Kính chào quý thầy cô
và các em học sinh!

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

1

Truyện ngắn sử thi
Rừng xà nu
Những đứa con
trong gia đình

2

Hình thành từ thời cổ đại, khi các bộ tộc
phải đấu tranh để tồn tại và phát triển.
Mang tính cộng đồng

Sử thi

Người anh hùng trong sử thi mang sức
mạnh và khát vọng của cộng đồng
Lòng yêu nước, căm thù giặc.
Chủ nghĩa anh
hùng cách mạng

Tinh thần chiến đấu bất khuất chống
lại kẻ thù bảo vệ tổ quốc.
Trung thành với lí tưởng cách mạng.

Bộc lộ
vẻ đẹp
phẩm
chất anh
hùng

Những đứa con
trong gia đình
Nguyễn Thi

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

4

Cấu trúc bài học
I. Khái quát chung
II. Đọc hiểu văn bản
III. Tổng kết
IV. Củng cố
15/02/2023
11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

5

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Nguyễn Thi (1928 - 1968) tên thật là Nguyễn
Hoàng Ca. (Bút danh: Nguyễn Ngọc Tấn)
- Quê: Nam Định.
- Gia đình: Sinh ra trong một gia đình nghèo.
- Tuổi thơ chịu nhiều tủi cực: mồ côi cha từ
năm 10 tuổi, mẹ đi bước nữa nên vất vả, tủi
cực từ nhỏ.

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

6

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Năm 1943, vào Sài Gòn kiếm sống,
năm 1945 tham gia cách mạng, 1954 tập
kết ra Bắc, 1962 trở lại miền Nam, 1968
hy sinh tại mặt trận Sài Gòn.

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

Sài Gòn mùa xuân 1968

7

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Sự nghiệp sáng tác: Là một trong những cây bút
văn xuôi hàng đầu của văn nghệ giải phóng Miền Nam
chống Mĩ, là nhà văn của người nông dân Nam Bộ, với
giọng văn giàu chất hiện thực, đằm thắm chất trữ tình,
nhân vật có cá tính mạnh mẽ.
Chị Út Tịch, nhân vật của Nguyễn Thi

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

8

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Tác phẩm: Sáng tác ở nhiều thể loại:Bút
ký, Truyện ngắn, tiểu thuyết (Trăng sáng,
Đôi bạn, Truyện và kí…)

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

9

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả

- Phong cách sáng tác:
+ Nhân vật: nông dân Nam Bộ
+Năng lực phân tích tâm lý sắc sảo, khả năng thâm nhập, khám phá, diễn tả thế
giới nội tâm của con người
+ ngôn ngữ phong phú góc cạnh giàu tính tạo hình và đậm chất Nam Bộ.

-Năm 2000 Ông được truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về VHNT
15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

10

I. Tìm hiểu chung
2. Tác phẩm
a. Xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác:
- Được sáng tác 2/1966, in lần đầu trên tạp chí
Văn nghệ Quân Giải phóng.
- Sau đó được in trong tập "Truyện và kí" (1978).

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

11

I. Tìm hiểu chung
b. Tóm tắt truyện
-Trong trận đánh, Việt bị thương nặng, lạc đơn vị, anh hồi tưởng về gia đình và đồng
đội: Cha mẹ Việt đều bị giặc giết, Chiến và Việt giành nhau đi bộ đội. Chú Năm cho
phép cả 2 lên đường, hai chị em mang bàn thờ má sang gửi chú Năm. Việc nhà sắp xếp
chu toàn. Anh Tánh cùng tiểu đội đã tìm được Việt vẫn chắc tay súng, Việt được đưa về
điều trị. Anh định viết thư cho chị Chiến…

c.Nội dung đoạn trích: Là dòng tâm tư hồi ức của Việt trong lần thứ tư tỉnh
lại khi bị thương ở giữa chiến trường.
15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

12

I. Tìm hiểu chung
d. Chủ đề
- Tác phẩm ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của
người dân Nam Bộ, yêu nước, căm thù
giặc sâu sắc. Đồng thời, khẳng định truyền
thống gia đình và truyền thống dân tộc tạo
nên sức mạnh tinh thần to lớn cho nhân
dân ta chống lại kẻ thù xâm lược.

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

13

II. Đọc – hiểu văn bản
1. Tình huống truyện
- Nhân vật Viêt rơi vào một tình huống
đặc biệt: trong một trận đánh, bị
thương nặng phải nằm lại giữa chiến
trường. Anh nhiều lần ngất đi tỉnh lại ,
khi tỉnh nhớ chuyện gia đình...

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

14

II. Đọc – hiểu văn bản
1. Tình huống truyện
⮚ Ý nghĩa: Tình huống truyện đã đem đến
cách trần thuật qua dòng hồi tưởng miên
man đứt, nối, vì vậy đem đến cho tác phẩm
màu sắc trữ tình đậm đà, tự nhiên. Đồng
thời tạo điều kiện để nhà văn thâm nhập
vào thế giới nội tâm nhân vật để dẫn dắt
truyện.

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

15

II. Đọc – hiểu văn bản
Câu hỏi 1 SGK 63
? Đoạn trích được trần thuật chủ yếu từ điểm nhìn của nhân
vật nào? Cách trần thuật này có tác dụng như thế nào với
kết cấu truyện và khắc họa tính cách nhân vật?

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

16

II. Đọc – hiểu văn bản
2. Cách kể chuyện của tác phẩm
- Người trần thuật kể nhưng cách nhìn và lời kể lại theo giọng điệu của nhân vật.
- Tác dụng nghệ thuật:
+ Câu chuyện vừa được thuật, kể cùng một lúc tính cách của nhân vật cũng được
khắc họa.
+ Câu chuyện dù không có gì đặc sắc cũng trở nên mới mẻ, hấp dẫn vì được kể qua
con mắt, tấm lòng, ngôn ngữ và giọng điệu riêng của nhân vật. Nhà văn phải thành
thạo tâm lí và ngôn ngữ nhân vật mới có thể trần thuật theo phương thức này.
15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

17

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
a. Nét chung
❖Truyền thống gia đình
❖Truyền thống yêu nước trống giặc ngoại xâm
❖ Hai chị em đề gắn tình yêu thương trong gia đình với lòng yêu nước

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

18

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
a. Nét chung
❖ Truyền thống gia đình:
- Các thế hệ trong gia đình chịu nhiều đau
thương do tội ác kẻ thù:
+ Ông nội bị giặc giết
+ Cha bị chặt đầu
+ Má bị trúng đạn của Mĩ
+ Thím Năm cũng bị giặc bắn chết
15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

Nỗi sợ hãi của người dân trước họng súng giặc Mỹ
19

(ảnh chụp lại tại Khu trưng bày Chứng tích Sơn Mỹ)

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
a. Nét chung
⮚ Đau thương mất mát đã hun đúc
ngọn lửa căm thù trong tâm hồn
những người dân Nam Bộ mộc mạc.

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

Nỗi sợ hãi của người dân trước họng súng giặc Mỹ
20

(ảnh chụp lại tại Khu trưng bày Chứng tích Sơn Mỹ)

15/02/2023 11:15 sáng

Thảm sát Mĩ Lai
Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

21

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
a. Nét chung
❖Truyền thống yêu nước trống giặc ngoại xâm:
- Người cha là cán bộ Việt Minh anh dũng đến giây
phút cuối cùng.
- Má Việt cũng là hiện thân của truyền thống: dáng
người chắc, khỏe, sực mùi lúa gạo và mồ hôi.
15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

Vẻ đẹp người phụ nữ Nam bộ xưa
22

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
a. Nét chung
❖Truyền thống yêu nước trống giặc ngoại xâm:
⮚ Sự cần cù sương nắng nuôi con, cắn răng kìm
nén đau thương để sống, che chở cho đàn con,
tranh đấu với kẻ thù.

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA ĐÌNH

Vẻ đẹp người phụ nữ Nam bộ xưa
23

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
a. Nét chung
❖Truyền thống yêu nước trống giặc ngoại xâm:
-

Truyền thống ấy thể hiện rõ qua cuốn sổ gia đình. Cuốn sổ là lịch sử gia đình
mà qua đó thấy lịch sử của một đất nước, một dân tộc trong cuộc kháng
chiến chống Mĩ.

-

Chú Năm: đại diện cho truyền thống, lưu giữ truyền thống (trong câu hò,
trong cuốn sổ).

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

24

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
a. Nét chung
⮚ Truyền thống yêu nước mãnh liệt, căm thù
giặc và tinh thần chiến đấu đã gắn kết những
con người trong gia đình với nhau và những
đứa con là sự tiếp nối truyền thống của cha
mẹ.
15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

Tượng đài Sơn Mỹ

25

Bà Nguyễn Thị Định – Phó tư lệnh quân giải phóng miền Nam
15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA
ĐÌNH

26

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
a. Nét chung
❖ Hai chị em đề gắn tình yêu thương trong gia đình với lòng yêu nước:
- Có chung mối thù với bọn xâm lược, có cùng nguyện vọng cầm
súng đánh giặc. Thể hiện sâu sắc nhất trong cái đêm giành nhau
tòng quân và khi khiêng bàn thờ má.
- Đều là những chiến sĩ dũng cảm trong đánh giặc.
- Đều có những nét trẻ con (giành nhau bắt ếch, giành nhau
chiến công).

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

27

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
a. Nét chung

❖ Hai chị em đề gắn tình yêu thương trong gia đình với lòng yêu nước:

Chi tiết hai chị em khiêng bàn thờ ba má gửi chú Năm:
- Nó đã nói lên hết sức cô đọng về cuộc chiến đấu của chúng ta: có yêu thương, có căm
thù, có cái mất mát nhưng có cái vĩnh hằng, có sự quyết liệt nhưng cũng có sự thanh
thản, có yếu tố hành động nhưng cũng có yếu tố tâm linh...
- Tạo không khí thiêng liêng biến Việt thành người lớn: thương chị, mối thù thằng Mĩ đè
nặng trên vai.

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

28

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
b. Nhân vật Chiến
- Hiện lên qua dòng hồi tưởng của Việt
- Rất giống má:
+ Đặc biệt, trong cái đêm sắp xa nhà đi bộ đội: lo liệu,
toan tính việc nhà, lời nói và cử chỉ y hệt má.
⮚ Người mẹ sống lại trong hình ảnh Chiến.

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

29

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
a. Nét chung

❖ Hai chị em đề gắn tình yêu thương trong gia đình với lòng yêu nước:

Chi tiết hai chị em khiêng bàn thờ ba má gửi chú Năm:
- Hình ảnh có ý nghĩa tượng trưng thể hiện sự trưởng thành của hai chị em có thể gánh
vác việc gia đình và viết tiếp dòng sông truyền thống gia đình.

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

30

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
b. Nhân vật Chiến
- Hiện lên qua dòng hồi tưởng của Việt:
- Rất giống má:
+ Bắp tay tròn vo, sạm đỏ, thân người to và chắc nịch
⮚ Vẻ đẹp của những con người sinh ra để gánh vác
và để chiến thắng.

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

31

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
b. Nhân vật Chiến
- Chiến có tính cách người lớn hơn Việt:
nhường nhịn em, quan tâm mọi việc của
gia đình.
⮚ Nhân vật Chiến có cá tính đặc sắc, mang
vẻ đẹp tâm hồn của người con gái Nam Bộ
trong một thời kỳ nhiều mất mát hi sinh.
15/02/2023 11:15 sáng

Chiến sĩ giải phóng quân miền Nam 1967
32

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
c. Nhân vật Việt
- Nếu Chiến có dáng dấp một người lớn thực sự thì
ở Việt là sự lộc ngộc, vô tư của một cậu con trai
đang tuổi mới lớn:
+ Việt hay tranh giành với chị Chiến
+ Đêm trước khi đi, Việt “lúc lăn kềnh ra ván cười
khì khì”, lúc lại rình “chụp một con đom đóm úp
trong lòng tay”.
+ Vào bộ đội, Việt lại đem theo một chiếc súng cao
su.
15/02/2023 11:15 sáng
Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Chiến
Đ
33 1968
sĩ giải phóng ngoại ô sài Gòn
ÌNH

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
c. Nhân vật Việt
- Việt trở nên anh hùng:
+ Ngày từ bé đã dám xông vào thằng giết cha
mình.
+ Khi bị thương: vẫn quyết tâm sống chết với kẻ
thù.
15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Chiến
Đ
ÌNH

34 1968
sĩ giải phóng ngoại ô sài Gòn

II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hai chị em Chiến và Việt
c. Nhân vật Việt
- Việt trở nên anh hùng:
⮚ Nhà văn xây dựng thành công hình tượng
nhân vật Việt. Trước chị, Việt nhỏ bé hồn
nhiên, trước kẻ thù Việt vụt lớn trở thành anh
hùng. Việt tiêu biểu cho những chàng trai
Nam Bộ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ
cứu nước.
15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Chiến
Đ
ÌNH

35 1968
sĩ giải phóng ngoại ô sài Gòn

II. Đọc – hiểu văn bản
4. Chất sử thi của thiên truyện
- Hình tượng cuốn sổ gia đình
- Số phận của những đứa con, những thành
viên trong gia đình cũng là số phận của
nhân dân miền Nam trong cuộc kháng
chiến chống Mĩ khốc liệt.

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

Dũng sĩ Hồ Thị Thu (1968) năm 1336tuổi

III. Tổng kết
1. Nội dung
- Truyện kể về những người con trong một gia đình nông dân Nam bộ có truyền thống
yêu nước, căm thù giặc, thủy chung son sắt với quê hương, Cách mạng. Chính sự gắn
bó sâu nặng giữa tình cảm gia đình với tình yêu nước, giữa truyền thống gia đình với
truyền thống dân tộc đã tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn của con nguời Việt Nam,
dân tộc Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước.

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

37

III. Tổng kết
2. Nghệ thuật
- Tình huống truyện độc đáo: truyện kể theo dòng nội tâm của nhân vật khi
hồi tưởng.
- Phương thức trần thuật: thuộc ngôi thứ 3, nhưng lời kể và giọng điệu
theo ngôi thứ nhất (Việt).
- Truyện mang chất sử thi rất đậm đà: qua lịch sử 1 gia đình thấy lịch sử 1
đất nước.
15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

38

IV. Củng cố
Câu 1: Phong cách sáng tác của nhà văn Nguyễn Thi là:
A. Năng lực phân tích tâm lí nhân vật sắc sảo
B. Văn phong vừa đằm thắm chất trữ tình vừa giàu chất hiện thực
C. Có khả năng tạo nên những nhân vật có tính cách mạnh mẽ, mang đậm
tính cách Nam Bộ
D. Tất cả các đáp án trên
15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

39

IV. Củng cố
Câu 2: Nhân vật nào là hình ảnh đại diện cho truyền thống và lưu giữ
truyền thống gia đình?
A. Chú Năm
B. Má Việt
C. Việt
D. Chiến
15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

40

IV. Củng cố
Câu 3: Chú Năm gắn liền với hình ảnh nào?
A. Tiếng hát
B. Tiếng hò
C. Tiếng đàn
D. Tiếng sáo

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

41

IV. Củng cố
Câu 4: Câu nói “Nếu giặc còn thì tao mất, vậy à!” là của nhân vật Nào?
A. Má
B. Chị Chiến
C. Việt
D. Chú Năm

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

42

IV. Củng cố
Câu 5: Nhân vật Chiến mang nhiều vẻ đẹp, phẩm chất giống:
A. Ba
B. Ông nội
C. Chị hai
D. Má

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

43

IV. Củng cố
Câu 6: Chi tiết nào thể hiện nét tính cách trẻ con của nhân vật Việt?
A. Xông vào đá thằng giặc giết cha mình
B. Giành đi bộ đội với chị
C. Đêm trước ngày đi bộ đội, Việt vô tư “lăn kềnh ra ván cười khì khì”,
“chụp một con đom đóm úp trong lòng bàn tay”, rồi ngủ quên lúc nào
không biết.
D. Dù bị thương nơi chiến trường nhưng vẫn luôn trong tư thế chiến đấu.
15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

44

IV. Củng cố
Câu 7: Chi tiết xuất hiện ở cuối tác phẩm Những đứa con trong gia
đình (SGK Ngữ văn 12 tập 2 trang 63) là chi tiết:
A. Hai chị em Chiến và Việt khiêng bàn thờ má sang gửi nhà chú Năm
B. Chiến bàn với Việt thu xếp công việc gia đình trước ngày tòng quân
C. Việt bị thương nằm lại chiến trường
D. Chú Năm giao cho hai chị em cuốn sổ gia đình
15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

45

15/02/2023 11:15 sáng

Tiết 64,65: NHỮNG ĐƯA CON TRONG GIA Đ
ÌNH

46