CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ LỚP 12A12
SỨC SỐNG TIỀM TÀNG MÃNH LIỆT CỦA MỊ
CHUYÊN ĐỀ
Nhân vật A Phủ và Mị
Khởi động
LUẬT CHƠI
Ô chữ gồm có 8 câu hỏi dễ và khó dành cho 2 đội chơi.
Các đội chơi sẽ cử 1 thành viên của đội mình lên trả lời lần lượt 8 câu hỏi
Khi GV đọc câu hỏi nào, thì các đội chơi theo dõi để trả lời kịp thời
Đội nào trả lời xong trước đội đó sẽ chiến thắng
1
2
3
4
5
6
7
8
Nỗi khổ của nhân vật Mị khi làm dâu được nhà văn Tô Hoài so sánh với con vật nào Nỗi khổ của nhân vật Mị khi con vật nào
Khi bị A Sử bắt cóc về nhà thống lí Mị mang thân phận gì
Hành động nào của Mị với A Phủ chứng tỏ lòng thương người và tinh thần phản kháng mạnh mẽ ở Mị?
Điều gì biểu hiện rõ nhất trong tính cách của Mị ?
ều gì biểu hiện rõ nhất trong . Điều gì biểu hiện rõ nhất trong tính cách của Mị ?
tính cách của Mị ?
Mị và A Phủ điển hình cho nỗi thống khổ và khát vọng tự do của người dân vùng nào trước cách mạng ?
Một trong những tác nhân quan trọng làm Mị thức tỉnh là gì ?
Cảnh tượng nào góp phần tô đậm giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” ?
Đâu là miền đất hứa- giúp Mị và A Phủ tìm thấy cuộc sống tự do, hạnh phúc?
Cảm ơn em, chúc em học tốt và ngày càng yêu thích bộ môn Địa Lí
Một điểm 8
1
Một tràng pháo tay.
2
Một điểm 9
3
QUÀ TẶNG
Phần quà dưới 50k
6
Một điểm 8
5
Một điểm cộng
4
CẤU TRÚC BÀI HỌC
Sức sống tiềm tàng mãnh liệt của Mị
I.KHÁI QUÁT CHUNG
1. Nhà văn Tô Hoài
a. Tiểu sử cuộc đời
Tên thật là Nguyễn Sen, sinh ngày 10- 8- 1920 tại làng Nghĩa Đô
ven sông Tô Lịch trong một gia đình làm nghề thủ công.
Học ở trường tiểu học Yên Phụ. Từ 1936- 1939 làm nhiều nghề
kiếm sống. Năm 1941 chuyển sang viết văn.
Từ 1937 tham gia cách mạng. 1943 gia nhập Hội văn hóa cứu quốc
Sau đó giữ nhiều chức vụ trong lĩnh vực văn học nghệ thuật
Trước 1945 viết chủ yếu về đề tài các loài vật và cuộc sống nghèo
Khổ của những người dân, thợ thủ công ven ngoại thành Hà Nội.
Sau cách mạng, tác phẩm của ông chủ yếu xoay quanh các đề tài
Miền núi Tây Bắc, Việt Bắc trong cách mạng, kháng chiến và xây
Dựng xã hội chủ nghĩa, sáng tác cho thiếu nhi, chân dung và hồi ức.
b. Sự nghiệp sáng tác



Quan điểm
nghệ thuật


Thể loại và
Tác phẩm
tiêu biểu.

Phong cách

Nghệ thuật.
Là nhà văn lớn, sáng tác nhiều thể loại.
Sáng tác thiên về diễn tả những sự thật đời thường: “Viết văn là một quá trình đấu tranh để nói ra sự thật. Đã là sự thật thì không tầm thường,
cho dù phải đập vỡ những thần tượng trong lòng người đọc”.
+ Miền Tây (1967)…
+ Dế mèn phiêu lưu kí
+ O chuột (1942)
+ Nhà nghèo (1944)),
+ Truyện Tây Bắc (1953)
Một số
tác phẩm
tiêu biểu:
TÁC PHẨM TIÊU BIỂU
2.TÁC PHẨM VỢ CHỒNG A PHỦ
a. Hoàn cảnh sáng tác và xuất xứ
- Năm 1942 sau chuyến đi thực tế Tây Bắc, nhà văn đã viết tập
“Truyện Tây Bắc” phản ánh cuộc sống tủi cực của đồng bào
dưới ách áp bức bóc lột của thực dân phong kiến và sự giác
ngộ cách mạng.
Tác phẩm có 3 truyện: Cứu đất cứu mường, Mường Giơn,
Vợ chồng A Phủ. Tác phẩm thể hiện nhận thức, khám phá
hiện thực kháng chiến ở địa bàn miền núi Tây Bắc và tài năng
nghệ thuật của Tô Hoài
Tác phẩm đạt giải nhất về truyện và kí của Hội văn nghệ
Việt Nam (1954-1955)
Vợ chồng A Phủ viết về hai chặng đường đời của Mị và A Phủ
trước và sau khi giác ngộ cách mạng.
b. Giá trị nội dung
Vợ chồng A Phủ đã để lại trong lòng người đọc vẻ đẹp của lòng nhân
đạo, tình yêu thương đồng cảm sâu sắc với những kiếp người
nghèo khổ. .
Qua nhân vật Mị nhà văn đã làm hiện lên vẻ đẹp của một sức sống tiềm
tàng mãnh liệt của người phụ nữ miền núi nói riêng và người phụ nữ
Việt Nam nói chung
Sức sống tiềm tàng ấy giúp nhà văn khẳng định được sức mạnh của
tâm hồn con người Việt Nam và chân lí muôn đời: ở đâu có áp bức bất
công thì ở đó có sự đấu tranh để chống lại nó
Đây chính là cuộc đấu tranh đi lên từ tự phát đến tự giác theo ánh sáng
của cách mạng-> Giá trị hiện thực, nhân đạo sâu sắc
c. Nghệ thuật

CỐT TRUYỆN VÀ
“diễn tiến của chuỗi sự kiện theo nhân quả”

II. SỨC SỐNG TIỀM TÀNG MÃNH LIỆT CỦA MỊ


1.Khái niệm:
Sức sống tiềm tàng là sức sống vốn có
của con người nhưng bị hoàn cảnh bên
ngoài tác động làm che khuất đi, nhưng
luôn thường trực, chờ cơ hội trỗi dậy
+ M? l� cụ gỏi tr?, d?p, yờu d?i, cú t�i th?i sỏo hay, cú bao nhiờu trai l�ng mờ.
+ Nh� M? cung nhu nh?ng nh� cú con gỏi khỏc, m?i nam d?n T?t, b? m? khụng th? ng? du?c vỡ ti?ng chú s?a. Su?t dờm, con trai d?n d?ng th?i sỏo chung quanh vỏch. M? du?c yờu v� cung dang yờu.
+�Hi?u th?o, cham ch? lao d?ng, ý th?c du?c giỏ tr? cu?c s?ng t? do nờn M? s?n s�ng l�m nuong ngụ tr? n? thay cho b?
+M? l� m?t cụ gỏi dó tru?ng th�nh v� luụn ti?m ?n m?t s?c s?ng mónh li?t.

- Tru?c khi v? l�m dõu nh� th?ng lớ Pỏ Tra
2. Sức sống vốn có của Mị trước khi làm dâu nhà thống lí Pá Tra
.
3. Sức sống tiềm tàng của Mị bị khuất lấp trong cảnh làm con dâu gạt nợ
- Khi mới về làm dâu
+ "Tuổi thanh xuân của Mị bị cắt ngang bởi cái án nợ đời cha mẹ để lại. Mị bị bắt cóc về làm dâu nhà thống lí Pá Tra để trừ nợ. Khi mới làm dâu có đến hàng mấy tháng, đêm nào Mị cũng khóc. Không những thế, cô còn trốn về nhà, hai con mắt đỏ hoe. Trông thấy bố, Mị quỳ lạy, úp mặt xuống đất, nức nở.
+ Khóc và đòi tự tử là những hành động phản kháng bế tắc, tiêu cực nhưng nó chứng tỏ trong người con gái yếu ớt này tiềm tàng một sức sống. Cô thà chết như một con người, chứ không chịu chấp nhận tình trạng đày đọa của kiếp nô lệ.
Ách áp chế về cường quyền và thần quyền
chuỗi công việc khổ sai
Sau một thời gian làm dâu
Vậy là sự đày đọa về thể xác và tinh thần đã bóp nghẹt sức sống trong cô Mị trẻ đẹp ngày nào. Trong con mắt của cha con nhà thống lí Pá Tra, những người như Mị đâu còn là con người .Mị trở thành người tê liệt hoàn toàn về ý thức.

4. Sức sống tiềm tàng trong Mị trỗi dậy
a. Cuộc trỗi dậy đầu tiên (đêm mùa xuân)
*Sự tác động của ngoại cảnh
+ Khung cảnh thiên nhiên nồng nàn: cỏ gianh vàng ửng, chiếc váy hoa phơi trên mỏm đá như những con bướm sặc sỡ, không khí dần ấm áp,... âm thanh bên ngoài: tiếng sáo cất lên, tiếng trẻ chơi quay cười vang,...
+ Mị nhìn khung cảnh, nghe âm thanh mà bắt đầu cảm thấy thiết tha bồi hồi, Mị bắt đầu nhẩm thầm theo lời hát gọi bạn tình,...
*Sự đối lập giữa hoàn cảnh đêm xuân và cuộc sống của Mị
+ Ngày tết, Mị lén uống rượu, “uống ực từng bát”, Mị say và sống về quá khứ, say sưa trong tiếng sáo gọi bạn tình.
+ Mị sực nhớ đến tình cảnh của mình hiện tại, nhớ đến A Sử, Mị muốn chết “nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này Mị sẽ ăn cho chết ngay chứ không buồn nhớ lại”.
+ Mị nhận thức sự tồn tại của bản thân “thấy phơi phới trở lại”, “Mị còn trẻ lắm. Mị vẫn còn trẻ. Mị muốn đi chơi”, với khát khao tự do.
*Cuộc trỗi dậy của Mị:
+ Tinh thần phản kháng mạnh mẽ: lấy miếng mỡ để thắp sáng lên căn phòng tối, Mị vấn lại tóc, lấy cái váy hoa, nổi loạn muốn “đi chơi tết” chấm dứt sự tù đày.
+ Hiện thực không trói được trái tim Mị, khi A Sử trói, lòng Mị vẫn lửng lơ theo tiếng sáo, tiếng hát của tình yêu đến những đám chơi.
+ Lúc vùng bước đi nhưng tay chân đau không cựa được, Mị thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa, cô chợt tỉnh trở về với hiện thực.
+ Cả đêm hôm ấy, Mị lúc mê lúc tỉnh, lúc đau đớn, lúc nồng nàn tha thiết.
=> Tâm hồn chai sạn của Mị đã sống lại, Mị luôn tiềm tàng một sức sống mãnh liệt, sức sống ấy luôn âm ỉ trong lòng người con gái Tây Bắc và chỉ chờ có cơ hội để bùng lên mạnh mẽ. Dù sự nổi loạn của Mị không thể giải thoát số phận cô nhưng đây là nền tảng nhóm lên thêm ngọn lửa sức sống trong cô, để sức sống không lụi tắt hẳn, chuẩn bị cho một sự phản kháng trong tương lai: cắt dây trói cho A Phủ.
b. Cuộc trỗi dậy thứ hai (đêm đông cắt dây cởi trói cho
A Phủ và bỏ trốn cùng A Phủ)



Thái độ vô cảm
lúc ban đầu và
tình thương
người cùng
cảnh ngộ





Hành động táo bạo và bất ngờ ấy là kết quả tất yếu của sức sống tiềm tàng
khi người con gái yếu ớt dám chống lại cả cường quyền và thần quyền.
Nhận ra sự
độc ác và
bất công,
thương A Phủ
phải chết
vô tội


Hành động cứu
người dẫn
đến cứu mình

5.Đặc sắc nghệ thuật
Khắc họa nhân vật: sống động và chân thực.
- Miêu tả tâm lí nhân vật: sinh động, đặc sắc (diễn biến tâm trạng của Mị trong đêm tình mùa xuân và đem Mị cắt dây trói cho A Phủ).
- Quan sát, tìm tòi: Có những phát hiện mới lạ trong phong tục, tập quán (tục cưới vợ, trình ma, đánh nhau, xử kiện, ốp đồng, đêm tình mùa xuân, cảnh uống rượu ngày tết…).
Nghệ thuật kể chuyện: uyển chuyển, linh hoạt
- Ngôn ngữ: giản dị, phong phú, đầy sáng tạo, mang bản sắc riêng.
- Giọng điệu: trữ tình, lôi cuốn người đọc.

Đề thi tốt nghiệp 2012- 2013

Câu 3.a. Theo chương trình Chuẩn (5,0 điểm)

Phân tích diễn biến tâm lí và hành động của nhân
vật Mị qua cảnh đêm mùa xuân Mị muốn đi chơi
và bị trói trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ - Tô
Hoài (phần trích trong Ngữ văn 12, tập hai, NXB
Giáo dục Việt Nam - 2012)
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận.
b. Xác định đúng luận đề: Phân tích diễn biến tâm lí và hành động của nhân vật Mị qua cảnh đêm mùa xuân Mị muốn đi chơi và bị trói. (0.25điểm)
c. Triển khai luận đề: Triển khai thành các luận điểm, thể hiện sự cảm nhận sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng.(0.5 điểm)
1. Mở bài(0.5 điểm )
- Giới thiệu tác giả Tô Hoài: cây bút văn xuôi xuất sắc của văn học Việt Nam hiện đại với sự nghiệp văn học đồ sộ trên nhiều thể loại. Trong thời kì kháng chiến chống Pháp, ông đặc biệt nặng lòng với đất và người miền Tây, với những phong tục tập quán và cuộc sống của con người vùng cao Tây Bắc.
- Giới thiệu tác phẩm: Vợ chồng A Phủ là truyện ngắn tiêu biểu của Tô Hoài, được trích trong tập Truyện Tây Bắc (tác phẩm giành giải nhất cuộc cuộc thi báo Văn nghệ 1953-1954, cùng với Đất nước đứng lên của Nguyên Ngọc).
- Giới thiệu vấn đề cần phân tích: Mị là nhân vật trung tâm của tác phẩm, thể hiện tập trung nhất ý đồ tư tưởng và tài năng nghệ thuật của nhà văn. Diễn biến tâm trạng và hành động của Mị trong đêm tình mùa xuân là minh chứng sinh động cho nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật và tấm lòng nhân đạo của Tô Hoài.
2. Thân bài ( 2.5 điểm )
- Tóm tắt diễn biến cuộc đời, số phận Mị trước đêm tình mùa xuân: Vốn là một cô gái xinh đẹp, tài hoa, yêu tự do nhưng bởi sự bất công, sự bóc lột của bọn phong kiến miền núi (cường quyền) và những hủ tục lạc hậu (thần quyền), Mị đã phải trở thành con dâu gạt nợ, thành nô lệ cho nhà thống lí, bị bóc lột, bị hành hạ, bị đối xử như súc vật. Tưởng như bao nhiêu đọa đày ấy đã hủy diệt sức sống của cô gái trẻ( 0.25đ)
- Diễn biến tâm lí của Mị trong đêm tình mùa xuân: khơi dậy bởi 3 chất xúc tác: không khí mùa xuân, hơi rượu và tiếng sáo.
+ Sự thay đổi trong thiên nhiên: Mùa xuân về với Hồng Ngài mang theo sức sống mới cho thiên nhiên, con người nơi đây (dẫn chứng: những cơn gió thổi vào mái gianh vàng ửng, những thiếu nữ mang váy xòe phơi trên đá chuẩn bị cho những cuộc chơi, lũ trẻ vui đùa trên sân ...). Mùa xuân (của đất trời) đã mang lại sức sống mới cho con người, thổi vào cuộc sống vốn trầm lặng của người vùng cao làn gió mới, phơi phơi xuân tình (0.25 đ)
+ Diễn biến tâm lí và hành động của Mị:
* Diễn biến 1: Mị nghe thấy tiếng hát (của những đôi lứa yêu nhau), tiếng sáo (tiếng sáo xuất hiện nhiều lần và được miêu tả vô cùng chi tiết, kĩ lưỡng: từ xa đến gần, từ âm thanh của thế giới bên ngoài đến nỗi ám ảnh nội tâm). Tiếng hát, tiếng sáo ấy nhắc nhớ Mị về một quá khứ tươi đẹp, về một cô Mị trẻ trung phơi phới đầy sức sống, khát sống, khát yêu. Tiếng hát, tiếng sáo như một âm thanh của ngoại giới làm sống lại khao khát vẫn bấy lâu ẩn chứa trong tâm hồn người thiếu phụ vùng cao. Tiếng sáo, tiếng hát cũng nhắc nhớ Mị về thực tại, về những bất công phí lí mà mình phải chịu (0.25 đ)
* Diễn biến 2: Mị uống rượu. Đây thực sự là một hành động nổi loạn của nhân tính, đánh dấu quá trình thức tỉnh của Mị. Cô uống ừng ực từng bát lớn, uống như nuốt vào trong bao nhiêu căm giận, tủi hờn. Cô nghĩ "người ta uống được sao Mị không được uống?". Cô đã ý thức mình như một con người, từ bỏ kiếp sống câm lặng, súc vật, đồ vật trong nhà thống lí. Nhưng ngay khi ý thức về bản thân trở lại, cô lại lặng lẽ bước vào phòng, ngồi trên giường và nghĩ nếu có nắm lá ngón chắc mình sẽ ăn ngay cho chết. Ý thức làm người trở lại, đối diện với thực tại tăm tối, cô không chấp nhận kiếp sống ngựa trâu mà mong tìm sự giải thoát. Muốn chết cũng là một biểu hiện của lòng khát sống, sống cho ra sống (0.25 đ )
* Diễn biến 3: Mị muốn đi chơi. Đây lại là hành động nổi loạn thứ hai. Cô bước đến góc nhà, với chiếc váy, xắn miếng mỡ khêu đèn cho thêm sáng. Cô muốn thắp sáng cuộc đời tăm tối, tủi cực của mình. Hành động này thể hiện sức sống bấy lâu bị vùi dập, tiềm tàng trong Mị nay đã vùng lên mạnh mẽ. Khát vọng hạnh phúc đã chiến thắng những sợi dây ràng buộc của cường quyền, thần quyền. Muốn đi chơi là muốn được tự do, muốn được hạnh phúc, muốn được sống trọn vẹn làm người (0.5 đ )
* Diễn biến 4: Mị bị A Sử trói. Khát vọng bùng lên nhưng lại bị vùi dập tàn nhẫn. A Sử về, trói nghiến Mị bằng một thúng sợi đay, quấn tóc cô quanh cột (0.25 đ)
* Diễn biến 5: Mị dần tỉnh ra và đau đớn trở lại thực tại. Bị trói đứng trên cột, đầu Mị vẫn văng vẳng tiếng sáo, tiếng hát gọi bạn tình. Nhưng rồi cô sớm trở về thực tại khi vùng bước đi và gặp phải những lằn dây trói đang xiết chặt quanh da thịt. Tiếng chân ngựa đầu nhà nhắc nhớ cô về thân phận ngựa trâu. Mị nghĩ mình không bằng con trâu, con ngựa. Cô cúi đầu cam chịu. Nhưng một khi ngọn lửa sống đã bùng lên thì không thể bị dập tắt. Sợi dây trói chỉ có thể trói buộc thân thể cô chức không thể trói được tâm hồn yêu tự do (0.25 đ)
- Ý nghĩa nghệ thuật: Diễn biến tâm lí và hành động của Mị thể hiện tấm lòng nhân ái của nhà văn khi phát hiện và trân trọng khát vọng sống của con người dù bị đọa đày tàn nhẫn. Nó cũng thể hiện tài năng bậc thầy của Tô Hoài trong việc miêu tả tâm lí nhân vật(0.25 đ)
=> Đánh giá chung: Qua diễn biến tâm lí nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân, người đọc nhận ra giá trị nhân đạo sâu sắc và giá trị hiện thực (tố cáo các thế lực phong kiến miền núi) của tác phẩm. Đồng thời, một lần nữa minh chứng cho tài năng nghệ thuật của nhà văn.Diễn biến tâm lí và hành động của Mị trong đêm tình mùa xuân chính là tiền đề cho sự “nổi loạn” trong đêm mùa đông trên rẻo cao (0.25 đ)
3. Kết bài ( 0.5 điểm )
- Đánh giá khái quát tài năng nghệ thuật của Tô Hoài trong việc miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật đồng thời khẳng định tư tưởng nhân đạo sâu sắc của nhà văn.
d. Sáng tạo ( 0.5 điểm )
- Có cách diễn đạt sáng tạo.
- Có suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ.
e. Chính tả, dùng từ, đặt câu (0.25 điểm )
III. CÁC DẠNG ĐỀ ÔN TẬP
Đề 1. Trong tác phẩm “Vợ chồng A Phủ”,  nhà văn Tô Hoài đã miêu tả hành động trỗi dậy của nhân vật Mị qua hai đoạn văn sau:-“Bây giờ Mị cũng không nói. Mị đến góc nhà, lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng. Trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo.Mị muốn đi chơi, Mị cũng sắp đi chơi. Mị quấn lại tóc, với lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách…”
Và -“Lúc ấy trong nhà đã tối bưng, Mị rón rén bước lại, A Phủ vẫn nhắm mắt, nhưng Mị tưởng như A Phủ đương biết có người bước lại… Mị rút con dao nhỏ cắt lúa, cắt nút dây mây. A Phủ cứ thở phè từng hơi, không biết mê hay tỉnh. Lần lần, đến lúc gỡ được hết dây trói ở người A Phủ thì Mị cũng hốt hoảng, Mị chỉ thì thào được một tiếng “Đi ngay…”…”
Cảm nhận tâm trạng của nhân vật Mị qua hai đoạn văn trên, từ đó nhận xét về sức sống tiềm tàng của nhân vật này.
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận.
b. Xác định đúng luận đề: hành động trỗi dậy của nhân vật Mị qua hai đoạn văn trên (0.25 điểm)
c. Triển khai luận đề: Triển khai thành các luận điểm, thể hiện sự cảm nhận sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng.(0.5 điểm)
1. Mở bài ( 0,5 điểm )
+ Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm
– Tô Hoài là một trong những gương mặt tiêu biểu của văn xuôi Việt Nam hiện đại.
– “Vợ chồng A Phủ”trích trong tập “Truyện tây Bắc”. Tác phẩm phản ánh bức tranh bi thảm của người dân nghèo miền núi dưới ách áp bức, bóc lột của bọn phong kiến, thực dân và là bài ca về phẩm chất, vẻ đẹp, về sức sống mãnh liệt của người lao động.
+ Giới thiệu nhân vật Mị
Mị là cô gái xinh đẹp, có tài thổi sáo, có nhiều chàng trai theo đuổi. Vì món nợ truyền kiếp, Mị đã bị bắt về cúng ma và làm con dâu gạt nợ nhà thống lí, trở thành nô lệ, dần dần tê liệt về tinh thần. Thế nhưng với phẩm chất tốt đẹp của người lao động, sức sống cứ tiềm tàng, âm ỉ rồi bùng cháy mãnh liệt khiến Mị có thể trỗi dậy giải thoát cho A Phủ và cho chính mình
2. Thân bài :
2.1.Phân tích hai đoạn văn
a. Đoạn văn thứ nhất (1 điểm )
* Hoàn cảnh: Sau khi uống rượu, lắng nghe tiếng sáo trong không khí mùa xuân đang về, tâm trạng Mị có sự thay đổi. Từ kiếp sống nô lệ, cam chịu, tâm hồn Mị đã có sự hồi sinh. Mị muốn đi chơi và sửa soạn để đi chơi.
* Tâm trạng Mị:
–   Bây giờ Mị cũng không nói. Mị đến góc nhà, lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ vào đĩa đèn cho sáng”
+Sống trong thân phận làm dâu gạt nợ, tinh thần Mị tưởng như đã bị tê liệt hoàn toàn. Nhưng khi đêm tình mùa xuân đến đã đánh thức khát khao trong Mị sống lại. Bây giờ Mị không nói,  nhưng tâm hồn Mị đã hồi sinh và ý thức được cuộc sống vô nghĩa ở hiện tại.
+ Mị đến góc nhà, lấy ống mỡ xắn một miếng bỏ vào đĩa đèn cho sáng. Hành động ấy cho thấy Mị đang muốn thắp sáng lại căn phòng cũng là thắp sáng cho tâm hồn và cuộc đời đầy đau khổ, tăm tối của mình.
– Trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo
+ Tiếng sáo là biểu tượng cho tình yêu, Hạnh phúc, khát vọng tuổi trẻ và là biểu tượng cho cuộc sống tự do
+ Tiếng sáo từ ngoại cảnh trở thành tiếng sáo trong tâm tưởng, vẫn rập rờn trong đầu Mị như thúc giục Mị đi theo tiếng gọi của tình yêu, hạnh phúc.
– Mị muốn đi chơi, Mị cũng sắp đi chơi. Mị quấn lại tóc, Mị với lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách.
+ Những khát khao ấy cho thấy Mị đã thực sự sống lại với quá khứ tươi đẹp ngày trước. Trong những đêm tình mùa xuân, Mị đã từng hẹn hò đi chơi với người yêu qua âm thanh tiếng sáo.
+ Mị dường như quên đi sự có mặt của A Sử. Những câu văn ngắn, nhịp điệu nhanh, nêu ra ước muốn và các hành động liên tiếp của Mị thể hiện sự thôi thúc như một sự chuẩn bị tất yếu cho một sự trỗi dậy mạnh mẽ hơn.
– Nghệ thuật: Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm lý tinh tế.
b. Đoạn văn thứ hai (1 điểm )
* Hoàn cảnh
– Sau đêm tình mùa xuân, Mị càng trở nên vô hồn, vô cảm. Trong những đêm làm bạn với bếp lửa, Mị đã bắt gặp A Phủ bị trói đứng.
– Ban đầu Mị thản nhiên, lạnh lùng nhưng khi nhìn thấy một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại của A Phủ, từ thương cho mình Mị thương cho A Phủ.
– Mị quyết định cắt dây cởi trói và chết thay cho A Phủ.
*Tâm trạng của Mị
-“Lúc ấy trong nhà tối bưng, Mị rón rén bước lại, A Phủ vẫn nhắm mắt, nhưng Mị tưởng như A Phủ đương biết có người bước lại…
+Nếu Mị là thân phận con dâu gạt nợ thì A Phủ là kẻ ở không công. Chỉ vì để hổ ăn mất một con bò mà A Phủ bị thống lí Pá Tra trói đứng. Sự gặp gỡ của Mị  và A Phủ là sự gặp gỡ của những con người cùng cảnh ngộ.
+ Nhà văn đã tạo ra thời điểm thuận lợi cho sự trỗi dậy của Mị. Đó là lúc trong nhà “tối bưng” với không gian yên tĩnh, vắng vẻ.
– Mị rút con dao nhỏ cắt lúa, cắt nút dây mây.
+ Đây là hành động táo bạo, là sự phản kháng tất yếu của một con người đã bị áp bức, bóc lột tàn nhẫn.
+ Hành động thể hiện sự đồng cảm, tình yêu thương  của những con người cùng cảnh ngộ. Tình yêu thương giữa những con người cùng khổ đã tạo nên sức mạnh để Mị vượt qua nỗi sợ hãi trước cường quyền giải thoát cho A Phủ.
+ Hành động này cũng là kết quả tất yếu của quá trình hồi sinh trong hồn Mị, thể hiện cho một sức sống tiềm tàng, mãnh liệt.
+ Thể hiện ngòi bút hiện thực và nhân đạo của Tô Hoài.
– Lần lần, đến lúc gỡ được hết dây trói ở người A Phủ thì Mị cũng hốt hoảng, Mị chỉ thì thào được một tiếng “Đi ngay…”…”
+ Mị ý thức được việc làm của mình, cô hốt hoảng bởi lo cho A Phủ và chính mình. Chính Mị cũng không thể nghĩ mình lại có thể làm được như vậy.
+ Dẫu đã vượt qua sự sợ hãi cường quyền nhưng Mị vẫn bị ám ảnh bởi thế lực thần quyền. Mị luôn cho rằng, đã bị cúng ma rồi thì “chỉ còn biết đợi ngày rũ xương ở đây thôi”.
– Nghệ thuật: miêu tả nhân vật qua diễn biến tâm lý, ngôn ngữ và hành động.
2.2. Nhận xét (0,5 điểm )
Giống nhau:
+ Cả hai đoạn văn đề tập trung làm nổi bật sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị qua những hành động trỗi dậy thật quyết liệt. Sức sống của Mị chỉ tạm thời bị che lấp chứ không bị dập tắt và khi có cơ hội là sẽ bùng lên mạnh mẽ.
– Khác nhau:
+ Nếu đoạn văn thứ nhất thể hiện sức sống tiềm tàng của Mị trong đêm tình mùa xuân với khát vọng vượt thoát khỏi hiện thực, khao khát tự do, được hưởng tình yêu và hạnh phúc thì đoạn văn thứ hai lại tập trung thể hiện sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư tưởng và hành động của Mị trong đêm cởi trói cho A Phủ với vẻ đẹp đầy nội lực, lòng dũng cảm và sự quyết đoán của nhân vật.
+ Nếu khát vọng đó ở trong đoạn 1 mới chỉ dừng lại ở những diễn biến trong tâm trạng, ở sự hồi sinh trong tâm hồn nhưng rồi nhanh chóng bị dập tắt bởi nghịch cảnh. Còn sức sống tiềm tàng của Mị ở đoạn văn thứ hai đã chuyển hóa thành hành động cụ thể, cắt dây cởi trói cho A Phủ và sau đó là tự giải thoát cho cuộc đời mình.
3. Đánh giá (0,5 điểm )
* Nội dung:
– Vẻ đẹp của nhân vật Mị: là người có sức sống tiềm tàng, khát vọng tự do mãnh liệt…
– Tư tưởng của nhà văn: Thể hiện tiếng nói nhân đạo sâu sắc, tiến bộ của nhà văn: khẳng định, trân trọng vẻ đẹp và khát vọng chính đáng của người lao động, tìm ra con đường đấu tranh để giải phóng cho nhân vật…
* Về nghệ thuật:
– Bút pháp miêu tả tâm lí sắc sảo, tinh tế
– Cách dẫn dắt tình tiết khéo léo, tự nhiên
– Giọng trần thuật của tác giả hòa vào những độc thoại nội tâm của nhân vật tạo nên ngôn ngữ nửa trực tiếp đặc sắc.
– Ngôn ngữ kể truyện tinh tế, mang đậm màu sắc miền núi.
d. Sáng tạo ( 0.5 điểm )
- Có cách diễn đạt sáng tạo.
- Có suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ.
e. Chính tả, dùng từ, đặt câu (0.25 điểm )
Luyện tập củng cố
Câu 1: Nội dung chính của đoạn trích giảng “Vợ chồng A Phủ” thể hiện:
A. Số phận nô lệ tủi nhục của người dân nghèo miền núi dưới ách thống trị của phong kiến miền núi.
B. Tội ác dã man của thực dân Pháp.
C. Sự cố gắng vươn lên để tự giải phóng của người miền núi.
D. Cả A và C
Luyện tập củng cố
Câu 2. Vợ chồng A Phủ là truyện ngắn được in trong tập truyện nào của Tô Hoài?

A. Dế Mèn phiêu lưu ký.
B. Cát bụi chân ai
C. Miền Tây
D. Truyện Tây Bắc.
Luyện tập củng cố
Câu 3. Nỗi thống khổ lớn mà hai nhân vật Mỵ và A Phủ phải gánh chịu khi sống trong nhà thống lý Pá Tra:
A. Mỵ là con dâu gạt nợ và A Phủ là người ở trừ nợ nhà thống lý Pá Tra.
B. Bị hành hạ và bóc lột về thân xác, sống kiếp sống trâu ngựa
C. Bị tước đoạt quyền tự do, quyền hạnh phúc chính đáng, cam chịu nhẫn nhục, tê liệt khả năng phản kháng.
D. Cả ba phương án A, B, C đều đúng.
 
Luyện tập củng cố
Câu 4: Khi kể về A Phủ, Tô Hoài có dụng ý cho thấy trong nhân vật tiềm ẩn khả năng phản kháng. Điều đó không thể hiện ở chi tiết nào sau đây:
A. Lúc nhỏ bị bắt bán xuống vùng thấp không chịu, bỏ trốn lên núi cao.
B. Không sợ bọn nhà quan, đánh A Sử tới tấp.
C. Bị trói vào cột, nhai đứt hai vòng dây mây.
D. Biết đục cuốc, lại cày giỏi, đi ăn bò tót rất táo bạo
Vận dụng, mở rộng

So sánh cái chạy của Mị và A Phủ với cái chạy lao vào đêm tối đen như mực của Chị Dậu trong tiểu thuyết “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố?
Củng cố
Chi tiết nghệ thuật nào trong đoạn văn vừa học em thấy ấn tượng nhất? Vì sao?
Chúc quý thầy cô
và các em học sinh
dồi dào sức khỏe
.