Bài ôn tập chương 4
Gi¸o viªn:
Tr­êng: THPT
Môc ®Ých yªu cÇu
I. KiÕn thøc
HÖ thèng ho¸ bµi tËp lËp c«ng thøc ph©n tö hîp chÊt h÷u c¬ nãi chung vµ hi®rocacbon no nãi riªng
HiÓu c¸ch chøng minh mét sè c«ng thøc sö dông lËp c«ng thøc ph©n tö hîp chÊt h÷u c¬ trong SGK
Lµm bµi tËp vËn dông
II. Kü n¨ng
RÌn luyÖn kü n¨ng gi¶i bµi tËp lËp c«ng thøc ph©n tö hîp chÊt h÷u c¬
VËn dông lý thuyÕt ®Î gi¶i c¸c bµi tËp cô thÓ
NéI DUNG ¤N TËP
Bµi to¸n c¬ b¶n
C¸ch gi¶i bµi to¸n c¬ b¶n
Mét sè chó ý khi gi¶i to¸n
Bµi tËp luyÖn tËp
Bài toán cơ bản
Đốt cháy m (g) hợp chất hữu cơ A thu được m(g) CO2 và m*(g ) H2O ( và V(l) N2 hoặc Cl2).Xác định công thức phân tử hợp chất hữu cơ A
m(g) HCHC
A
m(g)CO2 hayV(l) CO2
m(g) H2O hayV(l) H2O
V(l) N2 hoÆc V(l) Cl2
C¸c b­íc gi¶i to¸n
B­íc 1: X¸c ®Þnh thµnh phÇn nguyªn tè trong hîp chÊt A ®em ®èt ch¸y
B­íc 2 : X¸c ®Þnh kkhèi l­îng ph©n tö cña hîp chÊt h÷u c¬ A
B­íc 3 : X¸c ®Þnh c«ng thøc ph© nguyªn tö cña A
B­íc 1 : X¸c ®Þnh thµnh phÇn nguyªn tè trong hîp chÊt h÷u c¬ A ®em ®èt ch¸y
S¶n phÈm ch¸y cã CO2 nªn trong A cã C
mC ( trong A) = mC(trong CO2) = 12/44 mCO2
S¶n phÈm ch¸y cã H2O nªn trong A cã H
mH ( trong A) = mH(trong H2O) =2/18 mH2O
NÕu cã s¶n phÈm N2hoÆcCl2 th× lµm t­¬ng tù
TÝnh tæng( mH+ mC+mN) råi so s¸nh ®Ó tÝnh mO trongA
+NÕu ( mH+ mC+mN) = mA ( ®em ®èt ) th× trong A kh«ng cã oxi
+NÕu ( mH+ mC+mN) < mA ( ®em ®èt ) th× trong A cã oxi


B­íc 2:X¸c ®Þnh khèi l­îng ph©n tö hîp chÊt h÷u c¬ A
C¸ch 1:Dùa vµo khèi l­îng riªng hay tØ khèi h¬i cña chÊt h÷u c¬ A so víi khÝ B hay kh«ng khÝ
MA =22,4DA hoÆc MA= MB. dA/B hoÆc MA=29.dA/kk
C¸ch 2: Dùa vµo khèi l­îng (mA g) cña mét thÓ tÝch(VAlit) khÝ A ë ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn vd
MA=22,4. MA/ VA(l)
C¸ch 3:Dùa vµo tÝnh chÊt cña ph­png tr×nh ph¶n øng cã chÊt h÷u c¬ A tham gia hay t¹o thµnh vd
C¸ch 4 : Dùa vµo ph­¬ng tr×nh Mendeleep – Claperon
PV= nRT vÝ dô

B­íc 3: X¸c ®Þnh c«ng thøc ph©n tö cña hîp chÊt h÷u c¬ A
C¸ch 1:Dùa trªn c«ng thøc tæng qu¸t



HoÆc c«ng thøc t­¬ng ®­¬ng



C¸ch 2: th«ngqua c«ng thøc ®¬n gi¶n




C¸ch 2
T×m tØ lÖ sè nguyªn tö kÕt hîp cña c¸c nguyªn tè
Công thức đơn giản nhất : CxHyOzNt
Công thức thực nghiệm :(CxHyOzNt)n
Xác định hệ số n từ khối lương mol phân tử MA. Từ đó xác định công thức đúng của A
Nên áp dụng cách này khi bài toán yêu cầu xác định công thức đơn giản của A
C¸ch 3: TÝnh trùc tiÕp tõ s¶n phÈm ch¸y
CxHyOzNt + (x+y/4-z/2) O2  xCO2+ y/2H2O + t/2N2
MA(g) 44x(g) 9y(g) 14t(g)
Cã tØ lÖ:




X¸c ®Þnh z tõ MA= 12x+y+16z+ 14t
Tõ ®ã x¸c ®Þnh c«ng thøc ®óng cña A
Bµi to¸n vÝ dô

Bµi 1: §èt ch¸y hoµn toµn 3(g) chÊt h÷u c¬ A thu ®ù¬c 4,4g(g) CO2 vµ 1,8(g) H2O.T×m c«ng thøc thùc nghiÖm vµ thµnh phÇn phÇn tr¨m nguyªn tè trong A. biÕt tØ khèi h¬i cña A ®èi víi He lµ 7,5.H·y x¸c C.T.P.T hîp chÊt h÷u c¬ A
H­íng dÉn: TÝnh mC , mH trong 3(g) hchcA dùa vµo khèi l­îng CO2 vµ H2O
Dùa vµo tØ lÖ
T×m c«ng thøc ®¬n gi¶n cña A
T×m MA .t×m ctpt cñA
Mét sè chó ý khi gi¶i to¸n
NÕu s¶n phÈm ch¸y ®­îc dÉn qua dung dÞch kiÒm,sau khi hÊp thô song , khèi l­îng b×nh ®ùng dung dÞch kiÒm t¨ng lªn bao nhiªu , th× ®ã lµ tæng khèi l­îng cña CO2 vµ H2O ( O2nÕu d­ kh«ng bÞ hÊp thô bëi dung dÞch kiÒm ) vÝ dô
NÕu bµi to¸n cho CO2 ph¶n øng víidd kiÒm th× tuú theo tØ lÖ mol gi÷a CO2 vµ kiÒm mµ muèi ®­îc t¹o thµnh lµ muèi trung tÝnh hay muèi axit hoÆc c¶ hai vÝ dô
H­íng dÉn
Chó ý khi gi¶i to¸n
§iÒu kiÖn cña c¸c c«ng thøc tæng qu¸t
CxHy ®iÒu kiÖn x,y N*
y 2x+2
y ch½n
CxHyOz ®iÒu kiÖn x,y,z N*
C¸ch tÝnh khèi l­îng ph©n tö trung b×nh cña hçn hîp khÝ


Bµi to¸n vÝ dô
Bµi 1 : BiÕt 0,75(g) h¬i chÊt h÷u c¬ A cã thÓ tÝch b»ng thÓ tÝch cña 0,32 (g) oxi ë cïng ®iÒu kiÖn .TÝnh khèi l­îng ph©n tö cña A
Bµi 2 : §èt hchcA ,s¶n phÈm ch¸y dÉn qua b×nh 1 ®ùng H2SO4 ,b×nh 2 chøa Ca(OH)2 d­, khèi l­îng b×nh 1 t¨ng 3,6(g) , khèi l­îng kÕt tña ë b×nh 2 lµ 30(g).Ho¸ h¬i 5,2(g) thu ®­îc thÓ tÝch ®óng b»ng thÓ tÝch cña 1,6(g) oxi ë cïng ®iÒu kiÖn.X¸c ®Þnh CTPT cña A ( Bµi gi¶i)
Bµi gi¶i
Khi ®èt HCHC A ta cã:
A + O2  CO2 + H2O +……
B×nh chøa H2SO4 sÏ gi÷ l¹i H2O nªn m1 = mH2O =3.6(g)
B×nh 2 chøa Ca(OH)2 sÏ gi÷ l¹i CO2 do cã ph¶n øng:
CO2 + Ca(OH)  CaCO3 + H2O
Do ®ã ta cã : n CO2 = nCaCO3 = 30/100 =0,3 mol
VËy mC = 12. 0,3= 3,6 (g) ;
mH = 3,6. 2/18 = 0,4 (g)
mO =10,4 – (0,4+3,6) = 6,4(g)
Theo bµi ra ta cã nA(trong 5,2g A) = nO2 =1,6/32=0,05mol
VËy MA = 5,2/0,05 =104
¸p dông biÓu thøc ®· cho ë trªn ta cã :CTPHcña A lµ C3H4O4