Tiết...

Những cái nhìn
hạn hẹp

01

Hoạt động
khởi động

Hoạt động khởi động

Em có suy nghĩ
gì về bức ảnh
sau đây.

Hoạt động khởi động

Hoạt động khởi động

Bức vẽ ghi lại cuộc
tranh luận của hai
người đứng ở hai phía
khác nhau. Họ sẽ
không tìm được tiếng
nói chung, vì ai cũng
cho là mình đúng.

Hoạt động khởi động
Vấn đề
Để đánh giá một sự
việc một cách đúng
đắn, hãy xem xét nó ở
nhiều khía cạnh, nhiều
góc độ.

02

Hình thành
kiến thức

I.

Trải nghiệm
cùng văn bản

1. Đọc_______

02

01
Hs lần lượt đọc
từng truyện

Lưu ý dừng đọc đúng
thời điểm để trả lời
các câu hỏi trong hộp
chỉ dẫn

2. Chú thích__
Đòn càn
Chúa tể

Quạt thóc

Thầy bói
Chổi sể
Sun sun
Tua tủa

II.

Suy ngẫm và
phản hồi

1. Tóm tắt truyện và
xác định đề tài_
Hs làm việc
nhóm đôi
hoàn thành
PHT số 1

1. Tóm tắt truyện và
xác định đề tài
Ếch ngồi đáy giếng

Thầy bói xem voi

.......................................... ........................................
Nội dung .......................................... ........................................
.......................................... .....................................
Đề tài

.......................................... ........................................
.......................................... ........................................
.......................................... .....................................

Tóm tắt truyện

Ếch ngồi đáy giếng: Có một con ếch sống lâu ngày trong
một cái giếng, xung quanh chỉ có nhái, cua, ốc, chúng rất sợ
tiếng kêu của ếch. Ếch tưởng mình oai như vị chúa tể và coi
trời bé bằng cái vung. Năm trời mưa to khiến nước mưa
ngập giếng và đưa ếch ra ngoài, quen thói cũ ếch đi lại
nghênh ngang đã bị một con trâu đi ngang dẫm bẹp.

Tóm tắt truyện
Thầy bói xem voi: Năm ông thầy bói mù góp tiền biếu người quan
voi để cho xem con voi có hình thù thế nào. Mỗi ông sờ một bộ
phận của voi. Ông sờ vòi bảo con voi sun sun như con đỉa; ông sờ
ngà bảo con voi chần chẫn như cái đòn càn; ông sờ tai bảo con voi
như cái quạt thóc; ông sờ chân nói con voi như cái cột đình; ông sờ
đuôi lại bảo con voi tun tủn như các chổi sể cùn. Năm ông cãi nhau
rồi đánh nhau toác đầu chảy máu.

Đề tài hai văn bản
Ếch ngồi đáy giếng: tính tự cao,
tự đại có thể làm hại bản thân.

Thầy bói xem voi: Để biết rõ về sự
vật, sự việc, phải xem xét chúng
một cách toàn diện.

2. Tình huống truyện
Tình huống truyện Ếch ngồi đáy giếng

...........................................................
...........................................................
...........................................................
...........................................................
...........................................................
.....................................................

Tình huống truyện Thầy bói xem voi

......................................................
......................................................
......................................................
......................................................
......................................................
................................................

2. Tình huống truyện
Tình huống truyện Ếch ngồi đáy giếng
Bị nước đẩy lên mặt đất con ếch lâu năm
“ngồi đáy giếng” vẫn quen thói nhâng
nháo tự phụ, xem bầu trời là cái vung và
bản thân là chúa tể nên đã bị con trâu dẫm
chết (-> bộc lộ tác hại của sự ngộ nhận về
bản thân)

Tình huống truyện Thầy bói xem voi
Năm ông thầy bói mù rủ nhau “xem
voi”, mỗi ông chỉ sờ được một phần cơ
thể con voi, nhưng ai cũng tin chỉ có
mình miêu tả đúng về con voi dẫn đến
xô xát, đánh nhau (-> bộc lộ tác hại
của lối nhận thức phiến diện về sự vật)

3. Nhân vật_
Khía cạnh

Ếch ngồi đáy Thầy bói xem Đặc điểm của nhân
giếng
voi
vật truyện ngụ ngôn

Loại nhân vật

 

 

 

Tên nhân vật

 

 

 

Căn cứ để rút ra
 
bài học

 

 

3. Nhân vật_
Khía cạnh

Ếch ngồi đáy giếng

Thầy bói xem voi

Đặc điểm của nhân vật
truyện ngụ ngôn

Loại nhân vật

Loài vật

Con người

Là loài vật, đồ vật, con
người

Tên nhân vật

Con ếch và các con vật nhỏ bé Năm ông thầy bói mù

Không có tên riêng,

sống trong đáy giếng

được gọi bằng danh từ
chung

Căn cứ để rút Hành động và tiếng kêu với Hành động “xem voi” Suy nghĩ, hành động, lời
ra bài học

hàng loạt biểu hiện hàm chứa và những lời cãi vã gàn nói…ẩn chứa những bài
lời nhắc nhở, bài học với người dở ẩn chứa bài học về học sâu sắc
đọc, người nghe

cách nhận thức sự vật

4. Bài học

Ếch ngồi đáy giếng

Thầy bói xem voi

Ếch ngồi đáy giếng

1

Hoàn cảnh sống hạn hẹp sẽ ảnh hưởng đến nhận
thức về chính mình và thế giới xung quanh.

2
3

Không được tự cao, tự đại, chủ quan, kiêu ngạo,
coi thường những đối tượng xung quanh mà
phải khiêm tốn
Dù môi trường, hoàn cảnh sống có
giới hạn, khó khăn hay thay đổi
vẫn phải cố gắng mở rộng tầm
hiểu biết

Thầy bói xem voi

Nhận định sự việc, sự vật với cách
nhìn tổng thể, không nên lấy bộ phận
thay cho toàn thể.
Lắng nghe, tiếp thu ý kiến của nhau
nhằm đánh giá sự việc, sự vật một cách
tổng thể, khách quan và chính xác nhất.

5. Cách đọc truyện
ngụ ngôn
Yếu tố

Đọc truyện ngụ ngôn

Đọc truyện cổ tích

Cốt truyện

 

 

Nhân vật

 

 

Nội dung,
ý nghĩa

 

 

5. Cách đọc truyện
ngụ ngôn
Yếu tố
Cốt
truyện

Đọc truyện ngụ ngôn

Đọc truyện cổ tích

Cần nắm được đặc điểm riêng: Xoay quanh một
hành vi ứng xử, một quan niệm, một nhận thức,
phiến diện, sai lầm,… có tính chất cường điệu, tạo
một ấn tượng rõ rệt, hướng đến một bài học, một lời
khuyên…
 

Cần nắm được đặc điểm riêng: Có mở đầu
“ngày xửa ngày xưa”; có xung đột đấu
tranh giữa cái thiện, cái ác; thường sử dụng
yếu tố kì ảo; hướng đến một kết thúc có
hậu,…
 

Nhân vật Tìm hiểu những ngộ nhận, sai lầm, thói tật của nhân
vật để rút ra bài học, tự điều chỉnh nhận thức và
cách ứng xử.
Tìm hiểu nhân vật (nhận thức và cách hành xử) qua
những tình huống bộc lộ nhận, sai lầm, thói tật,…
 

Phân biệt nhân vật theo hai tuyến: thiện-ác,
tốt-xấu.
Tìm hiểu đặc điểm của nhân vật qua cách
họ vượt qua khó khăn thử thách.
 

Nội dung, Hiểu và tự đúc rút được bài học để tránh những sai Hiểu, chia sẻ ước mơ về công lí và hạnh
ý nghĩa
lầm trong cuộc sống.
phúc của tác giả dân gian.
 

III.

Tổng kết

Tổng kết
HS nhận xét nội
dung và nghệ thuật
của hai câu truyện.

1. Nội dung
Truyện kể về cuộc sống của một chú ếch kiêu
ngạo khi ở trong giếng chỉ coi trời bằng vung,
đến khi ra ngoài không thèm để ý xung quanh
nên bị con trâu giẫm bẹp và việc xem voi và
phán voi của 5 ông thầy bói

Truyện phê phán những kẻ hiểu biết hạn hẹp
mà huyênh hoang và khuyên chúng ta cần cố
gắng mở rộng tầm hiểu biết, không được chủ
quan, kiêu ngạo và đánh giá sự vật, hiện
tượng một cách toàn diện, khách quan

2. Nghệ thuật

Xây dựng hình tượng nhân vật
gần gũi với đời sống.

Sử dụng từ láy, phép so
sánh, nghệ thuật phóng đại.

Tình huống bất ngờ hài
hước kín đáo.

Kể chuyện ngắn gọn, cách nói
bằng ngụ ngôn, giáo huấn tự
nhiên sâu sắc.

PHT số ....
Những điều em nhận biết và
làm được

Những điều em còn băn
khoăn

.................................................
.................................................
.................................................
.................................................
.................................................
 

 
.............................................
.............................................
.............................................
.............................................
............................................ 
  

03

Hoạt động
luyện tập

1. Các sự việc trong truyện Thầy bói xem voi diễn ra như thế
nào?
 A. Các thầy bói xem voi, các thầy bói phán

về voi, hậu quả của việc xem và phán về voi.

 C. Các thầy bói xem voi, các thầy bói

tranh cãi với nhau về chuyện con voi có
những bộ phận nào.

 B. Các thầy bói xem voi, các thầy bói
đoán sai về voi.

 D. Các thầy bói xem voi và bài học được
các thầy bói rút ra sau khi xem voi.

2. Các ông thầy bói trong truyện Thầy bói xem voi có đặc
điểm chung nào?
 A. Đều bị mù nhưng đều muốn xem voi
để biết con voi có hình dáng ra sao.
 C. Đều muốn biết con voi có hình
dáng như thế nào.

 B. Đều hành nghề thầy bói.
 D. Đều thích khám phá, tìm hiểu những
sự vật, hiện tượng... mình chưa biết.

3. Các thầy bói trong truyện Thầy bói xem voi, xem voi trong
hoàn cảnh nào?
 A. Chưa biết con voi như thế nào
nên rủ nhau cùng đi xem voi.
 C. Có con voi đi qua và đố nhau xem ai
đoán đúng hình dáng con voi nhanh nhất.

 B. Ể hàng, ngồi tán gẫu; có con voi
đi qua.
 D. Trời mưa, nên rủ nhau cùng đi
xem voi

4. Có gì khác thường trong cách xem voi của các thầy bói
trong truyện Thầy bói xem voi?
 A. Xem voi bằng tay, sờ được hết
các bộ phận của con voi.

 B. Xem voi trong buổi ế hàng nên
tâm trạng không vui.

 C. Xem voi bằng tay, mỗi thầy chỉ sờ
được một bộ phận của con voi.

 D. Phải bỏ tiền ra để xem con voi
như thế nào nên tâm trạng không
vui.

5. Trong truyện Thầy bói xem voi, đâu là sai lầm của các
thầy bói khi xem voi?
 A. Vì họ chỉ dùng ay sờ voi thay cho
xem voi bằng mắt.
 C. Vì con voi to quá, nên các thầy sợ,
không dám sờ hết các bộ phận của voi.

 B. Các thầy xem voi phiến diện, qua
loa.
 D. Mỗi thầy chỉ sờ được một phần
của con voi nhưng lại tự hào mình
là người nói đúng nhất về voi.

6. Qua truyện Thầy bói xem voi, truyện muốn khuyên moị
người điểu gì?
 A. Muốn tìm hiểu sự vật, phải cách tiếp cận thích

 B. Cần có cách nhìn nhận khách quan,

 C. Muốn tìm hiểu sự vật, cần có cách nhìn nhận

 D. Phải biết lắng nghe ý kiến của người

hợp, xem xét toàn diện, không lấy bộ phận thay cho
toàn thể, phải biết lắng nghe ý kiến của người khác,
không dùng vũ lực để giải quyết nhận thức.

khách quan, khoa học, cần giải quyết các mâu
thuẫn bằng đối thoại, không nên dùng vũ lực.

khoa học, về các sự vật, hiện tượng trong
cuộc sống và cần giải quyết các mâu thuẫn
bằng đối thoại không nên dùng vũ lực.
khác và cần tôn trọng ý kiến của nhau.

7. Trong các thành ngữ sau, thành ngữ nào không lên quan
đến truyện Thầy bói xem voi?
 A. Chín người mười ý.

 B. Biết người, biết ta.

 C. Cãi cối, cãi chày.

 D. Thầy bói xem voi.

8. Vì sao các con vật trong truyện Ếch ngồi đáy giếng
lại sợ ếch.
 A. Hằng ngày, ếch thường đánh mắng
các con vật sống chung trong giếng.

 B. Hằng ngày, ếch thường chiếm các vị
trí tốt nhất trong giếng để nghỉ ngơi.

 C. Hằng ngày, ếch tiếng kêu ồm ộp làm
vang động cả giếng.

 D. Hằng ngày, ếch thường tranh các miếng
mồi mà các con vật khác tìm được.

9. Cuộc sống của Ếch trong truyện Ếch ngồi đáy giếng là
một cuộc sống như thế nào?
 A. Tuy giếng nước sâu nhưng rất thoải
mái.
 C. Ôn ào, náo nhiệt và rất vui vẻ.

 B. Tranh giành thức ăn, không có sự
đoàn kết.
 D. Chật hẹp, đơn giản, trì trệ.

10. Trong văn bản Ếch ngồi đáy giếng, ở trong giếng, ếch tự
thấy mình là người như thế nào?
 A. Là con vật có quyền uy to nhất giếng.

 B. Bầu trời trên đầu chỉ bằng cái vung
và nó thì oại như một vị chúa tể.

 C. Là con vật có tiếng kêu to nhất thiên
hạ.

 D. Bầu trời trên đầu chỉ bằng cái mâm
và nó thì oai như một vị chúa tế.

11. Trong truyện Ếch ngồi đáy giếng, ếch ra khỏi giếng bằng
cách nào?
 A. Ếch tự nhảy ra khỏi giếng, vì muốn
xem trời mưa to như thế nào?

 B. Ếch đánh nhau với các con vật khác,
nên bị các con vật khác đuổi ra.

 C. Mưa to, làm nước trong giếng dềnh
lên, tràn bờ, đưa ếch ra ngoài,

 D. Ếch bị người đi soi ếch bắt ra khỏi
giêng.

12. Khi ra khỏi giếng, ếch trong truyện Ếch ngồi đáy giếng
tỏ thái độ gì?
 A. Vui mừng vì có được một không gian
rộng lớn nên nghênh ngang đi.
 C. Buồn chán vì không có loài vật nào tỏ
ra sợ ếch, nên rất tức giận.

 B. Khiêm tốn muốn học hỏi vì thấy kiến
thức của mình còn nông cạn.
 D. Nghênh ngang đi khắp lại khắp nơi, cất
tiếng kêu ôm ộp, nhẫng nháo,..nhìn lên
bầu trời,...

13. Thành ngữ Ếch ngồi đáy giếng chỉ điều gì?
 A. Chỉ người ít hiểu biết, kiến thức nông cạn do điều

 B. Chỉ người ít hiểu biết, kiến thức nông cạn do

 C. Chỉ người ít hiểu biết, kiến thức nông cạn do điều

 D. Chỉ người ít hiểu biết, kiến thức nông cạn do điều kiện

kiện tiếp xúc hạn hẹp, những kẻ đó sẽ bị người khác
xa lánh, hoặc sẽ có kết thúc không tốt.
kiện tiếp xúc hạn hẹp, nhưng luôn chịu khó học hỏi,
để ngày càng tiến bộ hơn.

điều kiện tiếp xúc hạn hẹp nhưng kiêu căng nên bị
mọi người coi thường, ghét bỏ.
tiếp xúc hạn hẹp, kẻ ngông ngênh, tự phụ; đánh giá,
nhận diện sự việc nông nổi, theo chủ quan của mình.

04

Hoạt động
vận dụng

Hoạt động vận dụng
Sưu tầm một số văn
bản truyện ngụ ngôn
và tranh ảnh, phim
hoạt hình minh họa
các truyện ngụ ngôn
ấy (nếu có).

Hoạt động vận dụng
Thể hiện cảm nhận của
mình về một trong các
truyện ngụ ngôn (đã học,
đã đọc) bằng cách ghi nhật
kí đọc truyện, vẽ tranh
minh họa,...

IV.

Phụ lục

Phụ lục
HS ghi chép theo một
mẫu bảng tổng hợp vào
Sổ tay “năng nhặt chặt
bị”

Sổ tay “năng nhặt chặt bị”
TT

Tên truyện sưu tầm được

Tranh ảnh, tư liệu liên quan

1

Ve và kiến (bản dịch thơ của Phim hoạt hình ve và kiến, một số
Nguyễn Văn Vĩnh)
bản dịch thơ khác.

2

Phần của sư tử (Ê-dốp, bản dịch Ảnh minh họa
văn xuôi)

3

 
…

 

4

 
…