Tiết 59,60:Nhớ rừng
_Thế Lữ_
1. Tác giả
- Thế Lữ (1907 - 1989), quê ở Bắc Ninh, là nhà thơ tiêu biểu nhất trong phong trào Thơ mới.
- Hồn thơ Thế Lữ dồi dào và đầy lãng mạn.
- Tác phẩm chính: Mấy vần thơ (thơ, 1935), Vàng và máu (truyện, 1934), Bên đường Thiên lôi (truyện, 1936).
- Ông được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (năm 2003).
I. Tìm hiểu chung:
Là một phong trào thơ có tính chất lãng mạn của tầng lớp trí thức trẻ từ năm 1932 đến 1945. Ngay ở giai đoạn đầu, thơ mới đã có nhiều đóng góp cho văn học, nghệ thuật nước nhà.
KHÁI NIỆM THỂ LOẠI THƠ MỚI:
TÁC GIẢ CỦA THỂ LOẠI THƠ MỚI:
2. Tác phẩm:
b. Thể loại: Thơ 8 chữ (thơ mới hiện đại) - bài thơ đã góp phần mở đường cho sự thắng lợi của phong trào Thơ mới.
*PTBĐ: Biểu cảm
a. Xuất xứ: In trong tập “Mấy vần thơ” (1935)
c . Đại ý: Mượn lời một con hổ trong vườn bách thú để nói lên tâm sự của người dân mất nước lúc bấy giờ.
d. Bố cục:
- Khổ 1, 4: Cảnh hổ ở vườn bách thú
- Khổ 2+3+ 5: Nỗi nhớ quá khứ oanh liệt ngày xưa.

Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt,
Ta nằm dài, trông ngày tháng dần qua,
Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ,
Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm.
Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm,
Để làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi,
Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi,
Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.
trong cũi sắt,
Gậm
bị nhục nhằn tù hãm,
khối căm hờn
nằm dài trông
Khinh
làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi
Gạch chân dưới những từ ngữ chỉ hoàn cảnh và tâm trạng của con hổ
II. Tìm hiểu chi tiết:
1. Cảnh hổ ở vườn bách thú:
-Sử dụng từ ngữ, hình ảnh chọn lọc
-Giọng thơ linh hoạt, tiết tấu phong phú
-Tâm trạng ngao ngán căm uất, chỉ đành bất lực buông xuôi tuy nhiên bên trong vẫn ngùn ngụt một ngọn lửa căm hờn
Cảnh vườn bách thú hiện ra trước mắt chúa sơn lâm như thế nào?
Nay ta ôm niềm uất hận ngàn thâu,
Ghét những cảnh không đời nào thay đổi,
Những cảnh sửa sang, tầm thường, giả dối:
Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng;
Dải nước đen giả suối, chẳng thông dòng
Len dưới nách những mô gò thấp kém;
Dăm vừng lá hiền lành, không bí hiểm,
Cũng học đòi bắt chước vẻ hoang vu
Của chốn ngàn năm cao cả, âm u.
không đời nào thay đổi,
cảnh sửa sang, tầm thường, giả dối:
Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng;
Dải nước đen giả suối,
mô gò thấp kém;
vừng lá hiền lành, không bí hiểm,
Cảnh ở vườn bách thú là cảnh nhỏ bé tù túng đáng chán, đáng khinh, đáng ghét
Giọng thơ giễu cợt ở 2 câu đầu
Từ ngữ liệt kê
Nhịp thơ ngắn, dồn dập
Giọng thơ như kéo dài hơn ở những câu tiếp
theo
Từ tâm trạng của con hổ ở vườn bách thú, em có liên tưởng, suy nghĩ gì đến tình hình đất nước, nhân dân ta trong thời bấy giờ?
Cảnh vườn bách thú là thực tại xã hội đương thời
Thái độ của hổ là thái độ của người dân đối với xã hội đó.
a. Núi rừng:
Cảnh núi rừng hùng vĩ với: “bóng cả, cây già” đầy vẻ thâm nghiêm
Âm thanh dữ dội: “tiếng gió gào ngàn”,“giọng nguồn hét núi”,“thét khúc trường ca dữ dội”
Từ ngữ chọn lọc, phong phú và gợi tả
 Nổi bật cảnh đại ngàn hùng vĩ, mạnh mẽ, hoang dã, bí ẩn linh thiêng, nơi giang sơn mà hổ đã từng ngự trị.
2. Cảnh con hổ trong chốn giang sơn hùng vĩ:
b. Hình ảnh con hổ:
-Bước chân lên
-Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng → so sánh làm nổi bật sự mềm mại của thân hình hổ.
-Vờn bóng âm thầm
Oai phong; mạnh mẽ; uy nghiêm: dõng dạc đường hoàng; mắt thần quắc (khiến mọi vật đều im hơi)
 Câu thơ sống động, giàu chất tạo hình, diễn tả chính xác vẻ đẹp vừa uy nghi, dũng mãnh vừa mềm mại, uyển chuyển của chúa sơn lâm.
Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ !
Là nơi giống hùm thiêng ta ngự trị,
Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa,
Nơi ta không còn được thấy bao giờ !
Có biết chăng trong những ngày ngao ngán,
Ta đương theo giấc mộng ngàn to lớn
Để hồn ta phảng phất được gần ngươi,
- Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi !
Nhận xét về cách sử dụng câu trong khổ cuối của tác giả và nêu tác dụng?
Bất hòa với thực tại
Khao khát tự do mãnh liệt
Tâm sự của hổ
Tâm trạng chung của người dân VN mất nước khi đó
Mượn lời con hổ bị nhốt ở vườn bách thú để diễn tả sâu nỗi chán ghét thực tại tầm thường, tù túng và niềm khát khao tự do mãnh liệt.Bài thơ đã khơi gợi lòng yêu nước thầm kín của người dân mất nước
thủa ấy.
- Cảm hứng lãng mạn, hình ảnh thơ giàu chất tạo hình
2.Nghệ thuật:
1.Nội dung:
- Ngôn ngữ nhạc điệu phong phú, giàu sức biểu cảm.
- Biểu tượng thích hợp đẹp đẽ thể hiện chủ đề bài thơ.
III. Tổng kết:
Soạn bài “Câu nghi vấn”
Học thuộc lòng bài thơ
-
-
Hướng dẫn về nhà: