Thứ Năm ngày 2 tháng 3 năm 2023
Luyện từ và câu

Tiết 46: Nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ

Thứ Năm ngày 2 tháng 3 năm 2023
Luyện từ và câu
Tiết 46: Nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ

* Khởi động:
Em đã học cách nối các vế câu trong
câu ghép thể hiện những quan hệ gì ?

Sơ đồ tư duy

Quan hệ nguyên nhân – kết
quả : vì… nên ; do...nên
Vídụ:……………………....

Cách nối các vế
câu ghép thể
hiện

Quan hệ điều kiện – kết quả
(Giả thiết – kết quả)
nếu...thì... ; hễ...thì
Vídụ:………………………
Quan hệ tương phản
tuy …nhưng…;
mặc dù... nhưng
Vídụ:...............................


4

I. Nhận xét:

1. Phân tích cấu tạo của câu ghép sau đây:
Chẳng những Hồng chăm học mà
C

bạn ấy còn rất chăm làm.
C

V

V

Các bước
phânhệ:
tích
cấu tạo
một câu ghép:
Quan
TĂNG
TIẾN
- Dùng gạch chéo để phân cách các vế câu.
- Xác định chủ ngữ, vị ngữ của từng vế câu.
- Khoanh tròn vào cặp quan hệ từ.

2. Tìm thêm những cặp quan hệ từ có thể nối
các vế câu có quan hệ tăng tiến.
chẳng những ...

mà ...

không những ...

mà ...

không chỉ ...

mà ...

chẳng những ...

mà còn...

không những ...

mà còn...

… Hồng chăm học … bạn ấy còn rất chăm làm.

II. Ghi nhớ:

Để thể hiện quan hệ tăng tiến
giữa các vế câu ghép, ta có thể nối
chúng bằng một trongcác cặp
quan hệ từ: không những… mà… ;
chẳng những… mà…; không chỉ…
mà…


8

Bài 1: Tìm và phân tích cấu tạo của câu ghép chỉ quan hệ
tăng tiến trong mẩu chuyện vui sau :
NGƯỜI LÁI XE ĐÃNG TRÍ
Một người đàn ông hốt hoảng gọi điện tới đồn công an:
- A lô ! Xin các anh đến giúp tôi ngay! Tôi đã khoá cửa xe
cẩn thận nhưng bọn trộm vẫn đột nhập vào xe của tôi. Bọn
bất lương ấy không chỉ ăn cắp tay lái mà chúng còn lấy luôn
cả bàn đạp phanh. Thật không thể tưởng tượng nổi.
Lát sau, khi hai cảnh sát vừa được phái đi thì
trực ban của đồn lại nhận được một cú điện thoại :
- Xin lỗi vì đã làm phiền các anh. Hoá ra tôi đã ngồi nhầm
vào hàng ghế sau.

Bọn bất lương ấy không chỉ ăn
C

cắp tay lái mà chúng còn lấy luôn
V

C

cả bàn đạp phanh.

V

Bài 2: Điền quan hệ từ thích hợp vào mỗi chỗ
trống:
chỉ đem lại niềm vui cho
a) Tiếng cười không
................
mọi người mà
..... nó còn là liều thuốc trường sinh.
Không những hoa sen đẹp .....
b) .......................
mà nó còn
tượng trưng cho sự thanh khiết của tâm hồn
Việt Nam.
c) Ngày nay, trên đất nước ta, không
................
chỉ công
mà
an làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự, an ninh .....
mỗi một người dân đều có trách nhiệm bảo vệ
công cuộc xây dựng hoà bình.

Sơ đồ tư duy

Cách nối các vế
câu ghép thể
hiện

1. Quan hệ nguyên nhân –
kết quả : vì… nên... ;
do...nên...
2. Quan hệ điều kiện – kết
quả (Giả thiết – kết quả)
nếu...thì... ; hễ...thì...
3. Quan hệ tương phản
tuy …nhưng…;
mặc dù... nhưng...
4. Quan hệ tăng tiến :
chẳng những … mà…;
không chỉ....mà.....


13

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 1
Câu ghép chỉ quan hệ tăng tiến là:
A.Vì bạn Nam cố gắng học tập nên kết quả thi đạt
điểm cao.
B.Bạn Ngọc không chỉ xinh đẹp mà bạn ấy còn
học giỏi.
C. Tuy gia đình gặp nhiều khó khăn nhưng bạn
Nga vẫn phấn đấu học tốt

Hết giờ
B

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

Câu hỏi

Thời gian

Đáp án

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 2
Điền cặp từ thích hợp vào câu : “Đứa trẻ …
không nín khóc …nó lại còn khóc to hơn” .
A.Không những … mà…
B.Vì … nên
C.Mặc dù … nhưng…

Hết giờ
A

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

CH

TG

ĐA

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 3
Trong các cặp từ dưới đây, cặp từ thể hiện
mối quan hệ tăng tiến là:
A.Tuy… nhưng…; mặc dù…nhưng…; dù…
nhưng…
B.Nếu… thì; hễ… thì…; giá… thì…
C.Không những… mà…; chẳng những… mà…;
không chỉ… mà…

Hết giờ
C

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

CH

TG

ĐA

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 4
Em đã được học những cách nối các vế câu
ghép thể hiện quan hệ:
A.Nguyên nhân – kết quả, điều kiện – kết quả, tương
phản.
B.Nguyên nhân – kết quả, điều kiện – kết quả, tăng
tiến.
C.Nguyên nhân – kết quả, điều kiện – kết quả, tương
phản, tăng tiến.

Hết giờ
C

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

CH

TG

ĐA

Bài 3:
không chỉ - mà còn
không chỉ - mà còn
không chỉ - mà còn
không chỉ - mà còn