TRƯỜNG THCS BÌNH MỸ
NGỮ VĂN 7
GIÁO VIÊN : PHAN TẤN QUAN
CHỦ ĐỀ : CA DAO – DÂN CA
BÀI 3, 4 ( 4 tiết )
1/ Những câu hát về tình cảm gia đình
( 1 tiết )
2/ Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước , con người ( 1 tiết )
3/ Những câu hát than thân ( 1 tiết )
4/ Những câu hát châm biếm ( 1 tiết )

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
NHỮNG CÂU HÁT THAN THÂN
TIẾT 11
GV: Lê Thị Xuân Huyền

HOẠT ĐỘNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
B�i 2 :
Thuong thay thõn ph?n con t?m,
Ki?m an du?c m?y ph?i n?m nh? to
Thuong thay lu ki?n li ti,
Ki?m an du?c m?y ph?i di tỡm m?i
Thuong thay h?c lỏnh du?ng mõy,
Chim bay m?i cỏnh bi?t ng�y n�o thụi.
Thuong thay con cu?c gi?a tr?i,
D?u kờu ra mỏu cú ngu?i n�o nghe.
Em hiểu cụm từ thương thay như thế nào ?
Hãy chỉ ra ý nghĩa của sự lặp lại của cụm từ này.
Bài 2 :
a/ Cụm từ thương thay là tiếng than biểu hiện sự thương cảm ở mức độ cao.
Cụm từ này lặp lại bốn lần có ý nghĩa : mỗi lần lặp lại là một nỗi thương - thương thân phận mình và thương người cùng cảnh ngộ.
Phân tích những nỗi thương thân của người lao động qua các hình ảnh ẩn dụ.
Thương thay thân phận con tằm
Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ


b/ Những nỗi thương thân của người lao động qua các hình ảnh ẩn dụ :

- Thương con tằm là thương cho thân phận suốt đời bị bòn rút sức lực.
Thương thay lũ kiến li ti
Kiếm ăn được mấy phải đi tìm mồi


b/ Những nỗi thương thân của người lao động qua các hình ảnh ẩn dụ :

- Thương con tằm là thương cho thân phận suốt đời bị bòn rút sức lực.
- Thương lũ kiến là thương cho thân phận nhỏ nhoi, suốt đời xuôi ngược mà vẫn nghèo khó.


Thương thay hạc lánh đường mây
Chim bay mỏi cánh biết ngày nào thôi


b/ Những nỗi thương thân của người lao động qua các hình ảnh ẩn dụ :

- Thương con tằm là thương cho thân phận suốt đời bị bòn rút sức lực.
- Thương lũ kiến là thương cho thân phận nhỏ nhoi, suốt đời xuôi ngược mà vẫn nghèo khó.
- Thương con hạc là thương cho cuộc đời phiêu bạt, lận đận và những cố gắng vô vọng của người lao động.


Thương thay con cuốc giữa trời
Dầu kêu ra máu có người nào nghe
- Thương con tằm là thương cho thân phận suốt đời bị bòn rút sức lực.
- Thương lũ kiến là thương cho thân phận nhỏ nhoi, suốt đời xuôi ngược mà vẫn nghèo khó.
- Thương con hạc là thương cho cuộc đời phiêu bạt, lận đận và những cố gắng vô vọng của người lao động.
- Thương con cuốc là thương cho thân phận thấp cổ bé họng, có nỗi khổ đau oan trái nhưng không được ai soi tỏ.


Hình ảnh ẩn dụ
Con t?m
Con ki?n
Con h?c
Con cu?c
Thuơng cho thân phận suốt đời bị bòn rút sức lực
Thương cho thân phận thấp hèn, có nỗi khổ oan trái nhưng không được ai soi tỏ
Thương cho cuộc đời phiêu bạt, lận đận và những cố gắng vô vọng của người lao
Thương cho thân phận nhỏ nhoi, suốt đời xuôi ngược mà vẫn nghèo khó
động.
TÌM HIỂU
CÁC BÀI CÒN LẠI
Bài 1
Cuộc đời lận đận, vất vả của con cò được diễn tả như thế nào ?

Cuộc đời lận đận, vất vả của con cò được diễn tả bằng những hình ảnh đối lập : lên thác xuống ghềnh, vượt qua biết bao khó khăn, nguy hiểm.
Ngoài nội dung than thân, bài ca còn có nội dung tố cáo xã hội phong kiến bất công. Chính cái xã hội đó đã làm cho thân cò thêm lận đận, gầy mòn.



Bài 3 : Thân em như trái bần trôi
Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu
Hình ảnh so sánh thân em như trái bần trôi gợi ta liên tưởng đến điều gì ?

Bài này nói về thân phận của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Hình ảnh so sánh thân em như trái bần trôi gợi ta liên tưởng đến thân phận nghèo khó, chìm nổi, lênh đênh, vô định của người phụ nữ, họ hoàn toàn lệ thuộc vào hoàn cảnh.
GV: Lê Thị Xuân Huyền

HOẠT ĐỘNG
LUYỆN TẬP

Tìm những câu ca dao bắt đầu bằng từ thương thay
- Thương thay thân phận con rùa
Trên đình đội hạc, dưới chùa đội bia
- Thương thay con hạc đầu đình
Muốn bay chẳng cất nổi mình mà bay
- Thương thay thân phận trái dừa
Non thời khoét mắt, già cưa lấy đầu
…..

GV: Lê Thị Xuân Huyền

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
GV: Lê Thị Xuân Huyền
Viết đoạn văn ngắn nêu cảm nghĩ về những mảnh đời khốn khổ của bài 2

GV: Lê Thị Xuân Huyền

HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI,
MỞ RỘNG
GV: Lê Thị Xuân Huyền
Tìm thêm những bài ca dao than thân

GIAO NHIỆM VỤ
Tiết 12 : Những câu hát châm biếm
Các nhóm tìm hiểu bài 1 và trả lời câu hỏi 1 SGK/ 52

XIN CHÀO TẠM BIỆT