I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Tác giả
- Nguyễn

Khắc Viện (1913 – 1997)

- Là một bác sĩ y khoa tại Pháp, một nhà
nghiên cứu văn hóa và tâm lý - y học, lãnh
đạo phong trào Việt kiều yêu nước tại Pháp.
- Năm 1997 nhà nước trao tặng ông Huân
chương Độc lập hạng nhất.

2. Tác phẩm
Văn bản nhật dụng

a. Kiểu
văn
bản

Nghị luận kết hợp thuyết minh

b.
PTBĐ
c.Xuất
xứ

Trích trong “Từ thuốc lá
đến ma túy – Bệnh nghiện.”

Chú thích: sgk
Niêm mạc: Lớp tế bào ngoài cùng có thể tiết chất nhầy
trong một số hốc cơ thể như mũi, miệng, cổ họng…

Nang phổi: (Còn gọi là phế nang): chỉ những túi nhỏ li ti của phổi,
bao lấy những nhánh cuối của phế quản

Vi khuẩn : sinh vật có kích thước rất nhỏ, thường

chỉ có một tế bào, gây bệnh hoặc không gây
bệnh, sinh sản chủ yếu bằng lối phân đôi.
Hắc ín

Hắc ín, còn gọi là dầu hắc, là một chất lỏng
nhớt màu đen thu được từ chưng cất có tính
phá hủy cấu trúc của các chất hữu cơ. Phần
lớn hắc ín thu được từ than  như là sản phẩm
phụ của việc sản xuất than cốc, nhưng nó
cũng có thể được sản xuất từ dầu mỏ, than
bùn hay gỗ.

C10H14N2

Ni-cô-tin: Chất độc trong thuốc lá, thuốc lào có tác
dụng gây nghiện.

e. Bố cục: 3 phần

Phần 1
Từ đầu đến “…
nặng hơn cả
AIDS”

Phần 2

Phần 3

02
Tiếp theo đến “…
phạm pháp”

Còn lại

Thông báo nạn dịch thuốc lá

N1

N2

N3

Tác hại của việc hút thuốc

Kiến nghị chống hút thuốc

f. Nhan đề: “Ôn dịch, thuốc lá”
Ôn dịch

+ Dịch: Chỉ chung các thứ bệnh nguy hiểm, lây lan rộng.
+ Ôn: Là tiếng dùng để chửi rủa.

Thuốc lá

Là cách nói tắt của "tệ nghiện thuốc lá".

Dấu phẩy Nhấn mạnh sắc thái biểu cảm vừa căm tức, vừa ghê tởm.
 Có thể diễn ý tựa văn bản lại là:
Thuốc lá, mày là đồ ôn dịch !
* Chủ đề văn bản: Tác hại của thuốc lá, lời kêu gọi chống hút thuốc lá.

*Ý nghĩa nhan đề:
Thể hiện quan điểm, thái độ đánh giá đối với tệ nạn thuốc lá.

II. Phân tích:
1.Dẫn vào đề:
- CÁC DỊCH BỆNH:

Dịch hạch

Thông báo nạn dịch thuốc lá:
AIDS

ÔN DỊCH THUỐC
LÁ

Dịch thổ tả

ĐÃ DIỆT TRỪ

Chưa tìm ra giải pháp

Đáng sợ hơn AIDS

 THUỐC LÁ LÀ MỘT LOẠI ÔN DỊCH
- “Ôn dịch, thuốc lá” đang đe doạ sức khỏe và tính mạng loài người còn nặng hơn cả AIDS.
->Nêu vấn đề gián tiếp, sử dụng biện pháp so sánh, lời văn ngắn gọn, thông tin chính xác.
→ Nhấn mạnh hiểm họa to lớn của ôn dịch, thuốc lá.

2.Tác hại của thuốc lá:
Lời của Trần Hưng Đạo:

“Nếu giặc đánh như vũ bão thì không đáng sợ, đáng sợ là giặc gặm nhấm như tằm ăn dâu”.

- Giặc gặm nhấm: Tấn công từ từ mà chắc chắn
- Tằm: Là khói thuốc lá
- Dâu: Là sức khỏe con người

- Khói thuốc lá xâm nhập vào cơ thể con người từ từ, chắc
chắn, khó mà biết được, không thể cứu chữa.
→ Tác hại ghê gớm của thuốc lá.

BÁO DÂN TRÍ
AIDS
48.000
ca tử
vong
(từ năm
1992nay)

Tai nạn Thuốc
GT
lá
1314.000
ca tử
vong
/mỗi
năm

Giết
40.000
người/
mỗi
năm

Vi khuẩn : sinh vật có kích thước rất nhỏ, thường

chỉ có một tế bào, gây bệnh hoặc không gây
bệnh, sinh sản chủ yếu bằng lối phân đôi.
Hắc ín

Hắc ín, còn gọi là dầu hắc, là một chất lỏng
nhớt màu đen thu được từ chưng cất có tính
phá hủy cấu trúc của các chất hữu cơ. Phần
lớn hắc ín thu được từ than  như là sản phẩm
phụ của việc sản xuất than cốc, nhưng nó
cũng có thể được sản xuất từ dầu mỏ, than
bùn hay gỗ.

C10H14N2

Ni-cô-tin: Chất độc trong thuốc lá, thuốc lào có tác
dụng gây nghiện.

- Khoùi
thuoác laù
chöùa nhiều
chất
đđđộc.Trong
ñoù, có moät
soá chaát khi
thaám vaøo
cô theå:

ín
éc
a
+H

- Laøm teâ lieät loâng mao  buïi , vi khuaån tích
tuï  ho hen  vieâm pheá quaûn.
- Thaám vaøo teá baøo  ung thö : hoïng, phoåi, …

+ OÂ-xít caùc-bon - Thaám vaøo maùu  hoàng caàu khoâng tieáp caän
oâ-xy  söùc khoûe giaûm suùt.
+N
i-co
- Laøm ñoäng maïch co thaét laïi  huyeát aùp cao,
â-tin
taét ñoäng maïch, nhoài maùu cô tim…

-> Dựa vào kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học và thực tiễn điều trị tại
các bệnh viện của các bác sĩ  đáng tin cậy.
 Lập luận cụ thể, tỉ mỉ  thuyết phục.

- Tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe người hút
+ Nhẹ: ho hen, viêm phế quản...
+ Nặng: ung thư vòm họng, phổi, tắc động mạch,
nhồi máu cơ tim…
->Thuốc lá chứa nhiều chất độc thấm vào cơ thể
người hút, hủy hoại nghiêm trọng đến sức khỏe con
người.

Tìm chi biết: Thuốc
lá có tác hại như thế
nào đối với cá nhân
người hút?

- Tác hại của thuốc lá với sức khỏe người xung quanh
+ Mắc bệnh như người hút
+ Mẹ mang thai đẻ non, thai nhi yếu.
→ Ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng.
- Tác hại của thuốc lá với đạo đức

- Tác hại của thuốc lá với kinh tế
+Mất ngày công lao động, tốn kém.
->Gánh nặng kinh tế cho gia đình và xh.

Trẻ em bắt chước, nêu gương xấu,tiêm chích ma túy, phạm pháp - > Tù tội.

Phổi của người không hút thuốc lá

Phổi của người hút thuốc lá

Chất ni-cô-tin của thuốc lá làm các động mạch co thắt
gây huyết áp cao, tắc động mạch làm chảy máu não

Chất hắc ín bám vào màng
phổi dẫn tới bệnh ung thư
phổi

Bàn chân, ngón tay bị
hoại tử do tắc động mạch
vì thuốc lá.

Gây hại cho mọi người xung quanh

Khói thuốc ảnh hưởng đến trẻ em

Thai nhi bị nhiễm độc

Không có một cái kết tốt đẹp cho những em bé chào đời khi
trong thai kỳ mẹ luôn hút thuốc lá và hít phải khói thuốc lá.

Quan sát ảnh, kết hợp SGK, nêu tác hại của thuốc lá đối với đạo đức, xã hội ?

Tấm gương xấu.

Trẻ em bắt chước hút
thuốc lá

Tiêm chích ma túy

Phạm pháp tù tội

- Người lớn hút thuốc không những nêu tấm gương xấu mà đầu độc con em bắt chước hút thuốc lá dẫn
đến trộm cắp, nghiện ngập ma túy và phạm pháp tù tội.

b.Tác hại của thuốc lá đối với đạo đức:

- Trẻ em bắt chước, nêu gương xấu,tiêm chích ma túy, phạm pháp , tù tội. → tệ nạn
xã hội.
C. Tác hại của thuốc lá với đời sống kinh tế
+Mất ngày công lao động, tốn kém.
Gánh nặng kinh tế cho gia đình và xã hội.

d.Tác hại đối với môi trường:
+Làm không khí bị ô nhiễm.
+Gây cháy nổ.

TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ ĐỐI VỚI GIỚI TRẺ
- Theo thống kê của Bộ y tế, năm 2013 có 17%
HS hút thuốc trước 10 tuổi.
- Đối với không ít bạn học sinh, hút thuốc không
chỉ là hành vi bắt chước mà còn để thể hiện đẳng
cấp, sành điệu.
- Nhưng các bạn cần nhớ rằng, thuốc lá không chỉ
gây hại về sức khỏe mà còn là con đường gần
nhất đưa các bạn đến với những tệ nạn xã hội như
ma túy, trộm cướp. Các bạn có thể phạm pháp, có
thể vào tù, và quan trọng hơn là mất đi tương lai
tươi sáng và làm tan nát gia đình.

Trẻ em bắt
chước
Nêu gương xấu

Tiêm chích ma tuý

Phạm pháp  tù tội

 Chi phí này cao gấp khoảng 4 lần phí tổn học hành, gấp
2,5 lần chi cho quần áo, gấp 2 lần chi cho khám bệnh

1.THÔNG BÁO VỀ NẠN DỊCH THUỐC LÁ

2.TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ
VỚI CÁ NHÂN

- Ảnh hưởng tới sức khỏe.
- Ảnh hưởng tới kinh tế.
- Ảnh hướng tới đạo đức

VỚI CỘNG ĐỒNG

- Ảnh hưởng tới sức khỏe
- Giảm sút kinh tế.
- Nêu gương xấu, dẫn đến các tệ
nạn xã hội

3. LỜI KIẾN NGHỊ CHỐNG THUỐC LÁ

Theo em, tại
sao hút thuốc
có hại như
vậy nhưng
vẫn có rất
nhiều người
hút?

NGUYÊN NHÂN HÚT THuốc
Do tò mò muốn
bắt chước
Để giải trí
Vì lịch sự xã giao

Do vui ,nể bạn
Do không có ý
thức, thấy người
ta hút mình cũng
hút
…..

Lời kiến nghị

Em hãy nêu các biện
pháp để phòng
chống thuốc lá?

- Phạt thật nặng những người hút thuốc lá nơi công cộng.
- Khắp nơi những tài liệu, khẩu hiệu chống thuốc lá ...
- Nhiều nước cấm quảng cáo thuốc lá trên báo chí, vô tuyến truyền hình.
- Khẩu hiệu: «Một châu Âu không còn thuốc lá”.
- Đã đến lúc mọi người phải đứng lên chống lại, ngăn ngừa nạn ôn dịch này.

SO SÁNH
Nội dung
Kinh tế
Chi phí cho việc hút thuốc
Chính sách chống thuốc lá
Các dịch bệnh khác

Các nước Âu Mĩ
Giàu hơn
Nhỏ

Việt Nam
Nghèo hơn
Lớn

Hạn chế rõ ràng

Chưa triệt để

Đã được đẩy lùi

+ Chưa được đẩy lùi
+ Tệ nghiện thuốc

? Câu cảm thán và lời kêu gọi sau có tác dụng gì: “Nghĩ đến mà kinh! Đã đến lúc
mọi người phải đứng lên chống lại, ngăn ngừa nạn ôn dịch này.”
- “NGHĨ ĐẾN MÀ KINH! ĐÃ ĐẾN LÚC MỌI NGƯỜI PHẢI ĐỨNG LÊN CHỐNG LẠI,
NGĂN NGỪA NẠN ÔN DỊCH NÀY”
01

Mở đầu văn bản là tiếng báo động trực tiếp vang lên và khép lại
bằng lời kêu gọi tha thiết của tác giả.

02

Câu cảm thán như một sự truyền cảm, giục giã người đọc hãy khẩn
trương, bức thiết hơn nữa

03

Hãy cùng đứng lên ngăn chặn, chống lại nạn ôn dịch thuốc lá. Đó là
hành động thiết thực, là sự tồn tại duy nhất của nhân loại.

Các cách chống hút thuốc em biết?

Phạt nặng đối với những người vi phạm.

Chỉ thị 12/2007/CT-TTG  ngày  10/5/2007 về việc tăng cường các hoạt
động phòng chống tác hại của thuốc lá

Vũ khí hủy diệt hàng loạt

5 triệu người chết mỗi năm
Biển báo giao thông hình điếu thuốc
nổi bật trên đường phố Brazil. Tấm
biển có nội dung “Pare”, đồng nghĩa
với lời kêu gọi hãy ngừng hút thuốc.

Các hình ảnh gợi em
nghĩ đến sự kiện gì?

Đăng các hình ảnh và thông tin cảnh báo trên vỏ bao thuốc lá

Học sinh, sinh viên tham gia chiến dịch
phòng chống thuốc lá

Học sinh tham gia vẽ tranh cổ động phòng chống thuốc lá

3.Chống thuốc lá:
- Cấm hút thuốc ở những nơi công cộng.
-Xử phạt.
- Cấm quảng cáo thuốc lá.
-Chiến dịch chống hút thuốc lá.
→ Lời kêu gọi tha thiết, khẩn cầu: “ Hãy bảo vệ con người, môi
trường. Hãy tích cực chống nạn thuốc lá”.