Kính chào các thầy cô giáo tới dự giờ thăm lớp

Giáo viên: Nguyễn Thị Thu Thuỷ
Nhưng nó phải bằng
hai mày
( Truyện cười dân gian)
GV: NGUYỄN THỊ THU THỦY


I. Tiểu dẫn:
1. Truyện cười : hai loại
a. Truyện khôi hài:
Nhằm mục đích giải trí, mua vui, ít nhiều có tính giáo dục.
b. Truyện trào phúng:
Phê phán những kẻ thuộc giai cấp quan lại bóc lột. Phê phán thói hư tật xấu trong nội bộ nhân dân.
2. Truyện cười “Nhưng nó phải bằng hai mày’’: thuộc loại truyện trào phúng.
Nhưng nó phải bằng hai mày
TAY ẢI TAY AI

Hai vợ chồng nhà kia, cứ đến tối, rang một mẻ ngô, đựng vào rá, để giữa giường hai vợ chồng nằm hai bên. Mỗi lần anh chồng thò tay vào rá bốc ngô ăn, nắm phải tay vợ, thì lại hỏi:
- Tay ải tay ai?
Chị vợ đáp:
- Tay ẻm tay em.
Chị vợ nắm phải tay chồng, cũng hỏi:
- Tay ai tay ai?
- Anh chồng đáp lại:
- Tay ảnh tay anh.
Có thằng kẻ trộm đứng rình ngoài nhà, đến nửa đêm vẫn nghe hai vợ chồng còn "ẻm em, ảnh anh" mãi, giận lắm, bèn lẻn đến thò tay vào bốc ngô ăn.
Chị vợ nắm phải tay nó hỏi:
- Tay ải tay ai?
Nó liền trả lời:
- Tay ổng tay ông.
Rồi bỏ chạy.

- Lí trưởng nổi tiếng xử kiện giỏi
-Ngô và Cải đều đút lót trước cho thầy Lí.
-Thầy xử kiện: Ngô thắng , Cải thua. Cải bị đánh 10 roi.
1. Tình huống gây cười.
II. Đọc hiểu:
Nhưng nó phải bằng hai mày
Màn kịch xuất hiện:
+ Cải:
Xòe năm ngón tay bẩm: “lẽ phải về con mà”.
+ Thầy Lí:
Xòe năm ngón tay trái úp lên năm ngón tay phải và nói: “Mày phải...nhưng nó lại phải...bằng hai mày”.
Nhưng nó phải bằng hai mày
1. Tình huống gây cười.
Từ “Phải” trong lời thầy Lí mang nhiều nét nghĩa:
+ Là lẽ phải.
+ Điều bắt buộc phải có.
Lời thầy Lí lập lờ cả hai nét nghĩa ấy.
Nhưng nó phải bằng hai mày
1. Tình huống gây cười.
Cử chỉ của thầy Lí:
+ Phù hợp với điều thầy Lí thông báo với Cải.
+ Đó là cái phải đã bị cái khác úp lên che mất.
* Cái khác ở đây là tiền, nhiều tiền, nhiều lễ vật lo lót thì thắng kiện. Tiền quyết định lẽ phải.
1. Tình huống gây cười.
Nhưng nó phải bằng hai mày
2. Nghệ thuật:
- Thủ pháp chơi chữ độc đáo.
- Cách xây dựng truyện kịch tính, hài hước, hấp dẫn.
Nhưng nó phải bằng hai mày
3. Ý nghĩa phê phán của truyện:

Truyện phê phán đối tượng nào trong xã hội?
Nhưng nó phải bằng hai mày
-Truyện đã phê phán một bộ phận quan lại tham lam, nhũng nhiễu, nhận hối lộ để làm nghiêng lệch cán cân công lí.
-Truyện cũng phê phán người nông dân khi sa vào cảnh kiện tụng đã đưa hối lộ dẫn tới cảnh tiền mất, tật mang.
Qua truyện cười trên, chúng ta rút ra được bài học gì?
Bài tập: Truyện “Nhưng nó phải bằng hai mày” mở đầu bằng nhận định: “Làng kia có một viên lí trưởng nổi tiếng xử kiện giỏi”. Phân tích cách xử kiện giỏi của thầy lí?
+Danh tiếng của thầy lí: Truyện mở đầu bằng nhận định “Làng kia có một viên lí trưởng nổi tiếng xử kiện giỏi”->Một lời khen, một lời đánh giá cao tài năng của thày lí, người cầm cân nảy mực của làng.
+Thực tế cách xử kiện qua một trường hợp cụ thể: Vụ Ngô và Cải đánh nhau:
+) Thầy lí không điều tra, không phân tích tình hình.
+)Ngô và Cải đều đút lót trước cho thầy lí.
->Thầy đã xử Ngô thắng, Cải thua. Cải bị đánh 10 roi. Thầy giải thích vì sao Ngô thắng: Vì nó “phải” bằng hai mày.
Thầy lí “giỏi” thật nhưng là giỏi nhận của đút lót, cán cân công lí do thầy lí giữ hoàn toàn bị điều khiển bởi sức mạnh của đồng tiền.
*Cách xử kiện giỏi của thầy lí:
Nhưng nó phải bằng hai mày