:
Trong các loại chổi, chổi rơm vào loại đẹp nhất. Chổi được tết bằng rơm vàng. Tay chổi được tết săn lại thành sợi và quấn quanh thành cuộn.

Cách gọi tên sự vật có sự khác biệt:
 sinh động, hấp dẫn hơn khi sử dụng phép nhân hóa, phù hợp với giọng văn bản miêu tả.
 trung thực, khách quan phù hợp với văn bản thuyết minh
Bài tập 4:
Núi cao chi lắm núi ơi
Núi che mặt trời chẳng thấy người thương!
(Ca dao)
Núi ơi  Trò chuyện, xưng hô với vật như với người
Tác dụng: Bộc lộ tâm tình, tâm sự của con người.
b) Nước đầy và nước mới thì cua cá cũng tấp nập xuôi ngược, thế là bao nhiêu cò, sếu, vạc, cốc, le, sâm cầm, vịt trời, bồ công, mòng, két ở các bãi sông xơ xác tận đâu cũng bay cả về vùng nước mới để kiếm mồi. Suốt ngày, họ cãi cọ om bốn góc đầm, có khi chỉ vì tranh một mồi tép, có những anh Cò gầy vêu vao ngày ngày bì bõm lội bùn tím cả chân mà vẫn hếch mỏ, chẳng được miếng nào.
(Tô Hoài)
Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật. (“tấp nập”, “cãi cọ”)
Dùng những từ vốn gọi người để gọi vật. (“họ”, “anh”)
Tác dụng: làm cho đoạn văn trở nên sinh động, hóm hỉnh

c) Dọc sông, những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước, […] Nước bị cản văng bọt tứ tung, thuyền vùng vằng cứ chực trụt xuống, quay đầu chạy về lại Hòa Phước. (Võ Quảng)
“dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn”
Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
 Tác dụng: tạo hình ảnh mới lạ, gợi suy nghĩ cho con người.
d) Cả rừng xà nu hàng vạn cây không có cây nào không bị thương. Có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình, đổ ào ào như một trận bão. Ở chỗ vết thương, nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh nắng hè gay gắt, rồi dần dần bầm lại, đen và đặc quyện thành từng cục máu lớn.
(Nguyễn Trung Thành)




 Các từ “ bị thương”, “vết thương”, “ dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
 Cây xà nu được nhân hóa thể hiện sức sống kiên cường, bất khuất của con người và cây cối nơi đây
Nhân hóa
Nhân hóa là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,... bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả người
Khái niệm
Làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật,... trở nên gần gũi với con người, biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người
Tác dụng
Các kiểu
Dùng những từ vốn gọi người để gọi vật.
Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.
Bài tập về nhà:

Học thuộc phần ghi nhớ SGK
Hoàn thành bài tập 5 (SGK – T59)
Chuẩn bị bài “Phương pháp tả người”