Nhìn hình đoán thành ngữ
GV đưa ra các hình ảnh
HS có 3 giây suy nghĩ để đoán thành ngữ
Đúng  Quà
Sai  Nhường quyền cho bạn
Lân lượt như vậy cho đến hết ảnh
KHỎE NHƯ VOI
ĐEN NHƯ CỘT NHÀ CHÁY
NHANH NHƯ CHỚP
GẦY NHƯ QUE CỦI
Ném tiền qua cửa sổ
3
4
6
1
5
2
Từ loại này có chức năng chính
là dùng để nối.
Đây là từ loại có chức năng gọi đáp và bộc lộ cảm xúc
Biện pháp tu từ này là cách vận dụng ngữ
âm, ngữ nghĩa của từ để tạo ra những
cách hiểu bất ngờ, thú vị?
Biện pháp tu từ này cũng được gọi
là so sánh nhưng là so sánh ngầm?
Từ “như” là từ ngữ được sử dụng
phổ biến trong biện pháp tu từ này.
Ô chữ
Gi¶i « ch÷
Giải ô chữ
Cố lên!
Chúc mừng bạn!
Nói quá
Đây là biện pháp tu từ mà các em đã học ở lớp 6:
Gọi hoặc tả con vật, đồ vật, cây cối bằng
nhưng từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả người
!
Sai rồi
Tiết 40: Nói quá
GV: Nguyễn Trúc Mã
CONTENT
I.Nói quá và tác dụng của nói quá
II. Luyện tập
I. Nói quá và tác dụng của nói quá
1. Xét ví dụ: SGK 101
Ví dụ:
Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
(Tục ngữ)
Cày đồng đang buổi ban trưa,
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
(Ca dao)
Em hiểu nghĩa của các cụm từ in đậm trong 3 ví dụ sau như thế nào?
Con đường mòn chạy thẳng đến tận chân trời.
(Báo Nhân dân)
Chưa nằm đã sáng
= Đêm ngắn
Chưa cười đã tối
= Ngày ngắn
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
= Mồ hôi rơi nhiều, liên tục
Chạy thẳng đến tận chân trời.
= Dài (khuất tầm mắt)
Hãy so sánh 2 cách sử dụng từ sau
Hay, gây ấn tượng
Bình thường, không gây ấn tượng
Từ việc phân tích ví dụ, theo em, nói quá là gì? Tác dụng của nó?
2. GHI NHỚ
Khái niệm:
Tác dụng:
Nhấn mạnh ý
Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả
Gây ấn tượng
Tăng sức biểu cảm cho lời văn.
LƯU Ý
Nói quá còn có tên gọi khác là khoa trương, ngoa dụ, thậm xưng, phóng đại, cường điệu.
Để nhận ra biện pháp nói quá cần đối chiếu nội dung lời nói với thực tế. Phải nắm được cái ý nghĩa hàm ẩn của lời nói (tức là hiểu theo nghĩa bóng chứ không hiểu theo nghĩa đen).
Bài tập nhanh
Tìm và nêu ý nghĩa của phép nói quá trong những câu sau
a/ Bàn tay ta làm nên tất cả .
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
b/ Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi. Từ sáng đến giờ em có thể đi lên đến tận trời được.
c/ […] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi nước.
a/ Bàn tay ta làm nên tất cả .
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
 Ý nghĩa: Nhấn mạnh sự quyết tâm cũng như công sức của con người. Dù có khó khăn đến đâu mà quyết chí, gắng sức cũng sẽ đạt kết quả mỹ mãn.
b/ Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi. Từ sáng đến giờ em có thể đi lên đến tận trời được
 Ý nghĩa : Thể hiện ý chí nghị lực cũng như lòng lạc quan, tin tưởng của con người. Mặc khác còn để trấn an mọi người rằng vết thương nhỏ chẳng có nghĩa lý gì.
c/ […] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi nước.
 Ý nghĩa: Nhấn mạnh vào tính cách nhân vật. Cụ bá là kẻ có quyền uy, hống hách.
Mời cả lớp cùng nghe một câu chuyện sau
Phân biệt nói quá và nói khoác
Đều phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.
Mục đích: Nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
Tác động: Tích cực.
Mục đích: Làm người nghe tin vào những điều không có thật, tạo tiếng cười có ý nghĩa phê phán những kẻ khoác lác trong cuộc sống.
Tác động: Tiêu cực.
Nói khoác
Hai người bạn lâu ngày không gặp kể các chuyện lạ mình được chứng kiến. Anh nọ được dịp nói khoác:
- Tôi được thấy có nhiều cái lạ lắm, nhưng lạ nhất là có một chiếc thuyền, dài không lấy gì mà đo cho xiết. Có người 20 tuổi đứng ở đằng mũi bắt đầu đi ra đằng lái, đi đến giữa cột buồm thì đã già, râu tóc bạc phơ. Cứ thế đi, đến chết vẫn chưa tới lái.
Trong làng cũng có một anh nói khoác nổi tiếng, nghe vậy liền kể ngay một câu chuyện:
- Như thế đã lấy gì làm lạ. Tôi đi rừng thấy có một cây cao ghê gớm.
Có một con chim đậu trên cành cây ấy, đánh rơi một hạt đa. Hạt đa rơi xuống lưng chừng gặp mưa, gặp bụi rồi nảy mầm, đâm rễ thành cây đa. Cây đa lớn lên, sinh hoa, kết quả, hạt đa ở cây đa đó lại rơi vãi ra, đâm chồi, nẩy lộc thành nhiều cây đa con, đa con cũng như cây đa mẹ lớn lên, sinh hoa kết quả, lại nẩy ra hàng đàn cây đa cháu. Cứ thế mãi cho đến khi rơi tới đất thì đã bảy đời tất cả.
Anh đi xa về nghe thế gân cổ lên cãi:
- Làm gì có cây cao thế. Chả ai tin được.
Anh kia cười ranh mãnh:
- Ấy không có cây cao như thế thì lấy đâu ra gỗ mà đóng chiếc thuyền của anh?

Quả bí khổng lồ
Hai anh chàng đi qua một khu vườn trồng bí. Một anh thấy quả bí to kêu lên:
- Chà, quả bí kia to thật !
Anh bạn có tính hay nói khoác, cười mà bảo rằng :
- Thế thì đã lấy gì làm to. Tôi đã từng thấy những quả bí to hơn nhiều. Có một lần, tôi 
tận mắt trông thấy một quả bí to bằng cả cái nhà đằng kia kìa.
Anh kia nói ngay:
- Thế thì đã lấy gì làm lạ. Tôi còn nhớ, một bận tôi trông thấy một cái nồi đồng to bằng cả cái đình làng ta.
Anh nói khoác ngạc nhiên hỏi
- Cái nồi ấy dùng để làm gì mà to vậy?
Anh kia giải thích:
- Cái nồi ấy dùng để luộc quả bí anh vừa nói ấy mà.
Anh nói khoác biết bạn chế nhạo mình bèn nói lảng sang chuyện khác.
Luyện tập
II.
HÁI HOA
DÂN CHỦ
1. Nói quá là gì?
2. Tác dụng của biện pháp nói quá
3. Xác định phép nói quá trong những câu sau: “Lỗ mũi mười tám gánh lông
Chồng yêu chồng bảo tơ hồng trời cho.”
4. Xác định phép nói quá trong những câu sau: “Bác ơi tim Bác mênh mông thế
Ôm cả non sông mọi kiếp người.”
5. Xác định phép nói quá trong những câu sau: “Nhớ, tôi nhớ đến chết cũng không quên.”
6. Điền thành ngữ thích hợp vào chỗ trống/....../ để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: “Bọn giặc hoảng hồn ..........................mà chạy.”
7. Điền thành ngữ thích hợp vào chỗ trống/....../ để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: “Lời khen của cô giáo làm cho nó ...........................”
8. Điền thành ngữ thích hợp vào chỗ trống/....../ để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: “Cô Nam tính tình sởi lởi,...............”
9. Điền thành ngữ thích hợp vào chỗ trống/....../ để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: “Nhìn thấy tội ác của giặc ai ai cũng .........................”
10. Điền thành ngữ thích hợp vào chỗ trống/....../ để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: “Ở nơi ............................... thế này, cỏ không mọc nổi nữa là trồng rau trồng cà.”
Những chiếc kẹo
1
2
3
Cộng điểm miệng
Một tràng pháo tay
Phần thưởng may mắn
Hướng dẫn tự học
Bài cũ
Học thuộc ghi nhớ
Sưu tầm một số câu ca dao và thơ văn có sử dụng phép nói quá .
Viết đoạn văn ngắn hoặc làm một bài thơ có dùng biện pháp nói quá?
Hướng dẫn tự học
Bài mới:
Thông tin ngày trái đất năm 2000
Hẹn gặp lại các em!