KIỂM TRA BÀI CŨ
Các chất được cấu tạo từ các hạt riêng biệt, nhỏ bé gọi là nguyên tử, phân tử.
Các nguyên tử, phân tử luôn chuyển động hỗn loạn không ngừng và giữa chúng có khoảng cách.
2. Vì sao gọi chuyển động của các phân tử, nguyên tử là chuyển động nhiệt?
Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh.
1.Các chất được cấu tạo như thế nào?
Nêu đặc điểm của các phần tử cấu tạo đó ?
Chuyển động hỗn loạn của các phân tử, nguyên tử có liên quan chặt chẽ đến nhiệt độ nên còn được gọi là chuyển động nhiệt
3/ Bé An được mẹ nhờ pha cốc nước chanh. Khi mang cốc nước chanh ra thì mẹ An thấy đáy cốc còn chứa nhiều đường. An kể với mẹ là An pha đường bằng nước có sẵn trong tủ lạnh. Mẹ bảo nếu thay nước lạnh bằng nước nóng thì khi pha, đường sẽ mau tan hơn.
a) Dựa vào kiến thức về cấu tạo các chất, các em hãy giải thích tại sao đường tan được trong nước.
b) Vì sao khi pha đường trong nước nóng thì đường sẽ tan nhanh hơn trong nước lạnh?( đề thi HKII– Q1- 2018-2019)
a/ Các phân tử đường xen lẫn vào khoảng trống của các phân tử nước nên đường tan được trong nước .
b/ Trong nước nóng, nhiệt độ cao, các phân tử chuyển động nhanh hơn nên đường tan nhanh hơn trong nước lạnh.
*4. Lấy một cốc nước đầy, thả vào đó một ít cát thấy nước bị tràn khỏi cốc. Nếu bỏ vào cốc nước một ít đường nhuyễn thì nước trong cốc lại không tràn ra, tại sao ?
Khi bỏ ít cát vào cốc nước đầy, kích thước của các hạt cát to hơn khoảng cách giữa các phân tử nước nên cát không tan trong nước và nước tràn ra .
Bỏ một ít đường nhuyễn vào cốc nước đầy, các phân tử và nước xen lẫn vào khỏang trống của nhau nên đường tan trong nứơc và nước không tràn ra.
Trong thí nghiệm về thả quả bóng rơi, mỗi lần quả bóng nảy lên , độ cao của nó lại giảm dần. Cuối cùng không nảy lên được nữa. Trong hiện tượng này rõ ràng cơ năng đã giảm dần. Vậy cơ năng đã biến mất hay đã chuyển hóa thành một dạng năng lượng khác?
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Mô hình chuyển động của các nguyên tử đồng
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Các nguyên tử, phân tử đều chuyển động không ngừng, như vậy các hạt cấu tạo nên vật đều có động năng
Tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật gọi là nhiệt năng của vật.
LƯU Ý: Bất cứ vật nào cũng có nhiệt năng
I. Nhiệt năng:
Nhiệt năng của vật và nhiệt độ có mối quan hệ như thế nào?
Thanh đồng ở nhiệt độ thường
Thanh đồng ở nhiệt độ cao
Mô hình chuyển động nhiệt của các phân tử đồng.
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Nhiệt độ và chuyển động của các phân tử cấu tạo nên vật có phụ thuộc nhau không?
Nhiệt năng có phụ thuộc nhiệt độ không?
Nhiệt độ của vật càng cao thì các phân tử chuyển động . . . . . . và nhiệt năng của vật . . . . . .
càng nhanh
càng lớn
I. NHIỆT NĂNG
Tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật gọi là nhiệt năng của vật đó .
Nhiệt năng một vật phụ thuộc vào nhiệt độ của vật đó.
2. Các cách làm thay đổi nhiệt năng của 1 vật – Nhiệt lượng
Hãy nêu ra tất cả các cách làm để tăng nhiệt năng của một miếng đồng xu?
PHƯƠNG ÁN A
PHƯƠNG ÁN B
THỰC HIỆN CÔNG
TRUYỀN NHIỆT
Thực hiện công
Thực hiện công
Truyền nhiệt
Truyền nhiệt
Truyền nhiệt
Truyền nhiệt
Em hãy nghĩ ra một cách đơn giản khác để chứng tỏ khi thực hiện công hoặc truyền nhiệt lên miếng đồng thì miếng đồng sẽ nóng lên
Có nhiều cách làm tăng nhiệt năng của đồng xu:
Cọ xát đồng xu trên mặt bàn, đồng xu nóng lên.
Nhiệt năng của đồng xu tăng lên
Đồng xu nhận thêm nhiệt năng
Hơ đồng xu trên ngọn lửa đèn cồn, đồng xu nóng lên.
Nhiệt năng của đồng xu tăng lên
Đồng xu nhận thêm nhiệt năng
Thực hiện công lên đồng xu
Truyền nhiệt cho đồng xu
Có thể làm giảm nhiệt năng của đồng xu không?
Từ những ví dụ trên em hãy cho biết khi thực hiện công lên vật, nhiệt năng của vật sẽ thay đổi như thế nào?
Búa máy đóng cọc
Khi thực hiện công, cơ năng của vật chuyển hóa thành nhiệt năng
Lon nhôm nóng đỏ sau khi đặt trên lò nung nhôm
Kim loại nhận nhiệt năng từ que hàn
Thực hiện công
I. NHIỆT NĂNG
2. Các cách làm thay đổi nhiệt năng một vật :
Truyền nhiệt

=> Tác dụng lực vào vật, làm vật chuyển dời để thay đổi nhiệt độ của vật.
xảy ra giữa hai vật có nhiệt độ khác nhau
Thả vào
cốc nước lạnh
Nung nóng 1 miếng đồng
rồi thả vào cốc nước lạnh.
Hỏi nhiệt năng của miếng
đồng và của nước thay
đổi như thế nào? Đây là
sự thực hiện công hay
truyền nhiệt?
C3
Nhiệt năng của miếng đồng giảm, nhiệt năng của nước tăng. Đây là sự truyền nhiệt ( giữa hai vật có nhiệt độ khác nhau ) .
Cốc nước lạnh
Miếng đồng nóng
3. Nhiệt lượng
Miếng đồng nóng
(nhiệt độ cao)
Truyền nhiệt
Nước lạnh
(nhiệt độ thấp)
Nhiệt năng giảm
(mất bớt đi)
Nhiệt năng tăng
(nhận thêm)
Nhiệt lượng
3. Nhiệt lượng
- Phần nhiệt năng mà vật nhận thêm được hay mất bớt đi trong quá trình truyền nhiệt được gọi là nhiệt lượng .
- Ký hiệu : Q
Đơn vị :Jun (J)
1kJ (KilôJun) = 1000J
Hãy dùng những kiến thức đã học trong bài để giải thích hiện tượng khi rơi của quả bóng đã nêu ở đầu bài.
C5
Cơ năng của quả bóng đã chuyển hoá dần thành nhiệt năng của quả bóng, của không khí gần quả bóng và mặt sàn.
1. Một viên đạn đang bay trên cao, có những dạng năng lượng nào mà em đã được học? Hãy chọn câu trả lời đầy đủ nhất.
Động năng và thế năng trọng trường .
Nhiệt năng và động năng .
C.Thế năng trọng trường và thế năng đàn hồi .
D. Động năng, thế năng trọng trường và nhiệt năng.
VẬN DỤNG

Cọ xát miếng đồng nhiều lần lên mặt sàn xi măng nhám, khi đó miếng đồng sẽ nóng lên.
Uốn một sợi dây kẽm ngắn giữa hai tay nhiều lần, sợi dây kẽm sẽ nóng lên.
C. Quẹt diêm để tạo ra lửa.
D. Các thí nghiệm trên đều chứng tỏ khi thực hiện công lên vật thì vật sẽ nóng lên vì đã chuyển hóa năng lượng từ dạng cơ năng sang nhiệt năng.
*2. Trong các thí nghiệm sau, thí nghiệm nào chứng tỏ khi thực hiện công lên vật thì có sự chuyển hóa năng lượng từ dạng cơ năng sang nhiệt năng của vật?
VẬN DỤNG
3. Gạo đang được nấu thành cơm, gạo vừa lấy ở máy xát ra đều nóng. Hãy cho biết có gì giống nhau, khác nhau về mặt thay đổi nhiệt năng trong hai hiện tượng trên.
Gạo đang được nấu thành cơm, gạo vừa lấy ở máy xát ra :
Giống nhau: đều nóng lên: nhiệt năng tăng.
Khác nhau:
* Gạo nấu thành cơm tăng nhiệt năng do truyền nhiệt từ bếp lò sang.
* Gạo vừa lấy ở máy xát ra : tăng nhiệt năng do thực hiện công.
4. Khi dùng lưỡi cưa để cưa gỗ thì trong quá trình cưa, lưỡi cưa đã nóng lên. Có thể nói lưỡi cưa đã nhận được nhiệt lượng không ? Tại sao ?
VẬN DỤNG
Lưỡi cưa nóng lên, nhiệt năng tăng do thực hiện công. Do đó không thể nói lưỡi cưa nhận được nhiệt lượng được.
5. Nhiệt lượng là gì? Trường hợp nào sau đây vật đã nhận được nhiệt lượng, tại sao?
a) quyển sách nóng lên sau khi photo xong và lấy ra liền từ máy .
b) Nắm chặt đồng xu trong tay một lúc sau đồng xu nóng lên.
VẬN DỤNG
Nhiệt lượng là phần nhiệt năng nhận được hoặc mất đi trong quá trình truyền nhiệt.
a/ quyển sách nóng lên sau khi photo xong không nhận được nhiệt lượng vì tăng nhiệt năng do thực hiện công .
b/ Nắm chặt đồng xu trong tay một lúc, đồng xu nóng lên, nhiệt năng tăng do nhận được nhiệt lượng từ tay trong quá trình truyền nhiệt.
6/ Thả một cục nước đá vào một ly nước chanh, đá tan ra và nước chanh lạnh đi.
a/ Đây là sự truyền nhiệt , giải thích vì sao?
b/ Trong hai vật nước đá và nước chanh vật nào nhận được nhiệt lượng và nhiệt năng tăng?
VẬN DỤNG
a/ Đây là sự truyền nhiệt vì xảy ra giữa hai vật có nhiệt độ khác nhau.
b/ Nước đá đã nhận được nhiệt lượng và tăng nhiệt năng vì đã nóng lên , tan ra.
Nước chanh đã truyền nhiệt cho nước đá, nhiệt năng giảm nên lạnh đi.
Tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật
NHIỆTNĂNG
Các cách biến đổi .
THỰC HIỆN CÔNG
Làm vật chuyển dời
Tác dụng lực lên vật
NHIỆT LƯỢNG
Kí hiệu Q
Đối lưu
Cơ năng của vật chuyển hóa thành nhiệt năng
3 hình thức
Đơn vị: J
TRUYỀN NHIỆT
Giữa hai vật có nhiệt độ khác nhau
Phần nhiệt năng trao đổi giữa hai vật
Dẫn nhiệt
Bức xạ nhiệt
Tùy thuộc
Khối lượng m
Nhiệt độ t của vật