Daïy Hoïc
toát
toát
GV: NGUYỄN PHÚC LỢI
LỚP 8

KIỂM TRA BÀI CŨ:

1/Các nguyên tử, phân tử chuyển động như
thế nào?
2/Nêu mối quan hệ giữa chuyển động phân tử và
nhiệt độ?

Trong thí nghieäm veà
thaû quaû boùng rôi.
Moãi laàn quaû boùng naûy
leân, ñoä cao cuûa noù laïi
giaûm daàn. Cuoái cuøng
khoâng naûy leân ñöôïc
nöõa. Trong hieän
töôïng naøy roõ raøng laø
cô naêng ñaõ giaûm daàn.
Vaäy cô naêng ñaõ bieán
maát hay ñaõ chuyeån
thaønh moät daïng naêng
löôïng khaùc?

bµi 21 -

I .Nhiêt năng:

NHIỆT NĂNG

Phaân töû coù ñoäng naêng khoâng ? Vì sao ?
Ñoäng naêng cuûa phaân töû phuï thuoäc vaøo vaän
toác cuûa phaân töû nhö theá naøo?

Moâ hình chuyeån ñoäng nhieät cuûa caùc phaân töû ñoàng.
Cu Cu Cu

Thanh ñoàng ôû nhieät
ñoä bình thöôøng

Cu Cu Cu
Cu Cu Cu
Cu Cu

Cu

Cu Cu
Cu Cu
Cu Cu
Cu Cu

- Toång ñoäng naêng cuûa caùc phaân töû caáu taïo neân
vaät goïi laø nhieät naêng cuûa vaät.

bµi 21 -

NHIỆT NĂNG

I .Nhiêt năng:
+ Nhiệt năng là tổng động năng của các phân tử cấu tạo
nên vật.

Moâ hình chuyeån ñoäng nhieät cuûa caùc phaân töû
ñoàng.
Cu Cu Cu

Thanh ñoàng ôû nhieät ñoä
bình thöôøng

Thanh ñoàng ôû nhieät
ñoä cao

Cu Cu Cu
Cu Cu Cu

Cu Cu
Cu Cu

Cu Cu

Cu

Cu Cu

Cu Cu Cu

Cu Cu
Cu Cu

Cu Cu

Cu Cu Cu
Cu Cu Cu
Cu Cu

Cu

Cu Cu
Cu Cu

Mèi
quant hÖ
n¨ng
nhiÖt
vËtnnh
­thÕunµo ?
- Nhieä
ñoägi÷a
cuûanhiÖt
vaät caø
ngvµ
cao
thì®é
caùcña
c phaâ
töûưcaá

taïo neân vaät chuyeån ñoäng caøng nhanh vaø nhieät naêng
cuûa vaät caøng lôùn .

bµi 21 -

NHIỆT NĂNG

I .Nhiêt năng:
+ Nhiệt năng là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật.
+ Nhiệt độ càng cao, phân tử chuyển động càng nhanh, nhiệt
năng của vật càng lớn

Để biết nhiệt năng của vật thay đổi, ta dựa vào yếu tố nào?

Nhiệt độ của vật.
Vậy có cách nào làm thay đổi nhiệt năng của vật ?

bµi 21 -

NHIỆT NĂNG

I .Nhiêt năng:
+ Nhiệt năng là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật.
+ Nhiệt độ càng cao, phân tử chuyển động càng nhanh, nhiệt
năng của vật càng lớn
II. Các cách làm thay đổi nhiệt năng:

Làm thế nào để
thay đổi nhiệt
năng của một vât?

a.

b.

d.

e.

c.

g.

a.

d.

b.

e.

c.

g.

Kim loại nhận nhiệt
năng từ que haøn

Kim loại nhận nhiệt
năng từ bếp nung

Beáp nhaän nhieät naêng maët trôøi

Caùc phöông aùn coù theå laøm taêng nhieät naêng cuûa vaät :
 Coï xaùt vaät .
Hô vaät treân löûa.
Thaû vaät vaøo coác nöôùc noùng .
Duøng buùa ñaäp vaøo vaät nhieàu laàn.
Phôi vaät ngoaøi naéng .
Neùn vaät .
 Saáy vaät.
. . .

bµi 21 -

NHIỆT NĂNG

I .Nhiêt năng:
+ Nhiệt năng là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật.
+ Nhiệt độ càng cao, phân tử chuyển động càng nhanh, nhiệt
năng của vật càng lớn
II. Các cách làm thay đổi nhiệt năng:
1. Thực hiện công
Ví dụ: cọ sát vật, đập vào vật…
2.Truyền nhiệt
Ví dụ: phơi nắng, hơ vật trên lửa…

+ Khi cho mieáng ñoàng vaøo coác nöôùc noùng, mieáng ñoàng
noùng leân hay laïnh ñi ? Töø ñoù ruùt ra keát luaän gì veà nhieät
naêng cuûa mieáng ñoàng ? Nhieät naêng cuûa coác nöôùc noùng ?

Traû lôøi :Khi cho mieáng ñoàng
vaøo coác nöôùc noùng :
­Mieáng ñoàng noùng leân,nhieät
naêng cuûa noù taêng .
­Nöôùc

noùng laïnh ñi, nhieät
naêng cuûa noù giaûm .

Vaät noùng

Vaät laïnh

(nhieät ñoä cao)

Truyeàn nhieät

Nhieät naêng giaûm
(maát bôùt ñi)

(nhieät ñoä thaáp)

Nhieät naêng taêng
(nhaän theâm)

Nhieät löôïng

bµi 21 -

NHIỆT NĂNG

I .Nhiêt năng:
+ Nhiệt năng là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật.
+ Nhiệt độ càng cao, phân tử chuyển động càng nhanh, nhiệt
năng của vật càng lớn
II. Các cách làm thay đổi nhiệt năng:
1. Thực hiện công
Ví dụ: cọ sát vật, đập vào vật…
2.Truyền nhiệt
Ví dụ: phơi nắng, hơ vật trên lửa…
III. Nhiệt lượng

Vaät noùng
(nhieät ñoä cao)

Vaät laïnh
Truyeàn nhieät

Nhieät naêng giaûm

(nhieät ñoä thaáp)

Nhieät naêng taêng

(maát bôùt ñi)

(nhaän theâm)

Nhieät löôïng

bµi 21 -

NHIỆT NĂNG

I .Nhiêt năng:
+ Nhiệt năng là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật.
+ Nhiệt độ càng cao, phân tử chuyển động càng nhanh, nhiệt
năng của vật càng lớn
II. Các cách làm thay đổi nhiệt năng:
1. Thực hiện công
Ví dụ: cọ sát vật, đập vào vật…
2.Truyền nhiệt
Ví dụ: phơi nắng, hơ vật trên lửa…
III. Nhiệt lượng
+ Nhiệt lượng là phần nhiệt năng mà vật nhận thêm được hay
mất bớt đi trong quá trình truyền nhiệt. Ký hiệu là Q
IV. Vận dụng:

C3: Nung noùng moät mieáng ñoàng roài thaû vaøo coác nöôùc
laïnh. Hoûi nhieät naêng cuûa mieáng ñoàng vaø cuûa nöôùc thay
ñoåi nhö theá naøo? Ñaây laø söï thöïc hieän coâng hay truyeàn
nhieät ?
C3 :Nhieät naêng cuûa mieáng ñoàng giaûm, nhieät naêng
cuûa nöôùc taêng. Ñaây laø söï truyeàn nhieät .
C4:Xoa 2 bàn tay vào nhau
ta thấy nóng lên. Trong
hiện tượng này đã có sự
chuyển hóa năng lượng từ
dạng nào sang dạng nào?
Đây là sự thực hiện công
hay truyền nhiệt?
C 4 :Cơ năng chuyển hoá thành nhiệt
năng. Đây là sự thực hiện công.

C 5 : Hãy dùng những kiến thức
đã học trong bài để giải thích
hiện tượng khi rơi của quả bóng
đã nêu ở đầu bài.
C 5 :Cơ năng của quả bóng đã
chuyển hoá dần thành nhiệt
năng của quả bóng, không khí
quanh quả bóng và mặt sàn nơi
quả bóng chạm vào.

Có thể em chưa biết
* Phải mất nhiều thế kỉ con người mới trả lời
được câu hỏi về bản chất của nhiệt là gì? Vào
đầu thế kỉ XVIII, người ta cho rằng nhiệt là
một chất đặc biệt gọi là “chất nhiệt”. Đó là một
chất lỏng vô hình, không có trong lượng, thấm
sâu vào mọi chất và có thể truyền dễ dàng từ
vật này sang vật khác. Thuyết chất nhiệt có thể
giải thích được một số hiện tượng nhiệt trong
đó có sự truyền nhiệt, nhưng không giải thích
được nhiều hiện tượng nhiệt khác trong đó có
hiện tượng thay đổi nhiệt năng bằng cách thực
hiện công.

Có thể em chưa biết
* Đồng thời với thuyết chất nhiệt còn có
thuyết cho rằng bản chất của nhiệt là do
chuyển động của các hạt vật chất. Trong
số những người ủng hộ thuyết này có
Lô-mô-nô-xốp các nhà vật lí nổi tiếng như Niu-tơn
(1711 – 1765)
(người Anh), Ma-ri-ốt (người Pháp),
Lô-mô-nô-xốp (người Nga), Jun (người
Anh). Tuy nhiên cũng phải chờ đến đầu
thế kỉ XIX, khi thuyết về vật chất được
cấu tạo từ các nguyên tử, phân tử ra đời
người ta mới công nhận bản chất của
Jun (1818 – 1889) nhiệt là do chuyển động của các hạt vật
chất cấu tạo nên vật.

Moät hoïc sinh cho raèng, duø noùng hay laïnh vaät naøo
cuõng coù nhieät naêng. Theo em keát luaän nhö vaäy coù
ñuùng hay khoâng? Taïi sao?
Ñaùp aùn:
Keát luaän nhö vaäy laø ñuùng. Vì vaät chaát ñöôïc caáu
taïo töø caùc phaân töû, nguyeân töû. Caùc phaân töû,
nguyeân töû luoân chuyeån ñoäâng hỗn ñoän khoâng
ngöøng töùc laø chuùng luoân coù ñoäng naêng, do ñoù baát
kì vaät naøo duø noùng hay laïnh cuõng ñeàu coù nhieät
naêng.

Baøi 1 Haõy choïn caâu traû lôøi ñuùng:
Khi chuyeån ñoäng nhieät cuûa caùc phaân töû caáu
taïo neân vaät nhanh leân thì ñaïi löôïng naøo sau
ñaây cuûa vaät khoâng taêng?
a.Nhieät ñoä.
b.Nhieät naêng.
c.Khoái löôïng.
d.Theå tích.

Baøi 2: Haõy choïn caâu traû lôøi ñuùng
Nhoû moät gioït nöôùc ñang soâi vaøo moät coác ñöïng nöôùc aám
thì nhieät naêng cuûa gioït nöôùc trong coác thay ñoåi nhö theá
naøo?
a.Nhieät naêng cuûa gioït nöôùc taêng, cuûa nöôùc trong
coác giaûm.
b.Nhieät naêng cuûa gioït nöôùc giaûm, cuûa nöôùc trong
coác taêng.
c.Nhieät naêng cuûa gioït nöôùc vaø cuûa nöôùc trong
coác ñeàu giaûm.
d.Nhieät naêng cuûa gioït nöôùc vaø cuûa nöôùc trong
coác ñeàu taêng.

Töø goàm
Töø10
goàchöõ
m 12caùchöõ
i chæcaùphaà
i cho
n nhieä
bieátt moä
naênt gtrong
maø vaã
hain caù
nhaä
chn ñöôïc
Quaû
Quyõ
Ñaâyboù
ñaï
laø
noTöø
gtöø
chuyeå
bay
chæ
Giöõ
chæduø
moá
anteâcaù
ñoä
nñöôï
Ñaâ
i cmoä
quan
nygnguyeâ
c tlaø
cuû
buoä
daï
heä
töø
ancnnguyeâ
gchæ
chaë
thaä
töû
naê,ñôn
tnphaâ
nchaë
gcheõ
töû
löôï
vò
nt,giöõ
………….xeï
töû
nnhieä
phaâ
gacoù
maø
nnoù
t…töû
löôï
………………..
baá
vôù
vaï
ntigpckì
nhieä
h.daà
vaä
rant laø
theo
naê
naøñöôø
nog.cuõ
thôø
nngiggì?
gian.
coù.
hay maá
laøtmbôù
thay
t ñi ñoå
trong
i nhieä
quaù
t naê
trình
ng cuû
truyeà
a vaänt nhieä
. t.

1
2
3
4
5
6
7
8

D
K

T

N

I

H

D

AÉ

V

AÃ

N

O

AÛ

N

G

C

AÙ

C

H

J

U

N

ÖÏ

C

H

I

EÄ

N

C

OÂ

N

N

H

I

EÄ

T

N

AÊ

N

G

N

H

I

EÄ

T

L

Ö

ÔÏ

N

G

H

I

EÄ

T

Ñ

OÄ

H

H

C

C

Daãn
nhieät

G