KIỂM TRA MIỆNG:

?Thế nào là nói quá?Nêu tác dụng của nói quá? Cho ví dụ minh họa?


Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ,quy mô,tính chất của sự vật,hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh,gây ấn tượng,tăng sức biểu cảm.
VD: Nhát như thỏ đế,khoẻ như voi,….
Con làm việc chậm lắm.
Con dạo này không được
học giỏi lắm.


NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

I. Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh
a
b
c
“Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời này, phòng khi tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác, cụ Lê-nin và các vị cách mạng đàn anh khác, thì đồng bào cả nước, đồng chí trong Đảng và bầu bạn khắp nơi đều khỏi cảm thấy đột ngột.”
“Lượng con ông Độ đây mà... Rõ tội nghiệp, về đến nhà thì bố mẹ chẳng còn.”
“Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng.”
I. Nói giảm nói tránh và tác dụng
PHIẾU BÀI TẬP
Đi gặp cụ Các Mác, cụ Lê-nin và các vị cách mạng đàn anh khác
Chết
Tránh gây cảm giác đau buồn
Chẳng còn
Chết
Giảm sự đau thương, mất mát
Bầu sữa
Ngực
Tránh thô tục và thiếu lịch sự.
BÀI TẬP NHANH
Ông cụ chết rồi.
Viết lại những câu sau theo hướng nói giảm nói tránh
Cô ấy xấu thật!
Cậu còn kém lắm!
An không sống được lâu nữa đâu chị ạ!
Ông cụ chết rồi.
Cô ấy xấu thật!
Cậu còn kém lắm!
An không sống được lâu nữa đâu chị ạ!
Ông cụ đã từ trần rồi.
Cô ấy không được xinh lắm
Cậu cần cố gắng nhiều hơn nhé!
An bị nặng thế thì không được lâu nữa đâu chị ạ!
TÌNH HUỐNG 1
Trong một cuộc họp lớp kiểm điểm bạn Hải hay đi học muộn:
Lan nói: “Từ nay cậu không được đi học muộn nữa vì như vậy không những ảnh hưởng đến việc rèn luyện đạo đức của bản thân cậu mà còn ảnh hưởng đến phong trào thi đua của lớp.”
Bạn Trinh cho rằng Lan nói như vậy là quá gay gắt, chỉ nên nhắc nhở bạn Hải là : "Cậu nên đi học đúng giờ.”
Em đồng tình với ý kiến nào? Vì sao?
=>Đồng tình ý kiến bạn Lan. Vì phê bình thẳng thắn như vậy sẽ giúp bạn nghiêm túc sửa sai.
TÌNH HUỐNG 2
Tình cờ, em chứng kiến một vụ ăn trộm và được mời ra tòa làm chứng. Trong trường hợp này, em có nói giảm nói tránh không? Vì sao?
LƯU Ý
Những tình huống giao tiếp không nên sử dụng cách nói giảm nói tránh:
- Trường hợp cần thiết phải nói thẳng, nói đúng mức độ sự thật.
- Khi cần thông tin chính xác, trung thực trong văn bản hành chính, văn bản khoa học.
II. Các cách nói giảm nói tránh
Cách 1
Cách
2
Cách
3
Cách
4
 Dùng Từ đồng nghĩa (Đặc biệt là T.H.Việt)
 Dùng cách nói Phủ định từ trái nghĩa
 Dùng cách nói vòng
Dùng cách Nói trống (Nói tỉnh lược)
Ông cụ chết rồi.
 Ông cụ đã từ trần rồi.
Cô ấy xấu thật!
 Cô ấy không được xinh lắm
Cậu còn kém lắm!  Cậu cần cố gắng nhiều hơn nhé!
An không sống được lâu nữa đâu chị ạ!  An bị nặng thế thì không được lâu nữa đâu chị ạ!
Nói trống (nói tỉnh lược)
Dùng từ đồng nghĩa
Nói vòng
Phủ định từ trái nghĩa
NỐI ngữ liệu với cách nói giảm nói tránh tương ứng.
BÀI TẬP NHANH
Cho biết những câu sau viết theo cách nói giảm nói tránh nào?
Bạn cần phải chăm học hơn.
Ông ấy chỉ nay mai thôi.
Ông cụ đã qui tiên rồi.
Bài thơ của anh chưa được hay lắm.
Bạn cần phải chăm học hơn.
Ông ấy chỉ nay mai thôi.
Ông cụ đã qui tiên rồi.
Bài thơ của anh chưa được hay lắm.
Dùng cách nói vòng
Dùng cách nói trống (tỉnh lược)
Dùng từ đồng nghĩa
Dùng cách nói phủ định từ trái nghĩa
III. Luyện tập
VÒNG 1: MẮT THẦN
Nhiệm vụ: Tìm phép nói giảm nói tránh trong câu
Bài văn này bạn phân tích chưa được hay lắm.
Bác đã lên đường, theo tổ tiên
Mác Lê-nin, thế giới Người Hiền…

3. Đây là lớp học cho trẻ em khiếm thị
Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ!
Cha mẹ em chia tay nhau từ khi em còn bé.
Cha nó mất, mẹ nó đi bước nữa.
Mẹ đã có tuổi rồi, nên chú ý giữ gìn sức khỏe
VÒNG 2: LỜI HAY, Ý ĐẸP
Nhiệm vụ: Đặt câu sử dụng phép nói giảm nói tránh phù hợp và cho biết em đã sử dụng cách nào.
Anh cút ra khỏi nhà tôi ngay!
Anh không nên ở đây nữa!
Nói giảm nói tránh bằng cách phủ định từ trái nghĩa
Nói giảm nói tránh bằng cách nói trống.
Bệnh tình con ông nặng lắm chắc sắp chết rồi!
Bệnh tình con ông chắc chẳng còn được bao lâu nữa.
Nói giảm nói tránh bằng cách dùng từ Hán Việt đồng nghĩa
Những đứa trẻ này bố mẹ chết hết rồi, thật đáng thương
Những đứa trẻ mồ côi này thật đáng thương
Cấm trẻ con vào đó
Các cháu vào đó rất nguy hiểm, dễ bị tai nạn
Nói giảm nói tránh bằng cách nói vòng
Nói giảm nói tránh bằng cách phủ định từ trái nghĩa
Giọng hát của bạn chua loét.
Giọng hát của bạn chưa được ngọt ngào lắm.
Bác sỹ pháp y đang mổ xác chết.
Bác sỹ pháp y đang phẫu thuật tử thi.
Nói giảm nói tránh bằng cách dùng từ Hán Việt đồng nghĩa
Con Rùa nó bò lật ngửa cũng còn nhanh hơn cậu đó.
Cậu chạy nhanh hơn chút nữa là được rồi.
Nói giảm nói tránh bằng cách nói vòng
VÒNG 3: THÔNG ĐIỆP CUỘC SỐNG
Nhiệm vụ: Xây dựng + Diễn đoạn hội thoại ngắn, có sử dụng phép nói giảm nói tránh  Thông điệp
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Vẽ sơ đồ tư duy hệ thống lại bài học
So sánh sự khác nhau của hai biện pháp tu từ nói quá và NGNT
Sưu tầm những mẩu truyện có biện pháp NGNT, nêu tác dụng
Chuẩn bị dàn ý bài Luyện nói
- Biện pháp tu từ diễn đạt tế nhị, uyển chuyển.
- Tránh gây cảm giác quá đau buồn, thô tục, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự
- Biện pháp tu từ phóng đại quy mô, tính chất của sự vật, sự việc .
- Nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng giá trị biểu đạt


Thank you