Bài tập về tác dụng của các biện pháp tu từ trong tác phẩm văn học
Bồi dưỡng văn 8
Ngày 25-11-09
Buổi 9
B�i 1: Cho do?n tho sau
"Tr?i xanh dõy l� c?a chỳng ta
Nỳi r?ng dõy l� c?a chỳng ta
Nh?ng cỏnh d?ng thom mỏt
Nh?ng ng? du?ng bỏt ngỏt
Nh?ng dũng sụng d? l?ng phự sa"
(D?t nu?c- Nguy?n dỡnh Thi)
Tỡm bi?n phỏp tu t? trong do?n tho trờn? Nờu tỏc d?ngc?a bi?n phỏp tu t? dú?
B�i 2: Vi?t do?n van ng?n t? 5-7 cõu(Ch? d? t? ch?n)
Trong do?n van dú em cú s? d?ngcõu ghộp, tr? t?, thỏn t? v� m?t bi?n phỏp tu t? dó h?c.
Gợi ý trả lời
Bài 1:
Biện pháp tu từ trong đoạn thơ : điệp từ, điệp ngữ.
Tác dụng:
+ Nhấn mạnh ý thơ, tạo âm hưởng mạnh mẽ, hào hùng.
+ Biểu lộ niềm tự hào, ý chí tự lập tự cường về tinh thần làm chủ của nhân dân ta.
Bài 2:
Viết đoạn văn đủ câu, diễn đạt lưu loát.
Có câu ghép, gạch chân.
Có trợ từ, thán từ.
Có sử dụng hiệu quả một biện pháp tu từ đã học.
B�i 3: Tỡm v� gi?i thớch ý nghia c?a bi?n phỏp núi quỏ trong cỏc vớ d? sau:
a/ Rõu tụm n?u v?i ru?t b?u
Ch?ng chan v? hỳp g?t d?u khen ngon.
(Ca dao)
b/ Bỏt com chan d?y nu?c m?t
Bay cũn gi?ng kh?i mi?ng ta
Th?ng gi?c Tõy, th?ng chỳa d?t
D?a dố c?, d?a l?t da.
(d?t nu?c- Nguy?n dỡnh Thi)
c/ G?p nhau chua k?p ch�o nhau
Nu?c m?t dó tr�o, roi xu?ng b?ng tay.
(Ca dao)
Gợi ý trả lời
Bài 3: Tìm biện pháp nói quá trong đoạn thơ.
Ý nghĩa:
a/ Râu tôm nấu với ruột bầu-> Nhấn mạnh sự thiếu thốn về vật chất, cuộc sống nghèo khó- đề cao cuộc sống tinh thần: Tình cảm vợ chồng gắn bó .
b/ Chan đầy nướpc mắt -> nhấn mạnh sự đau thương mà nhân dân ta phải chịu đựng.
Đứa đè cổ, đứa lột da-> Nhấn mạnh tội ác, sự tàn bạo của quân xâm lược.
c/ Nước mắt rơi xuống bỏng tay-> nhấn mạnh sự xúc động, tình cảm nồng thắm của con người.
Bài 4: Thán từ trong câu sau có tác dụng diễn đạt ý gì?
“A! Lão già này tệ lắm”
Bài 5:Từ “Chao ôi” Trong câu:
“Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố mà tìm hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi…toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn; không bao gờ ta thấy họ là những người đáng thương; không bao giờ ta thương ”
(Lão Hạc)
Bộc lộ cảm xúc gì của nhà văn?
Bài 5: Phân tích giá trị biểu càm của những từ tượng thanh trong đoạn thơ sau:
Những đêm hè
Khi ve ve đã ngủ
Tôi lắng nghe
Trên đường Trần phú
Tiếng chổi tre
Xao xác hàng me
Tiếng chổi tre
Đêm hè quét rác.
(Tiếng chổi tre- Tố Hữu)
Bài 6 : Viết một đoạn văn quy nạp, khoảng 6->8 câu, đề tài tự chọn, trong đoạn em có sử dụng câu đơn đặc biệt và phép nhân hoá.
Gợi ý trả lời
Bài 5:Từ tượng thanh “Xao xác”
(Viết thành đoạn văn làm rõ giá trị gợi âm thanh và gợi cảm giác của từ)
+ âm thanh tiếng chổi tre quét xuống mặt đường trong đêm hè khuya vắng, lúc gần, lúc xa.
+ Gợi cảm giác về sự thưa thớt, đơn lẻ, quạnh vắng=> diễn tả nỗi vất vatrong công việcthầm lặnglàm sạch đường phố của những người lao công.