NGỮ VĂN 8
KHỞI ĐỘNG
CÁC LOẠI DẤU CÂU ĐÃ HỌC



Tiết 28
DẤU NGOẶC ĐƠN, DẤU HAI CHẤM, DẤU NGOẶC KÉP
I. Hệ thống kiến thức cần nhớ:
1. Dấu ngoặc đơn:
Ghi nhớ
Dấu ngoặc đơn dùng để đánh
dấu phần chú thích (giải thích,
thuyết minh, bổ sung thêm).
2. Dấu hai chấm:
Dấu hai chấm dùng để:
- Đánh dấu (báo trước) phần giải thích, thuyết minh cho một phần trước đó;
- Đánh dấu (báo trước) lời dẫn trực tiếp (dùng với dấu ngoặc kép) hay lời đối thoại (dùng với dấu gạch ngang).
3.Dấu ngoặc kép dùng để:
III. LUYỆN TẬP
TRÁI CÂY MAY MẮN
Cho biết công dụng của dấu hai chấm trong ví dụ sau:
Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi. Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay.
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
( Đánh dấu phần giải thích)
Dấu hai chấm trong ví dụ sau có công dụng gì?
Hôm sau Lão Hạc sang nhà tôi. Vừa thấy tôi, lão báo ngay:
- Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ!
- Cụ bán rồi ?
- Bán rồi ! Họ vừa bắt xong.
(Nam Cao, Lão Hạc)
Đánh dấu, (báo trước) lời đối thoại.
Ô MAY MẮN
Trong ví dụ sau, dấu ngoặc đơn, dấu ngoặc kép có công dụng gì?
Hai bài thơ“Cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng” được Bác Hồ viết ở chiến khu Việt Bắc, trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1946-1954).
( Dấu ngoặc đơn:Đánh dấu phần bổ sung thêm)
Dấu ngoặc kép: Đánh dấu tên tác phẩm
Ô MAY MẮN
Trong ví dụ sau, dấu hai chấm có công dụng gì?
Nhưng họ thách nặng quá: nguyên tiền mặt phải mất một trăm đồng bạc, lại còn cau, còn rượu… cả cưới nữa thì mất đến cứng hai trăm bạc.
( Đánh dấu () báo trước phần giải thích cho ý: họ thách cưới nặng quá.
Dán dấu ngoặc kép, dấu hai chấm vào đúng vị trí trong ngữ liệu
Bài 2/T101. Chỉ ra tác dụng của dấu ngoặc đơn, dấu ngoặc kép và dấu hai chấm trong các đoạn trích sau:
a.Khắp nơi , những tài liệu , khẩu hiệu .............. Chỉ trong vài năm chiến dịch chống thuốc lá nàu dã làm giảm hẳn số người hút , và người ta đã thấy triển vọng có thể nêu lên khẩu hiệu cho những năm cuối thế kỉ XX : `` Một châu Âu ko còn thuốc lá `‘

Đáp án
Tác dụng:
Dấu hai chấm: Đánh dấu (báo trước) lời dẫn trực tiếp (dùng với dấu ngoặc kép).
Dấu ngoặc kép: Đánh dấu từ ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp.
b) Dấu hai chấm:
Thứ nhất: Đánh dấu (báo trước) lời dẫn trực tiếp (dùng với dấu ngoặc kép).
Dấu ngoặc kép:
Thứ nhất: Đánh dấu từ ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp. 
Thứ hai: Đánh dấu tên tác phẩm, tờ báo, tập san... được dẫn. 
b, Có ý kiến cho rằng : `` Nguyễn Khuyến là một trong những nhà thơ đặc biệt của làng cảnh Việt Nam `` . Điều đó thể hiện rất rõ qua những sáng tác về thiên nhiên , nhất là qua chùm thơ `` Thu vịnh `` , `` Thu điếu `` , và `` Thu ẩm ``.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
* Học bài:
- Học thuộc lòng công dụng dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm, văn thuyết minh.
Làm các bài tập 5,6 sgk tr 137.
*Chuẩn bị bài:
- Ôn tập tiếng Việt.