Nêu cảm xúc của em sau khi xem video bài
hát sau:

1. Tác giả
- Tố Hữu (1920 - 2002) quê ở tỉnh Thừa Thiên Huế,
là nhà cách mạng, đồng thời là nhà thơ.
- Tác phẩm tiêu biểu: “Từ ấy” (1937-1946); “Việt
Bắc” (1946-1954); “Gió lộng” (1955-1961); “Ra
trận” (1962-1971); “Một tiếng đờn” (1978-1992)....

2. Tác phẩm
a. Đọc
- Đọc: to, rõ ràng, diễn cảm, thể
hiện được cảm xúc thương nhớ,
hoài niệm của tác giả
- Sử dụng chiến lược: đọc, theo dõi,
hình dung

2. Tác phẩm
b. Tìm hiểu chung
Hoạt động nhóm
- Hình thức theo bàn
- Tìm hiểu chung về tác phẩm
- Thời gian: 3 phút

2. Tác phẩm
b. Tìm hiểu chung
Xuất xứ

In trong Thơ Tố Hữu – Tác phẩm văn học được
Giải thưởng Hồ Chí Minh, NXB Văn học, 2005
Tháng 7/1939, Tố Hữu bị bắt giam ở nhà
lao Thừa Phủ. Nhà thơ đề “Tặng Vịnh”,
tức Nguyễn Vịnh, tên thật của đại tướng
Nguyễn Chí Thanh, bạn hoạt động cách
mạng của ông và cùng bị bắt giam ở nhà
lao Thừa Phủ.

Hoàn
cảnh
sáng
tác

2. Tác phẩm
b. Tìm hiểu chung
Thể thơ

PTBĐ chính

Chủ đề

Bảy chữ

Biểu cảm

Bài thơ thể hiện tình cảm nhớ
thương da diết cảnh vật quê
hương, con người, niềm khao
khát tự do của người tù trẻ tuổi
có trái tim đang căng đầy nhựa
sống và tràn trề nhiệt huyết.

Vần, nhịp

Đâu gió cồn thơm đất nhả mùi
Đâu ruồng tre mát thở yên vui

- Vần chân, liền

Đâu từng ô mạ xanh mơn mởn

- Vần cách

Đâu những nương khoai sắn ngọt bùi?

- Ngắt nhịp 4/3

 Tác dụng: Tạo sự liên kết giữa các dòng thơ, gợi nhịp điệu
da diết, nhẹ nhàng, thấm đẫm nỗi nhớ

Từ ngữ, hình ảnh đặc sắc
Từ ngữ, câu thơ được lặp lại
- Câu thơ được lặp lại
Gì sâu bằng những trưa thương nhớ
Hiu quạnh bên trong một tiếng hò!
...
Gì sâu bằng những trưa hiu quạnh
Ôi ruộng đồng quê thương nhớ ơi!
 Điệp cấu trúc (lặp lại 4 lần “gì sâu bằng....”)

Tác dụng
Khẳng định sự mãnh
liệt của nỗi nhớ

Từ ngữ, hình ảnh đặc sắc
Từ ngữ, câu thơ được lặp lại
Tác dụng
- Từ ngữ được lặp lại: Điệp từ đâu kết hợp với cấu Tạo thành giọng điệu
trúc câu nghi vấn (Đâu những nương khoai sắn ngọt da diết, sâu lắng, mãnh
bùi?...)
liệt. Giữa bốn bức
tường của nhà giam,
âm thanh của tiếng hò
là chất xúc tác, gợi mở
bao hình ảnh thân
thương của quê hương
dội về từ kí ức.

Bố cục, mạch cảm xúc

Phần 1 (bảy khổ thơ đầu)
Cảm xúc bâng khuâng nhớ
những cảnh sắc thân quen,
bình dị nhưng đượm buồn
của quê hương.

Phần 2 (còn lại)
Cảm xúc bâng khuâng nhớ những
gương mặt thân quen, nhớ chính bản
thân với niềm vui khi tìm được lí
tưởng sống và niềm khao khát tự do.

* Sự vận động của mạch cảm xúc: từ cảm xúc thương nhớ một không
gian tự do, sống động với những cảnh sắc thân thuộc, bình dị đến cảm xúc
bâng khuâng nhớ những gương mặt thân quen, trong đó có hình ảnh của
bản thân và niềm khao khát tự do cháy bỏng.

Cảm hứng chủ đạo

Niềm nhớ thương da diết, mãnh liệt, niềm
khao khát tự do của một thanh niên trẻ tuổi
trong những tháng ngày bị giam cầm, tách
biệt với thế giới bên ngoài.

a. Nỗi nhớ những cảnh sắc thân quen, bình dị nhưng đượm buồn của quê hương.

Gì sâu bằng những trưa thương nhớ
Hiu quạnh bên trong một tiếng hò!
- Nỗi nhớ được khơi nguồn từ tiếng hò.
- Thời gian: Buổi trưa
- Không gian: Hiu quạnh
+ Không gian đồng vắng
+ Phòng giam cô quạnh, cách
biệt với thế giới bên ngoài.

Câu thơ mở đầu
lặp lại 4 lần, dùng
làm điệp khúc
Nỗi nhớ da diết,
mãnh liệt và tâm
trạng cô đơn của
người tù cách
mạng

a. Nỗi nhớ những cảnh sắc thân quen, bình dị nhưng đượm buồn của quê hương.

*Hình ảnh đồng quê
- Cồn thơm

- Đường làng, xóm nhà tranh

- Ruồng tre mát

- Chiều sương phủ bãi đồng

- Ô mạ xanh mơn mởn

- Lúa mềm

- Nương khoai sắn ngọt bùi

- Xe lùa nước

 Hình ảnh, mùi vị của quê hương gần gũi, quen
thuộc nay đã trở nên xa cách

a. Nỗi nhớ những cảnh sắc thân quen, bình dị nhưng đượm buồn của quê hương.

*Hình ảnh con người lao động
- Những lưng cong xuống luống cày
- Những bàn tay vãi giống
 Những người dân quê cần cù, chất phác
 Nghệ thuật: Liệt kê + giọng điệu thơ da
diết, thổn thức
 Nỗi nhớ chân thật, đậm tình thương mến
về cuộc sống quê hương bình dị, đơn sơ gần
gũi mà đượm buồn.

a. Nỗi nhớ những cảnh sắc thân quen, bình dị nhưng đượm buồn của quê hương.

 Qua nỗi nhớ quê hương, con người chúng ta
không chí thấy hiện lên hình ảnh một người chiến sĩ
cách mạng đang cô đơn trong ngục tù mà còn cho ta
thấy tấm lòng yêu quê hương, sự gắn bó của người
chiến sĩ với quần chúng nhân dân lao động, luôn
luôn hướng tới cuộc sống bên ngoài. Đó cũng là
những nét rất cơ bản và quen thuộc về hình ảnh
người chiến sĩ cộng sản bị tù đày trong thơ Tố Hữu.

b. Nỗi nhớ những gương mặt thân quen, nhớ chính bản thân với niềm vui khi
tìm được lí tưởng sống và niềm khao khát tự do

*Hình ảnh mẹ già và những người thân đã mất
Điệp từ
nghi vấn
Câu/từ
cảm thán
Điệp
ngữ

Đâu dáng hình quen, đâu cả rồi
Sao mà cách biệt, quá xa xôi
Chao ôi thương nhớ, chao thương nhớ
Ôi mẹ già xa đơn chiếc ơi!

Nhớ về
mẹ già

Đâu những hồn thân tự thuở xưa
Những hồn quen dãi gió dầm mưa
Những hồn chất phác hiền như đất
Khoai sắn tình quê rất thật thà!

Nhớ
những
người
thân đã
khuất

b. Nỗi nhớ những gương mặt thân quen, nhớ chính bản thân với niềm vui khi
tìm được lí tưởng sống và niềm khao khát tự do

*Hình ảnh mẹ già và những người thân đã mất
 Tác giả chìm đắm, say trong nỗi
nhớ trải dài không dứt, da diết
khôn nguôi về người mẹ già nua
và những người thân đã khuất của
mình. Lời thơ như lời than thở,
thể hiện rõ tâm trạng cô đơn, đau
khổ của người tù lúc này.

b. Nỗi nhớ những gương mặt thân quen, nhớ chính bản thân với niềm vui khi
tìm được lí tưởng sống và niềm khao khát tự do

*Hình ảnh bản thân
- Khi chưa được tiếp cận với ánh sáng của Đảng, của cách mạng
Đâu những ngày xưa tôi nhớ tôi
Băn khoăn đi kiếm lẽ yêu đời
Vơ vẩn theo mãi vòng luẩn quẩn
Muốn thoát, than ôi, bước chẳng rời
 Bế tắc, chưa tìm được hướng đi.
 Nhận thức thấm thía, buồn cho cuộc sống theo mãi vòng quanh
quẩn, muốn thoát nhưng chẳng thể bước nổi.

b. Nỗi nhớ những gương mặt thân quen, nhớ chính bản thân với niềm vui khi
tìm được lí tưởng sống và niềm khao khát tự do

*Hình ảnh bản thân
- Khi bắt gặp lí tưởng cách mạng
So
sánh

Biểu
tượng
cho
ước
muốn
Rồi một hôm nào, tôi thấy tôi
được
tung
bay
trên
bầu
trời
Nhẹ nhàng như con chim cà lơi
tự do bát ngát, được trở lại
Say đồng hương nắng vui ca hát
với hoạt động trong lòng
Trên chín tầng cao bát ngát trời...
dân, được trở về với cuộc
sống con người tự do

 Tự soi vào lòng mình, tự thấy mình đã trưởng thành, thấy lẽ yêu đời.
 Niềm vui, niềm hạnh phúc của người chiến sĩ.

b. Nỗi nhớ những gương mặt thân quen, nhớ chính bản thân với niềm vui khi
tìm được lí tưởng sống và niềm khao khát tự do

*Hình ảnh bản thân
Đâu những ngày xưa tôi nhớ tôi
Băn khoăn đi kiếm lẽ yêu đời
Vơ vẩn theo mãi vòng luẩn quẩn
Muốn thoát, than ôi, bước chẳng rời
Rồi một hôm nào, tôi thấy tôi
Nhẹ nhàng như con chim cà lơi
Say đồng hương nắng vui ca hát
Trên chín tầng cao bát ngát trời...

 Nhớ tới hình ảnh của bản thân
trong những ngày tháng tự do
hoạt động cách mạng, càng cảm
thấy cô đơn với thực tại cuộc
sống đang bị giam cầm.

b. Nỗi nhớ những gương mặt thân quen, nhớ chính bản thân với niềm vui khi
tìm được lí tưởng sống và niềm khao khát tự do

*Niềm khao khát tự do
Điệp ngữ Cho tới chừ đây, tới chừ đây
 Như một lời than, sự tiếc
nuối,
xót
xa
về
quá
khứ
Tôi
mơ
qua
cửa
khám
bao
ngày
Tâm hồn
hướng ra Tôi thu tất cả trong thầm lặng
 Nỗi buồn bị cùm trói
cuộc sống Như cánh chim buồn nhớ gió mây
trong tù túng.
bên ngoài
 Cánh chim gắn với nỗi
buồn

 Khát vọng tự do mãnh liệt của người tù cách mạng

Theo em, tác giả muốn gửi đến thông điệp gì tới người đọc qua
bài thơ này?

Thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm
qua bài thơ này là cần trân trọng và theo
đuổi sự tự do, sống có lí tưởng.

- Sử dụng thành công biện pháp tu từ điệp ngữ, điệp
cấu trúc.
- Giọng thơ da diết, khắc khoải, sâu lắng.
- Hình ảnh thơ gần gũi, mộc mạc, đời thường.

Nghệ thuật

- Bài thơ là tiếng lòng da diết với cuộc đời, cuộc
sống tự do và say mê cách mạng của nhân vật trữ
tình.
- Thể hiện khát vọng tự do, tình yêu nhân dân, yêu
cuộc sống.

Nội dung

Viết khoảng 5 câu hoặc vẽ bức tranh thể hiện sự tưởng tượng của em
về cảnh sắc, con người được gợi tả trong Nhớ đồng. Những hình ảnh
tưởng tượng đó có tác dụng thế nào đối với việc hiểu nội dung bài thơ.

Hãy đóng vai là người chiến sĩ trên mặt trận, ghi chép lại những trải
nghiệm, suy nghĩ hoặc cảm xúc của mình.

Hãy kể lại một câu chuyện cảm động giữa những người đồng chí, đồng
đội trong kháng chiến

Hãy phổ nhạc, ngâm thơ hoặc hát một bài hát về kháng chiến, cách mạng.