Đoạn video phản ánh sự kiện lịch sử nào tại Nhật Bản năm 1945? Theo em, sự kiện lịch sử đó có tác động như thế nào đối với Nhật Bản?
Bài 9: Nhật Bản
01.
Tình hình Nhật Bản sau chiến tranh
Dựa vào kiến thức trong SGK trang 36 và những hiểu biết của bản thân, em hãy đóng vai trở thành phóng viên đài truyền hình thường trú tại Nhật Bản, cập nhật tình hình Nhật Bản sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
1. Tình hình Nhật Bản sau Chiến tranh
Hoàn cảnh: Nhật Bản là nước bại trận trong Chiến tranh thế giới thứ hai, bị mất hết thuộc địa, đất nước bị tàn phá nặng nề, bị quân Mĩ chiếm đóng.
Dưới chế độ quân quản, Mĩ đã ban hành một loạt cải cách dân chủ ở Nhật.
Các cải cách đã đưa đến những chuyển biến lớn, Nhật Bản chuyển từ xã hội chuyên chế sang xã hội dân chủ. Cải cách cũng là nhân tố quan trọng giúp Nhật Bản phát triển mạnh sau này.
1. Tình hình Nhật Bản sau Chiến tranh
“Thái Thượng Hoàng”
của Nhật Bản
Douglas MacArthur
Douglas MacArthur
Douglas MacArthur
Ngày sinh: 26 tháng 1 năm 1880 tại Little Rock, Arkansas
Thống tướng lục quân Hoa Kỳ, Thống chế của Quân đội Philippines, Tham mưu trưởng Lục quân Hoa Kỳ năm 1930.
Thủ khoa tại Học viện Quân sự Tây Texas.
Đại úy đầu tiên tại Học viện Quân sự Hoa Kỳ ở West Point.
Từ năm 1919 đến năm 1922, Hiệu trưởng Học viện Quân sự Hoa Kỳ tại West Point.
Từ năm 1945 đến 1951, giám sát quá trình chiếm đóng Nhật Bản.
Trí nhớ đầu tiên của tôi là tiếng kèn quân đội. Tôi học cưỡi và bắn ngay trước khi tôi có thể đọc hoặc viết, gần như trước khi tôi có thể đi và nói chuyện.
Trong chiến tranh không có gì thay thế được chiến thắng (In war, there is no substitute for victory).
1. Tình hình Nhật Bản sau Chiến tranh
MacArthur chủ trương xây dựng tại Nhật một chế độ dân chủ kiểu Mỹ. Ông từng nói: Xét theo tiêu chuẩn hiện đại, nước Nhật là “một bé trai 12 tuổi” (a boy of 12), cần được dẫn dắt tiến lên chế độ dân chủ và chế độ tư bản phương Tây.
1. Tình hình Nhật Bản sau Chiến tranh
Sau khi đến Nhật, MacArthur lập tức ra lệnh cấm quân đội Đồng minh tấn công người Nhật và dùng lương thực thực phẩm của Nhật
Ông yêu cầu Chính phủ Mỹ viện trợ khẩn cấp lương thực thực phẩm cho Nhật để ngăn ngừa nạn đói và rối loạn chính trị.
1. Tình hình Nhật Bản sau Chiến tranh
Cuối năm 1945, Macarthur sửa lại kế hoạch đưa quân đội Mỹ đến chiếm đóng Nhật, giảm bớt 200.000 người, lấy số lương thực dôi ra để giúp dân Nhật. Năm 1946, ông đề nghị Chính phủ Mỹ viện trợ không hoàn lại cho Nhật 330 triệu USD; năm 1947 – 297 triệu USD.
Nhờ đó tới năm 1948, công chức Nhật đã được hưởng khẩu phần 2.000 calorie/ngày. Năm 1949, dự trữ lương thực từ số không lên tới 3 triệu tấn. Sản lượng gạo năm 1950 đạt 9,5 triệu tấn.
MacArthur chỉ thị lính Mỹ phải tôn trọng dân bản xứ, ví dụ phải bỏ giày khi vào nhà, giúp đỡ các trẻ em thiếu ăn, nhường đường cho họ v.v
Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh
02.
2. Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh

Theo em, sự kiện nào được coi là “ngọn gió thần” đối với Nhật Bản? Vì sao?
2. Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh

Cuộc chiến tranh Triều Tiên (6/1950) và chiến tranh ở Việt Nam (1954 – 1975)
Trong các cuộc chiến tranh ở Triều Tiên và Việt Nam, Chính phủ Mỹ đã có hàng loạt đơn đặt hàng với các công ty của Nhật Bản về trang bị và các đồ quân dụng khác. Từ năm 1950 đến 1969, Nhật Bản đã thu được 10,2 tỷ USD các đơn đặt hàng của Mỹ (tương đương 70 tỷ USD theo thời giá 2015).
2. Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh

2. Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh

Giai đoạn 1945 - 1960
Giai đoạn 1960 - 1973
Kinh tế được khôi phục
Kinh tế phát triển “thần kì”
Tổng sản phẩm quốc dân đứng thứ 2 thế giới (sau Mĩ).
Đến thập niên 70, Nhật là một trong ba trung tâm kinh tế tài chính thế giới.
2. Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh
2. Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh

Nhật là một trong những nước đầu tiên trên thế giới tái chế tất cả các loại rác thải để tạo ra các sản phẩm mới phục vụ con người.
2. Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh

Người Nhật còn đưa ra một công nghệ có thể biến một tờ báo cũ thành một loại chất đốt hiệu suất cao dùng để nấu ăn và sưởi ấm. Đáng chú ý nhất là loại bể phốt liên hoàn có thể tận dụng ngay chất thải sinh hoạt trong gia đình để tạo ra khí biogas phục vụ nấu ăn, sưởi ấm và làm phân vi sinh dùng cho trồng trọt.
2. Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh

2. Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh

Giai đoạn 1945 - 1960
Giai đoạn 1960 - 1973
Kinh tế được khôi phục
Kinh tế phát triển “thần kì”
Giai đoạn từ đầu những năm 90 thế kỉ XX
Nền kinh tế lâm vào tình trạng suy thoái kéo dài chưa từng thấy sau chiến tranh thế giới thứ hai.
VẬN DỤNG
Từ những nguyên nhân giúp Nhật Bản phát triển thần kì, em hãy rút ra bài học cho Việt Nam trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.