TRƯỜNG THPT NGUYỄN VĂN TIẾP
TỔ…Ly KTCN
CHUYÊN ĐỀ
ÔN TẬP CN HKII LỚP 12
Câu 10 (cuối SGK CN 12) : Làm thế nào để có thể truyền âm đi xa? Muốn thu tín hiệu của các đài phát thanh thì phải theo nguyên lí nào?
Câu đáp ( chữ màu vàng, những màu khác có tính chất mở rộng)
Âm thanh là một loại sóng cơ học. Âm thanh muốn truyền đi xa phải qua biến đổi và điều chế.
HIỂN THỊ ÂM THANH THÀNH DAO ĐỘNG ĐIỆN NGANG
MINH HỌA ÂM THANH –SÓNG DỌC –PHÁT RA TỪ LOA
DAO ĐỘNG CƠ HỌC
SÓNG CƠ HỌC
MINH HỌA (SÓNG DỌC) SÓNG DỪNG CỦA LÒ XO
HÌNH SÓNG NƯỚC (SÓNG NGANG)
SÓNG DỪNG TRÊNSỢI
DÂY
Trong kĩ thuật truyền thanh bằng sóng dài, sóng trung và sóng ngắn, thường dùng cách điều biên (sóng AM); bằng sóng cực ngắn thường dùng điều tần (sóng FM). 

AM là chữ viết tắt của Amplitude Modulation nghĩa là sự biến đổi biên độ của dao động cao tần theo quy luật của tín hiệu đưa vào điều biến. Sóng trung phát thanh thường dùng phương thức Điều biên hay còn gọi là sóng AM, máy thu có băng sóng AM là máy thu có băng sóng trung.
FM là chữ viết tắt của Frequency modulation có nghĩa là điều chỉnh tần số của tín hiệu phát rồi kết hợp vào sóng mang để tạo nên sự thay đổi tần số của tín hiệu phát sau đó tạo nên sự thay đổi tần số của tín hiệu ra loa sau khi được máy radio nhận và giải mã. Vì sóng FM mang tín hiệu được thay đổi tần số nên tín hiệu ra loa ( sau khi được máy radio giải mã ) có thể tạo nên hiệu ứng âm thanh nổi - stereo. 


Sóng âm thanh được biến đổi thành tín hiệu điện nhờ micrô, đây là sóng điện từ dưới dạng sóng âm tần (có tần số dưới 20.000 Hz).Sóng này không có khả năng truyền đi xa trong không gian, do đó người ta phải điều chế nó, nghĩa là lồng nó vào một sóng điện từ cao tần, gọi là sóng mang .Vậy tín hiệu truyền đi từ các đài phát thanh là tổ hợp của tín hiệu âm thanh và sóng điện từ cao tần.

Micro theo cách ngược với loa.
Loa: dòng điện làm rung màng, màng
làm dao động không khí tạo ra âm thanh.
Micro: màng có tráng chất sắt từ rung khi có sóng âm, làm từ trường biến thiên, xuất hiện dòng điện cảm ứng.
Có hai cách lồng tín hiệu âm vào sóng cao tần là điều chế biên độ và điều chế tần số). Điều chế biên độ (điều biên: AM nghĩa là sóng âm làm thay đổi biên độ của sóng mang). Điều chế tần số (điều tần: FM nghĩa là sóng âm làm thay đổi tần số của sóng mang).
Như vậy nguyên lí thu tín hiệu âm của các đài phát, là máy thu thanh phải tương thích với máy phát sóng, nghĩa là nếu máy phát sóng là FM, (hoặc AM) thì máy thu thanh cũng phải là FM (hoặc AM).
RADIO HAI BỘ GIẢI MÃ AM VÀ FM
Đọc thêm
Một đặc tính của âm thanh là đây là một sóng dọc, tức là nó là sự lan truyền dao động của đại lượng vô hướng là áp suất, đồng thời là sự lan truyền dao động của đại lượng có hướng là vận tốc và vị trí của các phân tử hay nguyên tử trong môi trường, trong đó phương dao động luôn trùng với phương chuyển động của sóng. (Nguồn Wikipedia)
Âm thanh là các dao động cơ học (biến đổi vị trí qua lại) của các phân tử, nguyên tử hay các hạt làm nên vật chất và lan truyền trong vật chất như các sóng. Âm thanh, giống như nhiều sóng, được đặc trưng bởi tần số, bước sóng, chu kỳ, biên độ và vận tốc lan truyền (tốc độ âm thanh). (Nguồn Wikipedia)
Đọc thêm
Radio, ra-đi-ô, ra-dô hay vô tuyến truyền thanh là thiết bị kỹ thuật ứng dụng sự chuyển giao  thông tin không dây dùng cách biến điệu sóng điện từ có tần số thấp hơn tần số của ánh sáng, đó là sóng radio.
Sóng dùng trong radio có tần số trong khoảng từ 3Hz  (dải tần ELF) đến 300 GHz (dải tần EHF). Tuy nhiên, từ dải tần SHF đến EHF, tức là từ tần số 3GHZ đến 300 GHz, bức xạ điện từ này thường gọi là sóng vi ba. 
Âm thanh HD: Loại âm thanh HD sẽ là tương lai của hệ thống âm thanh nghe nhạc, âm thanh hội trường, âm thanh hội nghị sân khấu ngoài trời..
  Âm thanh độ phân giải cao là âm thanh được mã hóa 24-bit / 96kHz, tức là là tái hiện mẫu sóng analog 96.000 lần mỗi giây, có mỗi chiếc bao gồm 24 bit (tiêu chuẩn cao hơn cũng tồn tại, chẳng hạn như 24-bit / 192KHz). đề cập chung, càng đa dạng bit tương đương thì thông tin âm thanh càng được ghi lại, và sẽ dẫn tới âm thanh thể hiện tốt hơn.
ÂM THANH 3D có các loa xung quanh và trên… đầu người nghe.
Sóng cơ học là loại sóng lan truyền dao động cơ học của các phần tử môi trường vật chất. Trong khi sóng có thể di chuyển và truyền năng lượng trên quãng đường dài, thì các phần tử môi trường chỉ dao động quanh vị trí cân bằng của nó.
Sóng mặt ở mặt nước.
Môi trường vật chất có tính đàn hồi và quán tính nên một tác động dịch chuyển sẽ gây rung động và tạo ra sóng. Cũng vì thế mà sóng cơ học khác với sóng điện từ là không lan truyền được qua môi trường không vật chất như chân không.
Năng lượng được truyền đi cùng hướng với sóng. Khi dao động nhỏ không gây biến dạng môi trường thì sóng cơ học còn được gọi là sóng đàn hồi (elastic wave), như sóng âm thanh. Các dao động quá lớn thì gây phá hủy liên kết của môi trường, không còn đàn hồi nữa, như sóng động đất, sóng bạc đầu ở mặt nước.
ĐỌC THÊM
HẾT CÂU 10
Câu 15 : Hãy trình bày nguyên lí làm việc của máy biến áp ba pha . Tại sao có hệ số biến áp pha và hệ số biến áp dây ?


Máy biến áp ba pha (Máy điện tĩnh)
(Khi làm việc không có bộ phận nào chuyển động, dùng để biến đổi các thông số: Điện áp , dòng điện…của hệ thống điện)
Câu đáp Nguyên lí làm việc của máy biến áp ba pha tương tự như máy biến áp một pha, nghĩa là dựa vào hiện tượng cảm ứng điện từ.
Hiện tượng cảm ứng điện từ là hiện tượng khi từ thông qua một mạch kín biến thiên thì trong mạch kín đó xuất hiện dòng điện cảm ứng.
Khi cuộn sơ của máy biến áp được nối với mạng điện xoay chiều thì trong cuộn sơ có dòng điện xoay chiều , dòng điện này tạo ra một từ trường biến thiên trong lõi của máy biến áp . Lõi là chất sắt từ , có tác dụng làm cho từ trường mạnh hơn là dùng những chất khác . Từ trường biến thiên do dòng điện trong cuộn sơ theo lõi xuyên qua cuộn thứ, làm từ thông qua cuộn thứ biến thiên, Nếu cuộn thứ không được nối với tải thì trong cuộn thứ xuất hiện sức điện động cảm ứng xoay chiều , còn nếu cuộn thứ nối với tải thành mạch kín thì trong cuộn thứ (và tải) xuất hiện sức điện động cảm ứng và dòng điện cảm ứng xoay chiều.
Do có các cách đấu dây khác nhau nên sẽ có những hệ số biến áp khác nhau là hệ số biến áp pha và hệ số biến áp dây.
 
HẾT CÂU 10
Câu 16: Tại sao khi được cấp điện ba pha động cơ không đồng bộ ba pha quay được ?
Khi nam châm điện quay với tốc độ không đổi thì từ thông gởi qua các cuộn dây AX, BY, CZ biến đổi làm xuất hiện trong đó các sđđ cảm ứng tương ứng là: eA, eB, eC bằng nhau về biên độ, tần số nhưng lệch pha nhau một góc 2л/3
Quan sát mô hình: Nguyên lí làm việc của máy phát điện xoay chiều 3 pha
ĐỘNG CƠ ĐIỆN
TỪ TRƯỜNG QUAY CỦA 3 CUỘN DÂY TRONG STATO CỦA ĐỘNG CƠ 3 PHA
Một từ trường hướng vào cuộn dây,hai từ trường hướng ra do lệch pha, từ trường tổng hợp quay.
Câu 16 : Tại sao khi được cấp điện ba pha động cơ không đồng bộ ba pha quay được ?
(Câu đáp)
Theo nguyên lí làm việc của động cơ không đồng bộ ba pha thì khi cho dòng điện ba pha vào ba dây quấn stato thì trong trong lòng stato có từ trừơng quay .
Từ trường này là tổng hợp của ba từ trường do ba cuộn dây của stato đặt lệch nhau 2π/3.
Mỗi từ trường do mỗi cuộn dây có cường độ biến thiên theo thời gian lệch pha nhau 2π/3 và không quay, nhưng tổng hợp của chúng là một từ trường quay.
Từ trường quay đều này quét qua các dây quấn của rô to làm xuất hiện trong đó các sức điện động cảm ứng và các dòng điện cảm ứng .

Lực từ do từ trường quay tác dụng lên các dòng điện cảm ứng tạo ra mô men quay, kéo rô to quay theo từ trường với tốc độ luôn luôn nhỏ hơn từ trường .
Khi tốc độ của rô to bằng với tốc độ quay của từ trường thì từ trường không còn quét qua các cuộn dây của rô to, dòng điện cảm ứng trong rô to mất, lực từ mất. Rô to quay chậm lại.
Khi Rôto quay chậm lại, thì lực từ lại xuất hiện làm rôto quay tiếp…
Do đó rô to không quay cùng tốc độ với từ trường, động cơ được gọi là động cơ không đồng bộ.
HẾT CÂU 16
Tân hòa thành, ngày 16 tháng 4 năm 2016
GV thực hiện: NGUYỄN VĂN SỬ
HẾT PHẦN ÔN TẬP