CHỦ ĐỀ : CÁC HÌNH THỨC TRUYỀN NHIỆT
Động năng của vật là gì? Động năng phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Cơ năng của vật do chuyển động mà có gọi là động năng. Động năng của vật phụ thuộc vào khối lượng và vận tốc của vật.
ÔN LẠI KIẾN THỨC CŨ
Phân tử có động năng hay không? Vì sao?
Phân tử luôn có động năng vì phân tử luôn chuyển động không ngừng.
ÔN LẠI KIẾN THỨC CŨ
Khi ta thả một quả bóng rơi, mỗi lần quả bóng nảy lên , độ cao của nó lại giảm dần. Cuối cùng không nảy lên được nữa. Trong hiện tượng này rõ ràng cơ năng đã giảm dần. Vậy cơ năng đã biến mất hay đã chuyển hóa thành một dạng năng lượng khác?
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Mô hình chuyển động của các nguyên tử đồng
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Các nguyên tử, phân tử đều chuyển động không ngừng, như vậy các hạt cấu tạo nên vật đều có động năng
Tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật gọi là nhiệt năng của vật.
LƯU Ý: Bất cứ vật nào cũng có nhiệt năng
I. NHIỆT NĂNG
I. NHIỆT NĂNG
Nhiệt năng của vật và nhiệt độ có mối quan hệ như thế nào?
Thanh đồng ở nhiệt độ thường
Thanh đồng ở nhiệt độ cao
Mô hình chuyển động nhiệt của các phân tử đồng.
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Cu
Nhiệt độ và chuyển động của các phân tử cấu tạo nên vật có phụ thuộc nhau không?
Nhiệt năng có phụ thuộc nhiệt độ không?
Nhiệt độ của vật càng cao thì các phân tử chuyển động . . . . . . và nhiệt năng của vật . . . . . .
càng nhanh
càng lớn
I. NHIỆT NĂNG
1. Nhiệt năng là gì?
Nhiệt năng của một vật là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật.

Nhiệt độ của vật càng cao thì các phân tử chuyển động . . . . . . và nhiệt năng của vật . . . . . .
càng nhanh
càng lớn

2. Các cách làm thay đổi nhiệt năng của 1 vật – Nhiệt lượng
Hãy nêu ra tất cả các cách làm để tăng nhiệt năng của một miếng đồng xu?
Thực hiện công
Thực hiện công
Truyền nhiệt
Truyền nhiệt
Truyền nhiệt
Truyền nhiệt
Dựa vào các cách làm thay đổi nhiệt năng của miếng đồng ta thấy có hai cách làm thay đổi nhiệt năng của một vật
THỰC HIỆN CÔNG
TRUYỀN NHIỆT
- Thực hiện công.
I. NHIỆT NĂNG
2. Các cách làm thay đổi nhiệt năng:

- Truyền nhiệt.
Thả vào
cốc nước lạnh
Nung nóng 1 miếng đồng
rồi thả vào cốc nước lạnh.
Hỏi nhiệt năng của miếng
đồng và của nước thay
đổi như thế nào? Đây là
sự thực hiện công hay
truyền nhiệt?
Nhiệt năng của miếng đồng giảm, nhiệt năng của nước tăng. Đây là sự truyền nhiệt ( giữa hai vật có nhiệt độ khác nhau ) .
Cốc nước lạnh
Miếng đồng nóng
3. Nhiệt lượng
Miếng đồng nóng
(nhiệt độ cao)
Truyền nhiệt
Nước lạnh
(nhiệt độ thấp)
Nhiệt năng giảm
(mất bớt đi)
Nhiệt năng tăng
(nhận thêm)
Nhiệt lượng
3. Nhiệt lượng
Phần nhiệt năng mà vật nhận thêm được hay mất bớt đi trong quá trình truyền nhiệt được gọi là nhiệt lượng.
- Ký hiệu : Q
- Đơn vị :Jun (J)
1kJ (KilôJun) = 103J
C2: Các đinh rơi xuống trước, sau theo thứ tự nào?
C3: Hãy dựa vào thứ tự rơi xuống của các đinh để mô tả sự truyền nhiệt năng trong thanh đồng AB.
Play
A
B
a
b
c
d
e
II. DẪN NHIỆT
C2: Các đinh rơi theo thứ tự a, b, c, d, e.
C1: Các đinh rơi xuống chứng tỏ điều gì?
C1: Các đinh rơi xuống chứng tỏ nhiệt đã truyền đến sáp làm sáp nóng chảy ra
C3: Chứng tỏ nhiệt được truyền dần từ đầu A vào đầu B của thanh đồng.
Đồng
Nhôm
Thuỷ tinh
Play
Hình 22.2
Tính dẫn nhiệt của các chất
Tính dẫn nhiệt của các chất
Hình 22.3
Play
Tính dẫn nhiệt của các chất
Play
Hình 22.4
II. DẪN NHIỆT
1. Sự dẫn nhiệt
Kết luận: Dẫn nhiệt là sự truyền nhiệt năng từ phần này sang phần khác của một vật hoặc từ vật này sang vật khác.

2. Tính dẫn nhiệt của các chất
- Chất rắn dẫn nhiệt tốt. Trong chất rắn, kim loại dẫn nhiệt tốt nhất.
- Chất lỏng và chất khí dẫn nhiệt kém.

Hình 22.3
Play
Hình 23.1
Hình 22.3
Play
Hãy nêu sự giống và khác nhau trong hai thí nghiệm ?
III. ĐỐI LƯU
Hình 23.2
1. Thí nghiệm:
Quan sát hiện tượng và thảo luận trả lời câu hỏi C1, C2 , C3
?
III. ĐỐI LƯU
Nhiệt kế
Thuốc tím
Khi đun thì lớp nước bên dưới nóng lên , nở ra , TLR của lớp nước này giảm nên nó nổi lên, lớp nước lạnh bên trên có TLR lớn hơn nên chìm xuống tạo thành dòng đối lưu trong cốc nước
Play
Hình 23.3
Hương
Bìa
Nến
Quan sỏt v� gi?i thớch hi?n tu?ng sau
Khi đốt nến phần không khí quanh ngọn nến nóng lên, nở ra nhẹ và bay lên. Phần không khí lạnh phía bên kia tấm bìa có trọng lượng riêng lớn hơn nên đi xuống và vòng qua khe hở bên dưới sang phía ngọn nên, sau đó lại nóng lên nở ra và đi lên tạo thành dòng đối lưu của chất khí.
?
T?i sao mu?n dun núng ch?t l?ng v� ch?t khớ ph?i dun t? phớa du?i
Trả lời : Phải đun từ phía dưới để phần chất lỏng ( khí) bên dưới nóng lên rồi đi lên, phần bên trên sẽ di chuyển xuống phía dưới tạo thành dòng đối lưu của chất lỏng( hoặc khí)
?
Trong mụi tru?ng chân không và trong chất rắn có xảy ra đối lưuu không? Tại sao?
Trả lời: Trong môi trường chân không và trong chất rắn không xảy ra hiện tượng đối lưu được.Vì trong môi trường chân không không có các nguyên tử , phân tử. Còn trong chất rắn các phân tử chỉ chuyển động quanh vị trí cố định.
?
2. Kết luận :
- Đối lưu là sự truyền nhiệt bằng các dòng chất lỏng hoặc chất khí, đó là hình thức truyền nhiệt chủ yếu của chất lỏng và khí
1. Thí nghiệm:
III. ĐỐI LƯU

Khoảng chân không
Vậy năng lượng của Mặt Trời truyền đến Trái Đất bằng cách nào?
IV . BỨC XẠ NHIỆT
Play
A
B
1. Thí nghiệm
Đèn cồn
Không khí
Bình cầu
Tấm gỗ
Hình 23.4
IV . BỨC XẠ NHIỆT
Play
A
B
Hình 23.4
2. Trả lời câu hỏi
Quan sát hiện tượng thí nghiệm và thảo luận trả lời các câu hỏi C7 , C8 , C9
?
Đèn cồn
Không khí
Bình cầu
Play
A
B
Hình 23.4
2. Trả lời câu hỏi
Sự truyền nhiệt từ nguồn tới bình có phải là đối lưu hay không ? Tại sao?
?
Đèn cồn
Không khí
Bình cầu
Khoảng chân không
Vậy năng lượng của Mặt Trời truyền đến Trái Đất bằng cách nào?
Tl : Bằng sự bức xạ nhiệt qua môi trường chân không và không khí.
Tại sao trong TN hình 23.4 bình chứa không khí lại phủ muội đèn
Để tăng khả năng hấp thụ tia nhiệt
Tại sao về mùa hè ta thu?ng mặc áo màu trắng mà không mặc áo màu đen?
Để giảm sự hấp thụ tia nhiệt
Dẫn nhiệt
Đối lưu
Bức xạ nhiệt
Hãy chọn từ thích hợp cho các ô trống ở bảng 23.1
Đối lưu
Bảng 23.1
?
?
?
- Bøc x¹ nhiÖt lµ sù truyÒn nhiÖt b»ng c¸c tia nhiÖt ®i th¼ng.
Bøc x¹ nhiÖt cã thÓ x¶y ra c¶ ë trong môi trường ch©n kh«ng.
Những vật có màu sẫm, bề mặt xù xì thì hấp thu bức xạ nhiệt tốt.
3. Kết luận
IV . BỨC XẠ NHIỆT

V . VẬN DỤNG
Vì sao trời lạnh các con chim, gà hay xù lông?
Bức xạ nhiệt
Dẫn nhiệt
Đối lưu
H.1
H.2
H.3
Nhiệt từ bếp lửa có thể truyền tới ta bằng các hình thức truyền nhiệt nào ?
V . VẬN DỤNG
Bức xạ nhiệt trong thiên nhiên
và ứng dụng trong kỹ thuật, đời sống
Sử dụng năng lượng mặt trời?
Tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật
NHIỆTNĂNG
Các cách biến đổi .
THỰC HIỆN CÔNG
Làm vật chuyển dời
Tác dụng lực lên vật
NHIỆT LƯỢNG
Kí hiệu Q
Đối lưu
Cơ năng của vật chuyển hóa thành nhiệt năng
3 hình thức
Đơn vị: J
TRUYỀN NHIỆT
Phần nhiệt năng trao đổi giữa hai vật có nhiệt độ khác nhau
Dẫn nhiệt
Bức xạ nhiệt
Tùy thuộc
Khối lượng m
Nhiệt độ t của vật


Sự truyền nhiệt năng nhờ tạo thành các dòng đi từ dưới lên trên rồi từ trên xuống dưới gọi là sự đối lưu
.
ĐỐI LƯU
BỨC XẠ NHIỆT
Bu?c xa? nhiờ?t la` su? truyờ`n nhiờ?t ba`ng ca?c tia nhiờ?t di tha?ng.
Chủ yếu ở môi trường: chất lỏng và chất khí.
Chủ yếu ở môi trường: chất khí và chân không
 Những ứng dụng về sự dẫn nhiệt trong đời sống và kỹ thuật :
Các trần nhà (Laphông) sử dụng bằng các vật liệu dẫn nhiệt kém như: xốp, ván ép, tấm nhựa rỗng... để chống nóng.
CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT ???
Tôn
Nguyên lý hoạt động của đèn kéo quân
Cắt 1 hình chữ nhật nhỏ bằng giấy mỏng.Gấp 2 đường chéo của hình chữ nhật để xác định tâm của miếng giấy. Mở miếng giấy ra, đặt lên một chiếc kim thẳng đứng sao cho mũi kim đỡ đúng vào tâm miếng giấy.Tất cả đặt ở một nơi không có gió. Xoa cho tay nóng lên rồi nhè nhẹ đưa tay lại gần miếng
giấy. Hiện tượng gì xảy
ra với miếng giấy ?
HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Các em học thuộc phần ghi nhớ.
Làm bài tập trong SBT
Chuẩn bị tiết sau sửa các bài tập trong SBT
Tiết học đến đây là kết thúc
Chúc các em học tốt