Tiết 43 – Bài 39
TỔNG KẾT CHƯƠNG II
ĐIỆN TỪ HỌC
Kiến thức cơ bản
I. TỰ KIỂM TRA
Câu 1: Viết đầy đủ câu sau đây:
Muốn biết một điểm A trong không gian có từ trường hay không ta làm như sau: Đặt tại A một kim nam châm, nếu thấy có . . . . . . tác dụng lên . . . . . . . . . . . . . . thì ở A có từ trường.
lực từ
kim nam châm
Câu 2: Làm thế nào để biến một thanh thép thành nam châm vĩnh cửu ?
A. Dùng búa đập mạnh vào thanh thép.
B. Hơ thanh thép trên ngọn lửa.
C. Đặt thanh thép vào trong lòng ống dây dẫn có dòng điện một chiều chạy qua.
D. Đặt thanh thép vào trong lòng ống dây dẫn có dòng điện xoay chiều chạy qua.
Câu 3: Viết đầy đủ câu sau đây:
Quy tắc tìm chiều của lực điện từ tác dụng lên một dòng điện phát biểu như sau: Đặt bàn tay …… sao cho các ………………..hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến ……………......hướng theo chiều dòng địên thì ……………….......................chỉ chiều của lực điện từ.
trái
đường sức từ
các ngón tay
ngón tay cái choãi ra 900
Câu 4: Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín là gì ?
A. Đặt một nam châm mạnh ở gần cuộn dây.
B. Đặt một nam châm điện ở trong lòng cuộn dây.
C. Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây lớn.
D. Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiên.
Câu 5: Viết đầy đủ câu sau đây:
Khi khung dây dẫn kín quay trong từ trường của một nam châm vĩnh cửu thì trong khung dây xuất hiện một dòng điện ..…..……….……… vì ………………………...............................
….....................................
cảm ứng xoay chiều
số đường sức từ xuyên qua tiết diện S
của cuộn dây biến thiên
Câu 6: Cho một thanh nam châm thẳng mà các chữ chỉ tên cực của nam châm đã bị mất, làm thế nào xác định được cực Bắc của nam châm đó ?
- Cách 1: Treo thanh nam châm bằng sợi dây chỉ mềm ở chính giữa, để cho thanh nam châm nằm ngang. Đầu nam châm quay về hướng Bắc địa lý là cực Bắc của thanh nam châm.
- Cách 2: Dùng kim nam châm thử.
Câu 7:
a) Phát biểu quy tắc tìm chiều của đường sức từ biểu diển từ trường của một ống dây có dòng điện một chiều chạy qua.
b) Hãy vẽ một đường sức từ ở trong lòng một cuộn dây có dòng điện chạy qua trên hình 39.1.
Quy tắc nắm tay phải: Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây, thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều của đường sức từ trong lòng ống dây.
Câu 8: Nêu chỗ giống nhau về cấu tạo của hai loại máy phát điện xoay chiều và sự khác nhau về hoạt động của hai loại máy đó.
- Gi?ng nhau: Cú 2 b? ph?n chớnh l� nam chõm v� cu?n dõy d?n
- Khỏc nhau: M?t lo?i cú rụto l� cu?n dõy, m?t lo?i cú rụto l� nam chõm
Loại 1
Loại 2
Trả lời:
Nam châm
Gièng nhau:
Hai b? ph?n chớnh
Khác nhau:
Cuộn dây quay
Nam châm điện quay
Cuộn dây đứng yên
Nam châm đứng yên
Nam châm
Cuộn dây
Câu 9: Nêu tên hai bộ phận chính của động cơ điện một chiều và giải thích vì sao khi cho dòng điện chạy qua, động cơ lại quay được.
- Hai bộ phận chính là nam châm tạo ra từ trường và khung dây dẫn có dòng điện chạy qua.
Trả lời:
- Khung quay được, vì ta cho dòng điện một chiều vào khung dây thì từ trường của nam châm sẽ tác dụng những lực điện từ lên khung dây làm cho khung quay.
Câu 10: Đặt nam châm điện vuông góc với dây dẫn thẳng có dòng điện chạy qua (hình vẽ). Xác định chiều của lực điện từ tác dụng lên điểm N của dây dẫn.
II. VẬN DỤNG
Câu 11:
Tóm tắt
n1 = 4.400 vòng
n2 = 120 vòng
U1 = 220 V
U2 = ? V
b). Vì P hp tỉ lệ nghịch với U2
mà U tăng lên 100 lần
nên P hp giảm 1002 = 10.000 lần
d). Vì U1 > U2 nên máy này là máy hạ thế.
Câu 12:
Giải thích vì sao
không thể dùng
dòng điện không đổi
để chạy máy biến thế?
trong cuộn này không xuất hiện dòng điện cảm ứng.
Câu 13: Trên hình 39.3 vẽ một khung dây đặt trong từ trường.
Trường hợp nào dưới đây trong khung dây không xuất hiện
dòng điện xoay chiều? Hãy giải thích vì sao.
a). Khung dây quay quanh trục PQ nằm ngang.
b). Khung dây quay quanh trục AB thẳng đứng.
* Trường hợp a.
* Vì khi khung dây quay quanh trục PQ nằm ngang
mặt khung song song với đường sức từ
nên số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của khung dây
luôn không đổi, luôn bằng 0.
Do đó, trong khung dây không xuất hiện dòng điện cảm ứng.
P
Q
* Trường hợp b thì có xuất hiện dòng điện cảm ứng.
* Vì khi khung dây quay quanh trục AB thẳng đứng
thì mặt khung vuông góc với đường sức từ
nên số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của khung dây
bị biến thiên.
Do đó, trong khung dây có xuất hiện dòng điện cảm ứng.
* Lưu ý *
Bài 1: Vẽ và xác định chiều đường sức từ trong các hình sau:
N
S
K
-
+
N
S
a)
b)
c)
Đáp án:
S
N
N
S
d)
`
Bài 2: Em hãy xác định tên cực của ắc quy?
ẮC QUY
S
N
+
-
Đáp án:
a
b
Bài 10: (SGK – 106)
Đặt nam châm điện vuông góc với dây dẫn thẳng có dòng điện chạy qua (hình vẽ). Xác định chiều của lực điện từ tác dụng lên điểm N’ của dây dẫn?
K
-
+
+
-
S
N
N’
F
Đáp án:
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Xem lại các bài tập đã giải.
- Ôn “Định luật phản xạ ánh sáng” đã học ở lớp 7.
- Đọc trước bài 40: “Hiện tượng khúc xạ ánh sáng”.
Bài học kết thúc tại đây!
Cám ơn các em!