Bài 21: NHIỆT NĂNG
Trong thí nghiệm về thả quả bóng rơi, mỗi lần quả bóng nảy lên, độ cao của nó lại giảm dần. Cuối cùng không nảy lên được nữa. Trong hiện tượng này rõ ràng là cơ năng đã giảm dần. Vậy cơ năng đã biến mất hay chuyển thành một dạng năng lượng khác?
I. Nhiệt năng :
Các phân tử cấu tạo nên vật chuyển động không ngừng, do đó chúng có động năng. Tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật gọi là nhiệt năng của vật.
Nhiệt năng của vật có quan hệ chặt chẻ với nhiệt độ. Nhiệt độ của vật càng cao thì các phân tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh và nhiệt năng của vật càng lớn.
I. Nhiệt năng :
Nhiệt năng của một vật là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật.
Chú ý :
Nhiệt năng có quan hệ chặt chẽ với nhiệt độ . Nhiệt độ của vật càng cao thì các phân tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh và nhiệt năng của vật càng lớn
II. Các cách làm thay đổi nhiệt năng :
1. Thực hiện công: Khi thực hiện công lên miếng đồng, miếng đồng có thể nóng lên, nhiệt năng của nó tăng.
C1 Các em hãy nghĩ ra một thí nghiệm đơn giản để chứng tỏ khi thực hiện công lên miếng đồng, miếng đồng có thể nóng lên.
C2 Các em hãy nghĩ ra một thí nghiệm đơn giản minh hoạ việc làm tăng nhiệt năng của một vật bằng cách truyền nhiệt.
2. Truyền nhiệt: Cách làm biến đổi nhiệt năng mà không cần thực hiện công gọi là truyền nhiệt.
II.Các cánh làm thay đổi nhiệt năng :
Nhiệt năng của một vật có thể thay đổi bằng hai cách :
- Thực hiện công
- Truyền nhiệt
III. Nhiệt lượng :
Nhiệt lượng là phần nhiệt năng mà vật nhận thêm được hay mất bớt đi trong quá trình truyền nhiệt được gọi là nhiệt lượng . Nhiệt lượng được kí hiệu bằng chữ Q . Đơn vị của nhiệt năng và nhiệt lượng là Jun ( J )
C3 Nung nóng một miếng đồng rồi thả vào một cốc nước lạnh. Hỏi nhiệt năng của miếng đồng và của nước thay đổi như thế nào? Đây là sự thực hiện công hay truyền nhiệt?
IV. Vận dụng :
Nhiệt năng của miếng đồng giảm, nhiệt năng của nước tăng. Đây là sự truyền nhiệt.
C4 Xoa hai bàn tay vào nhau ta thấy tay nóng lên. Trong hiện tượng này đã có sự chuyển hoá năng lượng từ dạng nào sang dạng nào? Đây là sự thực hiện công hay truyền nhiệt ?
Trong hiện tượng này đã có sự chuyển hoá năng lượng từ cơ năng sang nhiệt năng. Đây là sự thực hiện công.
C5 Hãy giải thích hiện tượng nêu ở đầu bài.
Cơ năng đã giảm dần là do một phần cơ năng của quả bóng đã biến đổi thành nhiệt năng của: không khí gần quả bóng, mặt đất, chính quả bóng.
Cám ơn quí Thầy , Cô đã dành chút thời gian quí báu đến tham dự tiết học tốt của lớp .
Kính chào quí Thầy , Cô