Vị vua đầu tiên của nhà Lý

ĐẠI

Lý Công Uẩn

Lý Thường Kiệt

Lý Thần Tông

Lý Huệ Tông

Đây là một phòng tuyến nổi tiếng thời nhà Lý

VIỆT

Bạch Đằng

Sông Hồng

Như Nguyệt

Sông Thương

Vị vua cuối cùng của nhà Lý
.

DƯỚI

Thuận Thiên

Chiêu Hoàng

Huyền Trân

Ngọc Hân

Vị vua đầu tiên của nhà Trần?

TRẦN

Trần Khánh Dư
Trần quốc Toản

Trần Thủ Độ
Trần Cảnh

PHIẾU HỌC TẬP THEO KĨ THUẬT “KWL”

Tên nội dung học: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC THỜI TRẦN (
1226-1400)

Tên học sinh:

K
(Điều đã biết)

Lớp :

W
(Điều muốn biết)

L
(Điều học được)

CHỦ ĐỀ: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
THỜI TRẦN ( 1226-1400)

I. SỰ THÀNH LẬP NHÀ TRẦN VÀ SỰ CỦNG CỐ
CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN TẬP QUYỀN
II. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI
XÂM THỜI TRẦN

III. TÌNH HÌNH KINH TẾ, VĂN HÓA THỜI TRẦN

I. NHÀ TRẦN THÀNH LẬP

I. NHÀ TRẦN THÀNH LẬP
1.1. Nhà Lý sụp đổ
- Cuối thế kỉ XII, nhà Lý suy yếu, quan lại
ăn chơi sa đọa, không chăm lo đời sống của
nhân dân.

.

Cuối thế kỉ XII
tình hình nhà
Lý như thế
nào?

“Bấy giờ nhà vua vẫn cứ tiến hành mọi việc
thổ mộc không ngừng, nghe nói ngoài kinh
thành có giặc cướp, cũng giả vờ làm ngơ để
bưng bít đi, chỉ ham thích của cải. Các bầy
tôi (quan lại) đều bắt chước, tranh nhau bán
quan buôn ngục, ngoài ra không còn nghĩ
đến việc gì”.
(Khâm định Việt sử thông giám cương mục)

Những việc làm trên của vua quan nhà Lý đã dẫn đến
hậu quả gì?

I. NHÀ TRẦN THÀNH LẬP
1.1. Nhà Lý sụp đổ
- Cuối thế kỉ XII, nhà Lý suy yếu, quan lại
ăn chơi sa đọa, không chăm lo đời sống của
nhân dân.
-Thiên tai, mất mùa liên tiếp xảy ra.
=> Đời sống nhân dân cực khổ.
- Các thế lực phong kiến địa phương nổi
dậy.

Trước tình hình đó nhà Lý đã làm gì?

Hình ảnh Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh

I. NHÀ TRẦN THÀNH LẬP
1.1. Nhà Lý sụp đổ
- Cuối thế kỉ XII, nhà Lý suy yếu, quan lại
ăn chơi sa đọa, không chăm lo đời sống của
nhân dân.
-Thiên tai, mất mùa liên tiếp xảy ra.
=> Đời sống nhân dân cực khổ.
- Các thế lực phong kiến địa phương nổi
dậy.
- Nhà Lý phải dựa vào thế lực họ Trần
chống lại các thế lực nổi loạn.
- Tháng 12 - 1226, Lý Chiêu Hoàng buộc
phải nhường ngôi cho Trần Cảnh.
=> Nhà Trần thành lập

Em có suy nghĩ
gì về việc nhà
Trần
lên thay thế nhà
Lý?

Trần Thủ Độ (1194 - 1264) là
người có công sáng lập ra triều
Trần, được vua phong làm Quốc
thượng phụ rồi Thái sư. Bằng tài
năng, uy tín của mình, ông đã
củng cố nước Việt vững mạnh cả
về chính trị, kinh tế, quân sự...
Ông có vai trò rất quan trọng
trong thắng lợi của cuộc kháng
chiến chống Nguyên Mông lần
thứ nhất (1258), lưu danh với
câu nói bất hủ: "Đầu tôi chưa rơi
xuống đất, xin bệ ha đừng lo".
Trần Thủ Độ (1194 - 1264)

I. NHÀ TRẦN THÀNH LẬP
1. 1.Nhà Lý sụp đổ
- Tháng 12 - 1226, Lý Chiêu Hoàng buộc
phải nhường ngôi cho Trần Cảnh.
=> Nhà Trần thành lập

Sau khi lên nắm
quyền nhà Trần
đã làm gì?

II. Tình hình chính trị

Dẹp yên rối
loạn, xây dựng
bộ máy nhà
nước.

LÃNH THỔ ĐẠI VIỆT THẾ KỈ XIII
TRIỀU NGÔ ĐÓNG ĐÔ Ở CỔ LOA

Cổ Loa
Thăng
Thăng Long
Long

TRIỀU ĐINH TIỀN LÊ ĐÓNG ĐÔ Ở
HOA LƯ

Đèo Ngang

( Quảng Bình – Hà Tĩnh)

TRIỀU LÝ (1009 – 1225 )
ĐÓNG ĐÔ Ở THĂNG LONG

Hoa Lư

Đảo Cồn Cỏ

---

(Quảng Trị)

Đèo Hải Vân

TRIỀU TRẦN ( 1226 – 1400 )
ĐÓNG ĐÔ Ở THĂNG LONG.

(TT Huế - TP Đà Nẵng)

Ngày nay

Thời Đinh- Tiền Lê

Thời Lý

---------Thời Trần

THẢO LUẬN NHÓM: (5 phút)

Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy nhà
nước thời Trần?

SƠ ĐỒ BỘ MÁY NHÀ NƯỚC THỜI TRẦN
Vua
(Thái Thượng Hoàng)
Quan văn
( Họ Trần)

Quan võ
( Họ Trần )

Các cơ quan
Quốc sử
viện

Thái y
viện

Tôn
nhân
phủ

Cấp triều đình

Các chức quan
Hà Khuyến Đồn
đê
điền
nông
sứ
sứ
sứ

12 lộ
(Chánh, phó an phủ sứ)
Phủ
( Tri phủ )
Châu, huyện
(Tri châu, Tri huyện)
Xã
(Xã quan )

Các đơn vị
hành chính
trung gian
Đơn vị hành
chính cấp cơ sở

SƠ ĐỒ BỘ MÁY NHÀ NƯỚC THỜI TRẦN

SƠ ĐỒ BỘ MÁY NHÀ NƯỚC THỜI LÝ

Vua
(Thái Thượng Hoàng)
Quan văn
(Nhà Trần)

Quan võ

Thái
y
viện

Quan văn

(Nhà Trần)

Các cơ quan
Quốc
sử
viện

Vua
Quan võ

Các cơ quan

Tôn
nhân
phủ

Hà Khuyế Đồn
đê sứ n nông điền
sứ
sứ

12 lộ
Chánh phó an phủ sứ
Phủ
(Tri phủ)

24 lộ, phủ
(Tri phủ, tri châu)
Huyện

Hương, Xã

Châu, huyện
(Tri châu, chi huyện)
Xã
(Xã quan)

?So với bộ máy nhà nước thời Lý, thời
Trần có gì giống và khác? Nhận xét?

Giống nhau: Đều tổ chức theo chế độ quân chủ trung ương tập
quyền. Giúp việc cho vua là các quan đại thần, quan văn,võ
Nhà Lý

Khác Các chức quan quan
nhau trọng do người thân cận
nắm giữ.
- Cả nước chia làm 24 lộ

Nhà Trần

Thực hiện chế độ Thái thượng
hoàng. ( vua cha cùng với vua
con cai quản đất nước)
- Các chức quan đại thần do
người họ Trần nắm giữ.
- Đặt thêm một số cơ quan và
chức quan để trông coi sản
xuất.
- Cả nước chia làm 12 lộ.
-

Nhận xét: Bộ máy nhà Trần hoàn chỉnh, chặt chẽ hơn nhà Lý. Điều
này chứng tỏ nhà Trần quan tâm tới nhiều lĩnh vực của đất nước.
Năng lực quản lý của nhà Trần được nâng cao.

I. NHÀ TRẦN THÀNH LẬP
1.1. Nhà Lý sụp đổ
- Tháng 12 - 1226, Lý Chiêu Hoàng buộc
phải nhường ngôi cho Trần Cảnh.
=> Nhà Trần thành lập
2. TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ
2.1. Luật pháp thời Trần
- Ban hành“Quốc triều hình luật”.

Hãy kể tên bộ
luật ban hành
dưới thời Trần?

- Nội dung bộ luật Hình
Thư:
+Bảo vệ vua và cung
điện
+ Bảo vệ của công và
tài sản của nhân dân
+ Nghiêm cấm giết mổ
trâu bò
+ Bảo vệ sản xuất nông
nghiệp

Nội dung luật Hồng Đức Luật
Hồng Đức đã đưa ra nhiều điều
luật, quy phạm cụ thể nhằm tạo
ra môi trường, thể chế,… để
những quyền cơ bản của con
người được tôn trọng và bảo vệ.
Thứ hai, trong bộ Luật Hồng
Đức, có nhiều điều luật với
nhiều quy định cụ thể đã chứng
tỏ nhân phẩm và nhiều quyền tự
do khác của con người được
thừa nhận, tôn trọng và bảo vệ.
Thứ ba, mọi người đều có quyền
được sống, được chăm sóc,
được bảo vệ.

ết giờ
THẢO LUẬN NHÓM: (3Hphút)

Em hãy so sánh điểm giống và
khác nhau giữa luật pháp thời
Trần và thời Lý?

Giống nhau:
- Đều quy định chặt chẽ việc bảo vệ vua và cung điện
- Xem trọng việc bảo vệ của công và tài sản của nhân dân
-Cấm giết mổ trâu, bò, bảo vệ sản xuất nông nghiệp.
- Xử phạt nghiêm khắc những kẻ phạm tội.
Nhà Lý
Khác - Chưa xác nhận rõ và
nhau bảo vệ quyền tư hữu tài
sản của nhân dân
- Chưa quy định cụ thể
việc mua bán ruộng đất.
- Chưa có cơ quan xét xử
kiện cáo

Nhà Trần
- Xác nhận rõ và bảo vệ quyền
tư hữu tài sản của nhân dân
- Quy định cụ thể việc mua bán
ruộng đất.
- Có cơ quan xét xử kiện cáoThẩm hình viện

Nhận xét: Nhà Trần rất quan tâm đến Pháp luật

Các hình thức xử phạt của Đại Việt thế kỉ XIII

Nhà Lý

Chuông ở điện
Long Trì

Nhà Trần

Vua đi thăm các địa phương

Theo em nếu một đất nước
không có luật pháp điều gì
sẽ sảy ra?.

Chúng ta cần làm gì để xây
dựng một xã hội văn minh,
công bằng?

Luyện tập

Câu 1.   Cuối thế kỉ XII, nhà Lý ngày càng
A. phát triển
B. rất phát triển
C. tiến bộ
D. suy yếu

Câu 2 .  Bộ máy quan lại thời Trần được tổ chức

theo

A. chế độ tư bản chủ nghĩa
B. Chế độ quân chủ lập hiến
C. chế độ quân chủ trung ương tập quyền
D. chế độ dân chủ cộng hòa

Câu 3.  Thời Trần ban hành bộ luật

A. Quốc triều hình luật
B. Gia Long
C. Luật dân sự
D. Hình Thư

Câu 4.  Cơ quan chuyên xét xử các vụ kiện dưới

thời Trần là

A. Quốc Sử viện
D. Thẩm hình viện
C. Thái y viện
B. Tôn nhân phủ

Nhiệm vụ về nhà:
- Học bài
- Xem trước tình hình
kinh tế, văn hóa, xã
hội